OMSLAG

Welkom
Nieuws
Omslag
ZOZ
Pers
Links
Reacties
Werk
Wonen
Bestellen
Advertenties

De Wereldmaaltijd

Er is genoeg voor iedereen!
Om groepen te stimuleren zelf een Wereldmaaltijd te bereiden hebben Omslag, Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling en Stichting WereldDelen een praktisch informatiepakket samengesteld. Op 20 augustus 2003 werd dit pakket gepresenteerd.

(Illustratie downloaden voor publicatiedoeleinden)

^

Verslagen van Wereldmaaltijden

Hieronder enkele verslagen van Wereldmaaltijden. Hebt u zelf deelgenomen aan een Wereldmaaltijd en wilt u anderen laten weten hoe het was? Stuur uw verslag aan Omslag

Tv-kok Andy McDonald gaat 'lekker los' met leerlingen op Wellant College Ottoland (ZH)

'Genoeg voor iedereen' was de noemer van de Wereldmaaltijd op het Wellant College. Met begeleiding van tv-kok Andy McDonald (Llink tv) bereidden de leerlingen een Wereldse maaltijd op basis van vegetarische en biologische ingrediënten die passen binnen de kaders van het verdelingsvraagstuk.
Ron Zuur, die als stagiair bij COS Zuid-Holland Zuid de Wereldmaaltijd mee-organiseerde, stuurde na afloop het volgende verslag. (foto's volgen nog).

,,Als er genoeg is voor iedereen, waarom gaan er dan mensen dood van de honger?'', roept een leerling van het Wellant College in Ottoland. ,,Omdat de verdeling van het voedsel zo beroerd is'', antwoordt Andy McDonald. ,,Maar hoe zit dat dan'', vraagt de leerling terug. ,,Nederland stuurt toch voedselpakketten hoorde ik'', roept weer een andere leerling. ,,HO, HO, pas op met al dat zout'', roept Andy, wanneer een leerling iets te enthousiast de champignonnetjes bestrooit. 'Even proeven.. hmm.. die moeten we maar niet meer gebruiken�
De duurzaamheid van deze paddo's is verloren, maar de dag zelf is er een waarmee duurzaamheid een nieuwe impuls krijgt voor zowel leerling als bezoeker. Wereldvoedseldag op het Wellant College in Ottoland. Een wereldse voedseldag.

Al om 10:00 uur in de ochtend gaat Andy met zijn collega Simon en de leerlingen aan de slag in de keuken van het vmbo. Het is een gezellige, gestructureerde chaos waarin naast de bereiding van al het lekkers de wereldvoedselproblematiek ook niet onbesproken wordt gelaten. Onder het snijden van pastinaak en schorseneren geven Andy en Simon goede voorzetjes en brandt de discussie over eerlijk voedsel onder de leerlingen 'lekker' los.

De aula van de school is omgetoverd tot een sfeervol restaurant met subtiele verlichting en strak gedekte tafels. Wanneer alle (ruim 65) gasten op het Wellant College een plaatsje hebben gevonden kan het programma beginnen. De avond wordt geopend met een vooruitblik op de sprekers en een toelichting op het menu door Andy McDonald zelf. Dat het u moge smaken, sluit Andy af. Als het voorgerecht op tafel staat is een ieder het hier wel mee eens. Smaken doet het zeker! Onder de indruk van de rode bieten carpaccio beginnen er gesprekken omtrent voedselproblematiek aan de verschillende tafels. De microfoon gaat langs, de meningen verschillen. Hoe zit het nu met import? Dat is toch niet duurzaam? Nee, maar weer wel fair-trade.
Het hoofdgerecht doet de gemoederen bedaren en brengt ons terug in de tijd. Diverse 'vergeten' groenten komen voorbij en blijken verbazend smaakvol. Een nieuwe discussie passeert de revue, de mensen worden geprikkeld te reageren, hun zegje te doen. Dit brengt sommige onder de aanwezigen tot nieuwe inzichten, een duurzaam consumptiepatroon wordt gestimuleerd.
Een (h)eerlijke maaltijd wordt natuurlijk passend afgerond. De cheese-cake van geitenkaas met kweepeer conferture met een extra portie bewustzijn, weet deze taak perfect te vervullen.

De aanwezigen zijn enthousiast over de avond en kunnen met een voldaan gevoel huiswaarts keren. Stilstaan bij Wereldvoedseldag. Een bewustzijn dat in feite iedere dag beleefd moet worden. Met deze instelling kan er ook daadwerkelijk iets duurzaam veranderen. Honger duurzaam de wereld uit. Schuift ook u volgend jaar aan?

Contactpersonen: Ron Zuur en Merlijn Timmers, COS Zuid-Holland Zuid. Tel 078-613 17 88. E-mail: r.zuur@coszhz.nl en m.timmers@coszhz.nl
Wereldvoedselverdeling ludiek uitgebeeld in Eelde-Paterswolde (Gr)

Op donderdag 30 maart 2006 organiseerde de werkgroep Zending, Werelddiaconaat en Ontwikkelingssamenwerking (ZWO) van de Protestantse gemeente in Eelde-Paterswolde een Wereldmaaltijd. We ontvingen een uitgebreid en enthousiast verslag:

,,Begin januari stuitten we bij het zoeken naar lesmateriaal voor een voedselproject voor een basisschool op de website van Omslag. Het idee achter de Wereldmaaltijd sprak ons direct aan. We besloten om op onze ZWO-avond in de 40-dagentijd de Wereldmaaltijd te houden in plaats van de geplande broodmaaltijd. We hadden al een spreekster voor die avond over de grootschalige sojaproductie in Brazilië. Zeer geschikt dus.
Het informatiepakket van Omslag werd besteld; daar konden we zeer goed mee uit de voeten. Het bevat erg veel nuttige tips en we gebruikten het pakket als leidraad. Uit het pakket kozen we menu 1. Het plaatselijke biologische vleesveebedrijf `t Hoogeveld leverde tegen inloopprijs biologische groente, eieren en zuivel; bij de Wereldwinkel konden we tegen een schappelijke prijs rijst en honing kopen en de overige producten kochten we bij de Natuurwinkel in Haren.

Er waren uiteindelijk 54 deelnemers, meer dan waar we van tevoren op hadden gerekend. Er was dan ook veel publiciteit aan de Wereldmaaltijd besteed: tweemaal een artikel in de plaatselijke krant, twee keer een artikel in het kerkblad en twee artikelen in het schoolblad. Verder hadden we zeven posters van Omslag met een mededeling eronder verspreid in het dorp opgehangen (bibliotheek, kerken, Wereldwinkel, boerderijwinkel van `t Hoogeveld, twee christelijke basisscholen). En we deden een oproep voor vrijwilligers voor de kookgroep. Die bestond uiteindelijk uit elf personen! We huurden van 15:00 tot 18:00 een ingerichte leskeuken, met vier fornuizen en vier grote tafels. Twee vrouwen met veel professionele kookervaring kregen de leiding over de groep en verdeelden het werk. Dit werkte zeer goed.

Toen de spreekster zich een dag voor de maaltijd ziek meldde, besloten we de avond zelf in te vullen. Terwijl de kookgroep gezellig samen aan de gang was, werd de zaal ingericht voor 54 eters. Er waren eigen placemats gemaakt. Verder was er een tafel met daarop uitgestald de beschikbare hoeveelheid voedsel per wereldbewoner bij een eerlijke verdeling, een tafel met info van KerkinActie en een tafel met producten van de Wereldwinkel. Om 17.30 uur druppelden de eerste deelnemers binnen, verwelkomt door live pianospel. Deelname kostte 7 euro voor volwassenen en 2 euro voor kinderen. Geld dat na aftrek van de kosten overbleef ging naar een landbouw- en voedselproject van KerkinActie.

Om 18.10 uur konden we beginnen. Na een welkomstwoord met uitleg over de Wereldmaaltijd, een lied en een gebed werd de soep opgeschept. Het idee om het eten te verdelen over de tafels en dan iedereen per tafel zelf te laten opscheppen was in de praktijk moeilijk uitvoerbaar. Daarom hebben we vlak voor aanvang toch gekozen voor het opscheppen vanuit één punt, waarbij iedereen met bord langs de rechauds kwamen. Na de soep werd het verhaal 'Samen aan één tafel' uit het informatiepakket van Omslag op een ludieke manier uitgebeeld. Aan een tafel met negen kinderen werden koekjes uitgedeeld: 2 kinderen kregen samen 5 koekjes, 2 kinderen kregen samen 1 koekje en 5 kinderen kregen samen 3 koekjes. Zo maakten wij duidelijk dat het voedsel in de wereld ook niet eerlijk verdeeld is.

Daarna werd aan elke tafel een stelling voorgelegd waar men het met elkaar over kon hebben. Na het hoofdmaal werd nagepraat over de stellingen. De tafel met alleen maar kinderen had als stelling 'Wij eten teveel vlees'. Een reactie van één van de kinderen was: "Van vlees eten krijg je grote voeten". Hij had de posters over de mondiale voetafdruk bekeken. Over dit thema hebben we kort informatie gegeven. Gedurende het afruimen had men gelegenheid om zijn eigen mondiale voetafdruk met de Quick Scan te berekenen. Na het toetje werden de mensen van de kookgroep bedankt en werd de maaltijd afgesloten met een gedicht.

Het tweede gedeelte van de avond werd gestart met de video 'Het groene goud van Brazilië': een zeer aangrijpende documentaire over de grootschalige sojateelt in Brazilë en de effecten ervan voor kleine boerenfamilies en het milieu. Grote delen van het regenwoud worden gekapt om plaats te maken voor sojaplantages en aanvoerwegen. Kleine boeren raken hierdoor hun land kwijt en het leefgebied van inheemse indianen wordt aangetast door milieuverontreiniging door bestrijdingsmiddelen. En dan te bedenken dat China en Nederland de grootste afnemers zijn. Er is ca. 9 kilo soja nodig voor 1 kilo vlees. Dat zet je toch even aan het denken. De deelnemers waren erg onder de indruk van deze video. Om te laten zien hoe het ook kan, werd een korte video getoond over Rureco in de Braziliaanse staat Paran. Deze organisatie van kleinschalige boerenfamiliebedrijven stimuleert de verbouw van milieuvriendelijke geteelde gewassen die aangepast zijn aan grondsoort en klimaat van de regio. Ze richt zich op duurzame landbouw en op de aanplant van streekeigen boomsoorten. Ze geven milieu-educatie en stimuleren biologische landbouw, zodat het gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest omlaag kan. Op die manier levert Rureco een bijdrage aan een energiebewuste ontwikkeling in de landbouw, gebruik van duurzame energie en herbebossing. Deze organisatie wordt gesteund door KerkinActie. Al met al was het een zeer geslaagde avond, die zeker voor herhaling vatbaar is. Zo bleek ook uit de evaluatieformulieren van de deelnemers''.

Namens de ZWO-werkgroep: Aafke Pot, Charlotte Teding van Berkhout, Aletta Jongman en Anita Timmermans-Tuin. Contact: Anita Timmernans, 050-3187604 of Aletta Jongman, 050-3136246. E-mail: dirk.anita.timmermans@hetnet.nl

'Genoeg te eten voor iedereen op aarde' (Dendron College, Horst (L)

Leerlingen van VWO-5 en VMBO-4 van het Dendron College in het Limbugse Horst werkten op 20 en 27 maart 2006 samen aan het project 'Wereldmaaltijd'. In het kader van het vak maatschappijleer, met ondersteuning van een docent van het vak Verzorging, die de recepten aanleverde.

Steffie Janssen, redacteur van schoolkrant Etcetera, bericht na afloop: ,,Wij in Nederland vinden het heel normaal dat we iedere dag genoeg te eten hebben. Vaak is het voor ons zelfs moeilijk kiezen uit het grote aanbod aan voedsel dat er is. Lang niet overal op de wereldd is dit ook zo vanzelfsprekend. Volgens recente schattingen van de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, zijn 790 miljoen mensen in ontwikkelingslanden chronisch ondervoed. Veel mensen denken dat dit komt doordat er gewoon te weinig voedsel is om alle mensen op de wereld te voeden. Maar dit blijkt niet waar te zijn! Als we het voedsel eerlijk over alle mensen zouden verdelen, zou iedere wereldburger dagelijks een volwaardige maaltijd kunnen eten. Op dit moment is het voedsel dus heel oneerlijk verdeeld.
Op maandag 20 en 27 maart werkten de leerlingen van VWO-5 die maatschappijleer-2 hebben samen met ZK4A en ZK4B aan het project 'Wereldmaaltijd'. De leerlingen kookten samen een maaltijd die bij gelijke verdeling elke dag voor iedere wereldburger beschikbaar zou zijn. VMBO-4 zorgde hierbij vooral voor het koken, terwijl VWO-5 zich meer heeft beziggehouden met de theorie. Natuurlijk was het ook de bedoeling om van elkaar te leren! Wij van de schoolkrant gingen kijken hoe men in de keuken bezig was en kwamen later nog even terug om het eindresultaat te bekijken.
We zagen vooral enthousiaste leerlingen die druk bezig waren met koken en de andere voorbereidingen voor de maaltijd. Ook wij hadden niet gedacht dat er nog zo veel en lekker eten is voor iedereen. Misschien moeten we toch ens proberen de verdeling wat meer gelijk te krijgen. De foto's laten nog wat meer zien van het project. Wat we in ieder geval kunnen zeggen, is dat het een zeer leuk en leerzaam project is geweest voor de leerlingen''. Steffie Janssen (VW6B).
Contact via e-mail: etcetera@dendron.nl

Docent Theo Linsens (maatschappijleer) meldde na afloop nog: ,,De VMBO-leerlingen hebben zelf het menu samengesteld met de door Omslag aangegeven ingrediënten. De VWO-leerlingen hebben de aankleding verzorgd (placemats) plus een presentatie over de problematiek van onderontwikkeling. Beide dagen waren erg geslaagd en het initiatief is in de school enthousiast ontvangen''.

Dendron College Horst, Gebr. Van Doornelaan 124, 5961 AA Horst. Tel. 077-3970880. Betrokken docenten: Theo Linssen, e-mail: koeske@hetnet.nl en Nicole van Eeten, e-mail: eet@dendron.nl

Eko en Fair Trade - met wijn! - voor nog geen drie euro! (Geldrop)
De Protestantse Gemeente in het Brabantse Geldrop heeft inmiddels al flink wat ervaring met het organiseren van Wereldmaaltijden. Mede-organisator Henk Heijns stuurde onderstaand verslagje van de Wereldmaalijd op 22 maart 2006:

,,De Wereldmaaltijd op 22 maart in Geldrop, met dertig deelnemers, was (weer) een succes. Het eten viel bijzonder in de smaak (alle ingrediënten waren Eko en/of Fair Trade). Tussen de gangen door werd het voedselvraagstuk aan de orde gesteld en aan de hand van de placemat kon men aan tafel erover doorpraten. Ook werd door iemand van de Wereldwinkel gepleit om meer Fair Trade producten te kopen. Aan het slot van de maaltijd vertelden we dat de maaltijd per persoon (inclusief de wijn) nog geen 3 Euro had gekost. Dit ook om aan te geven dat een verantwoorde maaltijd niet duur hoeft te zijn. De vrijwillige bijdragen leverde nog een gift op voor een ontwikkelingsproject in Burkina Faso.
Er is ook nog een vervolg te melden: op zaterdag 13 mei aanstaande houden we weer een Wereldmaaltijd, deze keer met gasten uit Ottendorf (een plaatsje bij Dresden).''
Contact: Henk Heijns, 040 2863034, e-mail: hheijns@iae.nl

Wist-je-datjes tijdens Wereldmaaltijd op Groot Goylant in Hilversum

 Tijdens een projectweek over voeding gingen leerlingen van de onderbouw van Groot Goylant aan de slag met het bereiden van een Wereldmaaltijd. Na afloop ontvingen we het volgende verslag.
,,In een projectweek over voeding zijn we op onze school met de onderbouw o.a. bezig geweest met een Wereldmaaltijd. De theorie hing in A3 formaat aan de ramen en werd kort besproken. Het koken regelden we als volgt:
  • 3 x een groep van 20 leerlingen elk 3 lesuren laten koken en eten.
  • de maaltijd in 5 delen verdelen.
  • elk deel 2 x laten maken door 2 groepjes van 2 leerlingen.
  • elke groep van 20 personen proefde en/of at zo de maaltijd voor 8 personen
Natuurlijk was niet iedereen even enthousiast en trokken sommigen hun neus op voor maïssoep of gestoofde kool. Er waren echter evenzoveel positieve reacties als: 'goed dat we dit nu weten' - 'ik zal nu voortaan toch anders over eten denken' en 'die kikkererwtenballetjes waren echt lekker, ik zit nu vol!' Ook hoorden we: ' Als we dit allemaal weten, waarom doen we er dan niets aan? '


De leerlingen die een ander deel van het project over voeding hadden gedaan werden via 'wist-je-datjes' ingelicht over de achtergrond van de Wereldmaaltijd. In de toekomst gaat de bovenbouw van onze school met het idee van de wereldmaaltijd verder''.
Betrokken docente: Mevrouw Cobie de Jong, e-mail: c.dejong@klg.nl

Wereldmaaltijd wordt een traditie in Uithoorn / De Kwakel

Op 11 februari 2006 organiseerde GroenLinks Uithoorn en De Kwakel voor de derde keer een Wereldmaaltijd. Mede-organisator Ria Zijlstra berichtte na afloop: ,,Dit keer hebben we voor het menu 'vergeten groenten' gebruikt. ODIN, verdeelcentrum voor biologische geteelde producten, sponsorde de groente (we hebben dus flink reclame voor ze gemaakt). De plaatselijke Amnestygroep vertelde over haar activiteiten. Elke keer als we een Wereldmaaltijd organiseren laten we iemand aan het woord over eerlijke handel of een ander doel dat de gasten aanspreekt. We hadden, net als de andere keren, tussen de veertig en vijftig gasten. Het aardige is dat er een vaste kern gasten ontstaat, maar dat er elke maaltijd ook weer veel nieuwe mensen aanschuiven. Volgens ons voldoet het dus echt aan een behoefte. We proberen er een traditie van te maken en in de zomer, liefst buiten, weer een Wereldmaaltijd te serveren. Ria Zijlstra: djzijl@xs4all.nl

Solidariteit in de gemeente Hardenberg

Op 10 februari 2006 vond onder het motto 'Solidariteit in de gemeente Hardenberg' een Wereldmaaltijd plaats voor zo'n honderd personen. De maaltijd werd bereid door deelnemers aan PaRT-Hardenberg en leerlingen van het Vechtdalcollege in Dedemsvaart. Mensen met een minimuminkomen konden gratis aan tafel aanschuiven, anderen betaalden 10 euro. ,,Het was een groot succes, en we gaan het nog eens doen',' zo liet Eef Diteweg na afloop weten.

Het initiatief kwam van GroenLinks afd. Noordoost Overijssel in samenwerking met diverse maatschappelijke organisaties. Contact: Eef Diteweg, 0523-684067, diteweg@hetnet.nl


Missie en Jongeren: met z'n allen in de keuken (Eindhoven)
In het weekend van 13 t/m 15 januari 2006 organiseerde Missie en Jongeren een voorbereidingsweekend voor jongeren. Op 14 januari doken de deelnemers de keuken in om samen een Wereldmaalijd te bereiden. Een van de deelnemers, Liesbeth van Breda, maakte onderstaand verslag.

Wereldmaaltijd gemaakt door jongeren met een missie
,,De jongeren die aan het weekend deelnamen zijn bij Missie en Jongeren (M&J) betrokken vanwege hun belangstelling voor ontwikkelingslanden. Ze willen graag meeleven en meewerken in Afrika, Aziē of Zuid-Amerika. Voordat ze worden uitgezonden via M&J volgen ze eerst een voorbereidingstraject. Deze voorbereiding bestaat uit weekenden met diverse activiteiten, waaronder het verzorgen van een wereldmaaltijd. Wij maakten een maaltijd voor ongeveer 35 personen.

De voorbereiding..
Het was een drukke, maar gezellige bedoening in de keuken van de Hoogstraatgemeenschap van de Zusters van Liefde in Eindhoven. We maakten in groepjes de gerechten klaar en af en toe moest een groepje een ander groepje helpen. Na ongeveer twee uur druk in weer te zijn geweest in de keuken, was het tijd om aan tafel te gaan.

Tijdens het eten..
De maaltijd werd ingeleid door een jongere, die al eerder is weggeweest via M&J. Het concept van de wereldmaaltijd werd verteld, er werd een gedicht *) voorgedragen en tussen de gangen door werden er stukjes tekst voorgedragen. Natuurlijk werd er ook veel gekletst en gesmuld van de lekkernij.

Na de maaltijd was er ondanks de afgepaste hoeveelheid nog veel over, maar daar wisten de zusters wel raad mee. Gelukkig dat het eten zo op een goede plek terechtkomt. Nu nog in de rest van de wereld...''. Liesbeth van Breda.

*) Het voorgedragen gedicht: Hoe kan ik God danken?

Hoe kan ik God danken, als Hij alleen mij te eten geeft?
Zolang mijn buurman honger lijdt, hoe kan ik dan zeggen: Heer dank voor deze maaltijd?

Moet ik God soms loven als Hij alleen mij kleedt en alleen mijn gezin een huis geeft?
Zolang mijn buurman geen kleren heeft en slapen moet op straat,
hoe kan ik dan zeggen:Geloofd zij de goedheid van God?

Ik geef jou, mijn kind, te eten en te drinken,
Opdat niet alleen jij genoeg hebt en blij bent om al die gaven.
Ik schenk ze jou, zodat jij kunt delen en iedereen door wat jij doet mijn goedheid mag proeven

Ik geef jou, mijn kind, die kleren en een huis, opdat niet alleen jij beschutting vindt.
Ik gaf je kleren om je buurman te verwarmen en een huis als toevluchtsoord voor velen.
Door jou zullen ze mijn goedheid zien, Mij loven, overal.
Mijn kind, als medewerker wil Ik jou, om mijn liefde uit te dragen.

(Naar een gebed van Johnson Gnanabaranan uit India. Uit: Wereldwijd Brevier 2)
Toetjes delen tijdens wereldmaaltijd op het Augustinianum in Eindhoven
In het kader van een kerstactie in solidariteit met een school in Nieuw-Guinea, bereidden 22 leerlingen van de derde klas van het Augustinianum Gymnasium in Eindhoven een Wereldmaaltijd. Er waren ruim tachtig mee-eters. Het project werd begeleid door Simone Bartelds, docente Levensbeschouwing. Enkele leerlingen schreven na afloop onderstaand verslag:

,,Naar aanleiding van de kerstactie kwam onze mentor, mevrouw Bartelds, met het geweldige idee om een Wereldmaaltijd te organiseren. Iedereen uit onze klas, G3a, was meteen enthousiast en dus begonnen we met de organisatie. De taakverdeling was in het begin nogal rommelig, maar uiteindelijk is alles toch nog goed gekomen. Iedereen had zijn taken en de samenwerking verliep prima. Aan de voorbereidingen zijn vele erg gezellige mentor- en levensbeschouwinglessen besteed. Op 14 december was het zover! Er waren groepjes gevormd die thuis gingen koken, terwijl de rest op school het atrium versierde en de toetjes klaarmaakte. Zoals gewoonlijk als je veel haast hebt, ging de tijd veel te snel. Voor we het wisten was het al 18:00 uur, de aanvangstijd. De eerste mensen stroomden al binnen en wij waren allemaal 'een beetje' gestresst... We hadden immers maar twee weken gehad om alles voor te bereiden. Maar al snel was de meeste stress weg en werd het gezellig. De sfeer was erg goed en de opkomst was groot. We hadden alle leerkrachten uitgenodigd, inclusief meneer Franken! Ook ouders, opa's, oma's, broertjes en zusjes van de leerlingen waren aanwezig.
We hadden speciale placemats met informatie erop over wat een Wereldmaaltijd is. Ook vertelde iemand bij elk gerecht wat erin zat en hoe het was bereid. Het eten smaakte erg goed, en dat was niet wat we ervan verwacht hadden! Het voorgerecht was gekleurde maïssoep, het hoofdgerecht bestond uit rijst, preischotel, havermoutflensjes, salade en pindasaus. En het toetje was yoghurt met appelschijfjes en rozijnen. Maar daar was niet genoeg van, en toen moest iedereen met zijn buurman of buurvrouw delen. Zo hadden we meteen het eigenlijke doel van de wereldmaaltijd bereikt, dat is immers delen!
Tussen de gerechten door werden er verschillende gedichten voorgelezen. Er werd muziek gemaakt en gezongen. Ook was er een erg grappig optreden van de kerstman en zijn rendier. Om 20:30 was het afgelopen en dingen de mensen naar huis, maar er moest natuurlijk ook nog opgeruimd en afgewassen worden. Dat verliep niet geheel vlekkeloos, letterlijk en figuurlijk. Om 23:00 uur waren de laatste paar overgebleven leerlingen eindelijk klaar en konden ze na een voorspoedig verlopen avond naar huis. Al met al heben we E. 580,- opgehaald. Eind goed, al goed! Door: Eborah Rijkers, Marije Vercoelen, Jiag Zeng en Eline Burgers van G3a''.

Contact: Simone Bartelds, e-mail: simbarlat@yahoo.fr

Stapelvoedsel en discussie over voedselzekerheid in Wageningen

Op 11 november organiseerde Stichting Otherwise in Wageningen een wereldmaaltijd voor tachtig studenten van Wageningen Universiteit en inwoners van Wageningen, in het kader van Wereld Voedsel Dag. Jacco Rodenburg stuurde onderstaand verslag:

,,De maaltijd bestond uit 4 menu's, gebaseerd op het stapelvoedsel in verschillende delen van de wereld. Een Afrikaans cassave gerecht, rijst uit Azië, aardappelen uit Europa en een bonengerecht uit Latijns Amerika. De maaltijden werden bereidt door studenten uit deze continenten, die daarbij gebruik maakten van eenvoudige, locale recepten. De samenstelling van de maaltijden was gebaseerd op een berekening van de hoeveelheid calorieën en nutriënten, die een eerlijke verdeling van voedsel over alle wereldbewoners betekent. Tijdens de maaltijd in wijkcentrum De Nude werden de deelnemers geïnformeerd over voedsleproductie, de wereldmarkt, eerlijke handel, biologische landbouw en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen. Het diner werd afgesloten met een discussie over voedselzekerheid voor alle mensen. De discussie werd in het Engels gevoerd. Een korte samenvatting van de uitkomsten:
# Hidden Agenda obstructing structural measures : This situation is perceived to come out from political and economical interests as all countries try to give a good international image while saving national interests.
# Subsidies on agriculture and limiting imported food. On favor arguments: Supporting agriculture gives a country independence from other countries in a basic resource as it is food. Farmers and agriculture activities will keep on being a dynamic economical element in society. Against arguments: Agriculture should be treated as any activity, if it can't go by its own it is better to focus on other economical activities and we may use agriculture fields in such facilities like housing, sport areas, etc.
# Free Trade: Information should be provided to consumers so that they can decide what products to buy while supporting different economical/social/environmental systems. Supporting good causes could be very expensive and may be it is not going to be affordable for many consumers but information can give them the chance to have more choices.
# Food Distribution: This seems to be a very complicated subject as it implies local and international policies and governments. But as consumers should be conscious that we are a press force in this process and we should be aware of what is going on in order to make the choice.''

Meer informatie over deze Wereldmaaltijd bij Jacco Rodenburg /Otherwise - Wageningen UR. Tel. 0317-423590. E-mail: otherwise@wur.nl Web: www.wur.nl/otherwise

GroenLinks-Laren aan de Wereldmaaltijd

Na een geslaagde Wereldmaaltijd in 2004, organiseerde GroenLinks-Laren dit jaar opnieuw zo'n maaltijd. Brechtje Daams bericht:

,,Op zaterdag 29 oktober 2005 hield GroenLinks Laren (Noord Holland) een Wereldmaaltijd. Er waren negen mensen aanwezig, waaronder enkele niet-leden die zich hadden opgegeven naar aanleiding van een bericht in de plaatselijke krant. We hebben het menu van de site gemaakt, en iedereen had thuis een onderdeel gemaakt. Het eten was erg lekker en er was meer dan genoeg. We discussieerden over de wereldvoedselsituatie (als je geen vlees en weinig dierlijke producten eet heb je al gauw je 'eerlijke aandeel'). Maar mochten we nu wel of geen wijn bij het eten drinken? Dat laatste hebben we toch maar gedaan.

Ook was er een deelnemer die vond dat we eigenlijk aardappels hadden moeten eten, want rijst wordt van heel ver aangevoerd (en dat kost ook energie). Een van de deelnemsters nam het idee over en organiseerde enkele weken later voor een andere club mensen een wereldmaaltijd. Het was erg gezellig! Volgend jaar weer. Zijn er misschien meer recepten verkrijgbaar?''

Contact: Brechtje Daams, 035-5317481, e-mail: daams@ergonomie.nl

Wereldvoedseldag in Centraal Wonenproject Haarlem

Op 16 oktober 2005 werd er in de prachtige vernieuwde keuken van Centraal Wonen Romolenpolder te Haarlem een wereldmaaltijd bereid voor 42 personen. Sigrid Hutter doet verslag:

,,Gekookt werd door CW'ers en een oud-bewoner, voor het eten schoven ook nog toekomstige bewoners en belangstellenden aan. Het driegangenmenu bestond uit een variatie op het voorbeeldmenu van Omslag: kleurige maïssoep, rijst met oranje kool, kikkererwtenballetjes en pindasaus, witlof-wortelsalade en als toetje gestoofde appeltjes met joghurt en crusli. Tussen de gangen door konden de gasten zich verder verdiepen in de materie d.m.v. de informatiemap, de placemat en de quiz (zie wereldmaaltijd Kloosterkeuken maart 2004) en de uitgestalde etenswaren. Na het verrekenen van de onkosten bleek, dat uiteindelijk per persoon niet veel meer was uitgegeven dan 1,20 aan boodschappen, waarvan een deel zelfs nog biologisch! Omdat iedereen wel
meer betaald had dan dat en omdat het CW Romolenpolder nog een bedrag heeft toegelegd kon er uiteindelijk een aardige som worden overgemaakt naar de Novib t.g.v. Westelijk Afrika, waar de honger nog steeds groot is. Het zou best kunnen, dat we dit nog eens herhalen!''
(Suggesties voor Omslag: de kikkerwtenballetjes werden door sommigen wat flauw gevonden, wat zout in het recept zou mogen). Contact: Sigrid Hutter, familieHutter@hetnet.nl

Wereldmaaltijd met vredesspel tijdens de Vredesweek in Oss

Op 22 september 2005 organiseerde de werkgroep Interparochiële MOV in Oss een wereldmaaltijd in buurthuis De Binnenstad. Bernard Delpeut berichtte na afloop:

,,Voor de organisatie en promotie hebben wij dankbaar gebruik gemaakt van de informatiemap. Dit was voor ons de eerste keer. Dag- en weekbladen en de lokale Dtv hebben vooraf uitgebreid aandacht besteed aan de maaltijd, waar wij uiteraard heel blij mee zijn. 59 Mensen, van alle leeftijden, namen deel. Acht tafels waren gedekt met de placemats van Omslag/WereldDelen en een bloemetje; zo kwamen de mensen gemakkelijk met elkaar in gesprek. Wij hadden een uitstalling gemaakt van de per wereldburger beschikbare voedingsmiddelen en hoeveelheden, plus wat documentatie. Een van onze mensen heeft een prachtig vredesspel opgesteld i.v.m. de Vredesweek en daarover uitleg gegeven. De Wereldwinkel had een stand ingericht met voedsel dat bij hen te koop is. Inkoop, bereiding en het opdienen van de maaltijd gebeurde door een kennis van een van de werkgroepleden die kok is en over de benodigde kook- en warmhoudspullen kon beschikken. De deelnemers hebben kunnen genieten van een smakelijke en voedzame maaltijd, waarvan het recept steeds even werd toegelicht. Met een welkomstwoord, een uitleg over de wereldvoedselvoorziening tussen de soep en het hoofdgerecht, blokfluitspel en voordracht van een paar gedichten na het hoofdgerecht, en de presentatie van het vredesspel na het toetje, werd het een gezellige en informatieve avond. Een fotograaf en een journaliste van het Brabants Dagblad hebben ook nog een impressie gemaakt tijdens de maaltijd. Volgens deelnemers die wij na afloop spraken, was het een prima avond''. Contact: Bernard Delpeut, beludelpeut@home.nl

IVN Zomerweek op Schiermonnikoog

Voor het tweede achtereenvolgende jaar was er een grote Wereldmaaltijd tijdens de IVN Zomerweek

De Stichting IVN-zomerweek organiseert elk jaar een vakantieweek voor jong en oud om actief met en in de natuur bezig te zijn. Dit jaar was de bestemming Schiermonnikoog. Vorig jaar is bij de zomerweek voor het eerst een Wereldmaaltijd gekookt, dit jaar hebben we dat herhaald. Negentig mensen hebben genoten van een smakelijke en voedzame maaltijd. Na de maaltijd hebben we met geïnteresseerden nagepraat over eerlijke voedselverdeling en eerlijke handel. Solidaridad had daarvoor informatiemateriaal beschikbaar gesteld over Made-by, de wijze waarop verschillende kledingmerken nu kleding produceren die zo milieuvriendelijk mogelijk is en waarbij de arbeiders onder goede omstandigheden werken. In de IVN-zomerweek wordt de Wereldmaaltijd een vast onderdeel van het weekmenu. Contact: Ria Zijlstra, djzijl@xs4all.nl

Koor in Oegstgeest aan de Wereldmaaltijd

Op 21 augustus 2005 bereidden en consumeerden de leden van een koor in Oegstgeest samen een Wereldmaaltijd. Uit hun verslag:

,,Het was erg leuk en lekker en werd door iedereen ook gewaardeerd. We hadden ook zo'n voorbeelduitstalling gemaakt, en placemats voor (letterlijk) onder het eten. En dat gaf spontaan al bij iedereen veel stof tot praten (heb zelfs weinig vakantieverhalen gehoord). Ook over afvalscheiding, politiek en milieu, duurzame kleding enz. En ondertussen heel gezellig. Iemand zei: "het was heel lekker en ik heb er nog wat van geleerd ook." Op veler verzoek heb ik de recepten aan de koorleden gemailed. Mijn mede-koks hadden zelf hun fantasie gebruikt, dus dat bracht ook prettige verrassingen''.
Meer informatie bij Nellie Smeenk-Enserink, 071-5175066, e-mail: smeenkenserink@hetnet.nl

Onder de kastanjebomen met GroenLinks Uithoorn

Als vervolg op de Wereldmaaltijd in januari 2005, waarbij er meer aanmeldingen waren dan er ruimte was, organiseerde de GroenLinks-fractie in Uithoorn een tweede Wereldmaaltijd, op 9 juli 2005.

 Hun verslag: ,, We wilden het graag in de buitenlucht doen. Als uitwijkmogelijkheid voor slecht weer konden we terecht in een school voor voortgezet onderwijs. De hele week was het weer te koud en te nat, maar het weerbericht voorspelde gunstige weeromstandigheden voor de zaterdagmiddag. En inderdaad, aan het eind van de middag brak de zon door. Onder oude kastanjebomen aan een straat centraal in Uithoorn gelegen zaten we met ongeveer 50 mensen te eten. Het gaf een aparte sfeer, zo in de avondzon. De kinderen hadden veel ruimte om te spelen. Het menu was eveneens in zomerse sferen: veel salades en watermeloen toe. Een aantal mensen was ook op de vorige Wereldmaaltijd aanwezig, maar er waren ook veel nieuwe mensen. En net als vorige keer kregen we ook weer reacties van mensen die graag wilden komen, maar helaas verhinderd waren. We trekken daaruit de conclusie dat de Wereldmaaltijd een aansprekende activiteit is.
Een Uithoornse poppenspeler gaf een minivoorstelling om geld in te zamelen voor twee scholen in Ecuador, een lokaal project waar al eerder acties voor gevoerd zijn. Een familielid van een van de deelnemers vertelde over de wijze van voedselverdeling in rampgebieden van een hulporganisatie waar hij werkzaam was. Zo proberen we naast een gezellige en smakelijke maaltijd ook op andere wijzen aandacht te besteden aan een eerlijke wereld.
Het lijkt een traditie te worden: inwoners vragen ons al wanneer de volgende Wereldmaaltijd gepland is. Als het even kan willen we de regelmaat van elk halfjaar volhouden''. Contact: Ria Zijlstra, e-mail: djzijl@xs4all.nl

,,Meer bekendheid geven aan de manier waarop ons voedsel wordt geproduceerd''

Op 5 april 2005 organiseerde de gespreksgroep Betuwe-Brabant van het Humanistisch Verbond te Rumpt een Wereldmaaltijd. Uit hun verslag.

,,De maaltijd werd gehouden bij een van de leden thuis, in Alem. Ieder lid van de groep maakte een onderdeel van de maaltijd en evenals de vorig jaar smaakte alles erg lekker, ook de combinatie van de gerechten was prima. Er is geprobeerd zoveel mogelijk biologische producten te gebruiken en de koffie na was natuurlijk van Max Havelaar. Tussen de gangen door werd er gediscussieerd over het hoe en waarom van een wereldmaaltijd. We kwamen tot de conclusie dat we moeten proberen om meer bekendheid te geven aan de manier waarop ons voedsel geproduceerd wordt en vooral hoe het over de hele wereld heen en weer vervoerd wordt. Het is goed om daar eens op gewezen te worden en na te denken. Allen dat kan waarschijnlijk op heel kleine schaal toch verandering in consumeren brengen.We raden iedereen aan met een groep zo'n maaltijd te organiseren. Het is lekker, gezellig en heel leerzaam!'' Contct: Mevr. Aukje Ziermans, 0345-681402, gziermans@prettel.nl

Wereldmaaltijd-lunch voor 600 leerlingen op basisschool De Oversteek in Liempde

Nadat Annelies Sloots zelf had deelgenomen aan een Wereldmaaltijd, wilde ze heel graag proberen dit idee te vertalen naar haar basisschool met zeshonderd leerlingen. Rond kerstmis 2004 kwam het ervan.

De 'uitdaging' was vooral om het verhaal achter de Wereldmaaltijd in korte tijd ook duidelijk te maken aan de grote groep ouders en mede-leerkrachten, die elk jaar de kerst-lunch op basisschool De Oversteek verzorgen. Juf Annelies wilde iets 'anders', maar hoe breng je dat over aan een groep mensen die nog nooit van de Wereldmaaltijd hebben gehoord? Na afloop stuurde Annelies Sloots een verslagje:

,,Voorafgaand aan de maaltijd hebben mijn collega's en ik de kinderen verteld over de voedselverdeling in de wereld naar aanleiding van de poster. Elke groep had zijn eigen poster op een zichtbare plek opgehangen, met een gedekte tafel en de producten zoals die op de poster afgebeeld waren. Samen met de ouders van de 'kerstcommissie' kozen we voor een gezamenlijke lunch, omdat een maaltijd organiseren voor 600 leerlingen er gewoon niet inzat! Er was al werk genoeg te doen met een aangeklede lunch in de Serenade in Liempde.
Helaas vond ik zelf de gedachte van soberheid en eerlijk delen zo niet meer uit de verf komen. Een ouder vroeg zich zelfs bezorgd af of de kinderen met een zelfgebakken broodje door de oudere leerlingen wel genoeg zouden krijgen en uiteindelijk werd het een uitgebreide lunch met krentenbollen, beschuit, etc. Maar het was wel heel gezellig! Door omstandigheden moeten we nog evalueren. Ik durf bijna niet te vragen wat er met het overgebleven voedsel gebeurd is...''.

Contactpersoon: Annelies Sloots, e-mail: an.sloots@hetnet.nl

Ruim genoeg tijdens weekend van Missie en Jongeren

Het was wel een beetje dringen in de keuken, en vier gaspitten waren wat weinig, maar: de Wereldmaaltijd was lekker en informatief. En er bleef zelfs nog eten over!

Danniëlla Daamen was erbij en deed verslag: ,,Tijdens ons vierde weekend bij Missie en Jongeren zijn we aan de slag gegaan met de Wereldmaaltijd. Missie en Jongeren is een organisatie die jonge mensen onder andere voorbereidt op een periode 'meeleven' met mensen die het minder getroffen hebben dan wij, veelal in een ontwikkelingsland. Hoewel de meeste mensen van deze groep op allerlei manieren bezig zijn geweest of na hebben gedacht over een meer solidaire levensstijl was het bereiden en eten van de wereldmaaltijd voor bijna iedereen iets nieuws!

Met veertien mensen hebben we de wereldmaaltijd voorbereid, waarbij er 12 in de keuken stonden en 2 de eet ruimte gezellig hebben gemaakt en voor de informatie over de wereldmaaltijd zorgden.
Met z'n twaalven in de keuken zijn zorgde al voor de nodige hilariteit. Zo hadden we vier pitten tot onze beschikking waarop de grote pannen elkaar omver duwden. De satésaus en de dressing van de salade zijn veelvuldig gekeurd om er vervolgens nog een extra scheutje dit of dat in te doen.

We aten in de kapel van huize Elzendaal, een oud klooster dat momenteel dienst doet als conferentiecentrum en tevens de thuisbasis is van Missie en Jongeren. Er waren inmiddels nog wat anderen aangeschoven en de ruimte was zeer sfeervol ingericht. Er waren vijf tafels tegen elkaar geschoven zodat de twintig aanwezigen in een kring zaten, er waren enkel kaarsjes aan en overal was informatie te vinden over de wereldmaaltijd. We aten gekleurde maïssoep, rijst, pinda/kikkererwten balletjes, satésaus, gestoofde kool, salade en een toetje van yoghurt en muesli. Het was allemaal erg lekker, alleen een beetje lauw (tsja, die vier pitjes waren toch wat weinig).

Toen iedereen zijn buikje vol had was er nog over! Er is dus echt genoeg eten voor iedereen! Daar was iedereen het wel over eens en regelmatig hoorde ik mensen zeggen dat ze een bepaald gerecht thuis ook gingen maken. Ook werd er veel nagedacht over het organiseren van een wereldmaaltijd in eigen families of vriendengroepen omdat het een goede manier is om op een simpele wijze stil te staan bij zware wereldproblemen zoals ondervoeding en hongersnood''.

Contact: Hans Trienekens, coördinator Missie & Jongeren, 0485-575530, hans@missieenjongeren.nl Web: www.missieenjongeren.nl.

Over-intekening bij GroenLinks-Wereldmaaltijd in Uithoorn

De belangstelling in Uithoorn was groter dan waarop de organisatoren hadden gerekend. De afdeling Uithoorn-De Kwakel van GroenLinks organiseerde hier een Wereldmaaltijd. Het eerlijke kledingmerk Kuyichi stond centraal en de opbrengst van de maaltijd ging naar scholenprojecten in Ecuador. Mevr. Ria Zijlstra deed na afloop verslag:

,,Op 15 januari 2005 heeft GroenLinks in Uithoorn en De Kwakel een wereldmaaltijd georganiseerd. De belangstelling was groot. Er waren rond de 40 deelnemers. We hebben zelfs nog een aantal mensen moeten teleurstellen die zich later aanmeldden, omdat er geen plaats meer was voor nog meer mensen. Voor 5 euro per volwassene en 2,50 euro per kind kregen de gasten een maaltijd bestaande uit drie gangen. maissoep - een buffet van roti's, bulgur, zoete aardappelen, gebakken bananen, een groentemix en een salade. Met als toetje: yoghurt met muesli, fruit en honing. Bij binnenkomst kregen de gasten een consumptiebon voor een gratis drankje. Meer drankjes werden verstrekt tegen betaling.

Tussen de soep en de hoofdmaaltijd vertelde Frans Hakkemars over het lokale Ecuadorproject, waar hij één van de initiatiefnemers van is. Via allerlei activiteiten, zoals de verkoop van door kinderen in Ecuador en Nederland gemaakte ansichtkaarten en een workshop rap en streetdance, wordt geld ingezameld voor twee scholen in Ecuador. De meeropbrengst van de maaltijd was ook voor dit project bestemd.

Tussen de hoofdmaaltijd en het dessert gaf Nico Roozen, directeur van Solidaridad, informatie over het nieuwe kledingmerk Kuyichi. Na de Max Havelaar koffie en de Ok� bananen, heeft Solidaridad nu het initiatief genomen voor kleding die op duurzame wijze wordt geproduceerd.

Samen met andere kledingmerken, zoals Imps&Elfs wordt onder de naam MADE-BY de samenwerking tussen modemerken, biologische katoenboeren en sociale fabrikanten gestimuleerd met als doel een schoon en eerlijk maakproces. Meer informatie hierover is te vinden op de website: www.ontmoetdemakers.nl.

De koks kregen na afloop van de maaltijd vel complimenten over het eten. De wens werd geuit om in de zomer nogmaals een wereldmaaltijd te organiseren''.

Contact: Ria Zijlstra/GroenLInks Uithoorn-De Kwakel, 0297-566613, email: djzijl@xs4all.nl

Zeventien dames aan tafel in Meliskerke

Zeventien dames van de christelijke vrouwenvereniging Passage. afd. Meliskerke hadden zich opgegeven voor de Wereldmaaltijd op 16 september 2004. Zes dames van het bestuur hadden de avond verzorgd, inclusief de gerechten, tafelversiering, menukaartjes en de bloemschikking. Een van hen, mevrouw Elly Simonse, stuurde het volgende verslagje.

,,We hebben het eenvoudig gehouden. In plaats van tafelwijn serveerden we een glas met water. De receptjes en gedichten hebben we bijna allemaal uit de informatiemap gehaald. De placemats bestelden we bij Omslag; kooffie, rijst, pindakaas, muesli en het snoepje voor bij de koffie kochten we bij de Wereldwinkel. Wat we verder nodig hadden hebben we in de plaatselijke supermarkt gekocht. Verder waren er dames uit het bestuur waar we groente van kregen uit de moestuin. De menukaartjes zijn gemaakt van gebruikt papier en voor de bloemschikkingen gebruikten we bloemen uit de tuin. Op die manier konden we de eigen bijdragen laag houden.
Alle dames waren aanwezig, dus konden we om 18.30 uur beginnen. Iedereen was nieuwsgierig, maar de menukaartjes gaven al snel duidelijkheid. Voor de maaltijd begonnen we met een gebed uit Sicilie: 'Via zon en regen'. Tijdens de maaltijd hebben we goed kunnen communiceren over de oneerlijke verdeling van voedsel in de wereld. Doordat het niet zo'n grote groep was liepen de gesprekken ook goed. Na de maaltijd is het gedicht 'Als je geen spar kunt zijn' van D. Mallock, voorgelezen. Als afsluiting van de maaltijd dronken we een heerlijk kopje koffie met een snoepje erbij.

Tot besluit van de avond las een van de dames het verhaal 'Een bord met spaghetti' voor van A. van Dis. Voor de liefhebbers was er nog koffie. Daarna een korte meditatie, bijbellezing en gebed. Iedereen ging voldaan naar huis met natuurlijk de recepten van deze maaltijd.

PS: de tekst op de uitnodiging luidde: ,,God, help ons om zo nu en dan even stil te staan, even stil te staan, zoals nu. Om na te denken over onszelf en de wereld. Geef dat we dan dromen over hoe het kan zijn. Dan ontdekken we ook wat er nog noet veranderen.''

Menu: Maissoep - Kool, salade, zilvervliesrijst, pindasaus, gehaktballetjes - yoghurt met muesli - koffie/thee

Contact: Mevr. Elly Simonse, A. Davidsestraat 512, 4365 AJ Meliskerke. Tel. 0118-561604


Exponentië le groei in Delft

Op zondag 14 november 2004 serveerde de Remonstrantse kerk in Delft voor het derde achtereenvolgende jaar de Wereldmaaltijd. Die slaat goed aan. Er is een exponentiele groei van gasten. Ron Gerritse en Atje Roggeband doen verslag:

,,Het eerste jaar waren er zes gasten; het tweede jaar dertien en dit jaar 26 waaronder vier kinderen. Er waren zelfs zes mensen n.a.v. de agenda in ZOZ! We begonnen de maaltijd met een bijbellezing uit Mattheus 25 : 35 e.v. over het voeden van de hongerige en het kleden van de naakte. Voor de kinderen werd het verhaal van Sint Maarten verteld, wat ook over delen gaat. We genoten van een driegangen menu: ruim voldoende en lekker eten. We hebben seizoensprodukten gebruikt en zelfs een glaasje wijn gedronken. Tijdens de maaltijd hebben we gepraat over de vraag of genetische ganipulatie (GM) en biotechnologie een oplossing zou kunnen zijn voor de honger in de wereld. Daarbij heeft men zich afgevraagd of de honger in de wereld niet voor een groot deel wordt veroorzaakt door andere factoren dan voedseltekort, maar bijvoorbeeld door het gebrek aan politieke wil, de voedingsmiddelen industrie en de slechte infrastructuur. Wat GM betreft liepen de meningen sterk uiteen. Er waren mensen die geen gevaar zagen tot het tegendeel is bewezen, anderen wilen eerst bewijzen dat er geen gevaar is. En er zijn mensen die vinden dat je met GM een grens overgaat met de schepping die je als mens niet over mag gaan. Ook onze hebberigheid speelt een rol.
Kortom: het was een inspirerende avond waarin opviel dat we vooral goed naar elkaar hebben geluisterd.
Volgend jaar rond de zelfde tijd willen we weer een Wereldmaaltijd organiseren en dan rond het thema Schone Kleding, misschien zelfs opgeluisterd met een modeshow van Rappa uit Pijnacker, een winkel waar een grote collectie schone kleding verkocht wordt''.

Contact: Atje Roggeband en Ron Gerritse, 015-2626801, e-mail: atje_roggeband@hotmail.com


Nijmeegse milieu-studenten aan de Wereldmaaltijd

Het studieweekend van het Universitair Milieu Platform Nijmegen werd in oktober 2004 verrijkt met een Wereldmaaltijd. Marianne van den Broek stuurde een verslagje:

,,We hebben het recept gebruikt dat in de Omslagmap van 2001 zat (maïssoep, rijst met gestoofde kool, kikkererwtenballetjes en salade van witlof en wortel, yoghurt met appel en muesli). We hebben de maaltijd gegeven tijdens een weekend dat we voor onze leden organiseerden. De achttien mensen die op het weekend afkwamen, aten dus automatisch mee. Twee van hen hadden nog nooit van een Wereldmaaltijd gehoord. Een groot aantal had zelf al eens (dit jaar of een vorig jaar) een wereldmaaltijd verzorgd, veelal via het Milieuplatform waar ze actief zijn. Vooraf is kort uitgelegd wat een wereldmaaltijd is en waarom ie gegeven wordt. De maaltijd zelf is erg goed bevallen; er kwamen veel complimentjes. We hebben wat kleine aanpassingen gemaakt aan het menu, om ook veganisten de mogelijkheid te geven mee te eten. Degenen die hielpen met koken, maar niet veganistisch waren, vonden het toch niet nodig om ei in de balletjes te doen (tip!).
Na de maaltijd berekenden geïnteresseerden hun voedselafdruk (van de Jeugdraad?). Dit bracht veel gespreksstof; sommige vragen waren kort door de bocht, maar dat zorgde er juist voor dat mensen na gingen denken. Bijvoorbeeld: thee van ver weg is meer vervuilend dan thee van munt die in je tuin staat. De aanwezigen zijn al erg bewust met eten bezig, dus ze kregen niet veel nieuwe informatie te horen, maar ze werden dus wel nog eens aan het denken gezet.
Daarna hebben we een paar korte filmpjes over eten (van FairFood) gekeken. Deze filmpjes waren erg grappig. Er werd op een lichte manier over zware onderwerpen gesproken en dat beviel goed bij de kijkers.

Het was een geslaagde wereldmaaltijd. Volgend jaar zullen we onze leden waarschijnlijkwel weer wijzen op de mogelijkheid tot het verzorgen van een wereldmaaltijd. Zelf zullen we dat volgend jaar tijdens het weekend waarschijnlijk niet alweer doen, omdat elk weekend een ander thema heeft. Dit weekend was het thema �weet je wat je eet?� en daar sluit een wereldmaaltijd goed bij aan.''

Contact: Universitair Milieu Platform (UMP), e-mail: ump@student.ru.nl. Web: www.ru.nl/ump.

Goed gevoel en positieve reacties in Veghel

Ter gelegenheid van Wereldvoedseldag 2004 werd In het 'Moederhuis' van de zusters Franciscanessen in Veghel (NB) een Wereldmaaltijd gemaakt voor alle bewoners. Het initiatief kwam van de voedingscommissie in het huis.

Huiskok Peter Verbruggen en zijn staf bereidden de maaltijd, die was samengesteld uit: groentensoep, gebakken vis, gemengde groenten, aardappelpuree, gemengde sla en lichees, met rijstepap als toetje. De zusters ontwierpen zelf een placemat en maakten een kleine tentoonstelling, waarin de gebruikte hoeveelheden ingrediënten op een sfeervolle manier werden gepresenteerd.. Zuster Giovanni Engelmeer, een van de organisatoren, schreef aan Omslag: ,,,We hebben dankbaar gebruik gemaakt van jullie informatiemap en het tijdschrift ZOZ om in ons Moederhuis S.F.I.C. aandacht te vestigen op de Wereldvoedseldag van16 oktober jl. We hebben er een goed gevoel over en veel positieve reacties gekregen. Er wordt volgend jaar een 60ste Wereldmaaltijd verwacht! We sluiten hierbij wat materiaal en foto's van onze maaltijd bij.''

Contact: Zr. Giovanni Engelmeer, Deken van Miertstraat 10-3, 5461 JN Veghel.

Met negentien mensen aan tafel in Lukaskerk, Den Haag

Op zaterdagavond, 16 oktober 2004 hebben wij bij ons in de Lukaskerk een Wereldmaaltijd georganiseerd. Omdat het de eerste keer was, hebben we het alleen tijdens kerkdiensten afgekondigd. We waren met z'n negentienen, waaronder een gezin met drie jonge kinderen. Het was erg leuk om op deze wijze met elkaar te eten. We hebben de recepten gebruikt die jullie aanreiken in de informatiemap. Overigens hebben wij ons wel verkeken op het werk dat het klaarmaken van de kikkererwten-ballen is...

Contact: Margriet Quarles van Ufford, e-mail: m.quarles.van.ufford@hccnet.nl


Stelling nemen tijdens Wereldmaaltijd in Dordrecht

Op vrijdag 15 oktober 2004 organiseerde het COS Zuid-Holland Zuid een wereldmaaltijd met een open inschrijving voor maximaal dertig personen. Alle gemeenteraadsleden ontvingen een persoonlijke uitnodiging. De maaltijd werd bereid door leerlingen van een (V)MBO-school in Dordrecht. Organisator Ria van Oostveen stuurde een uitvoerig evaluatieverslag:

Deelname: uiteindelijk 31 personen, zes mensen konden zich niet meer inschrijven omdat we vol zaten. Hiervan ruim de helft via de krant (waaronder 1 journaliste). Twee kinderen van plm. 11 jaar.
Deelname raadsleden: twee (1 PvdA, 1 VVD). AOV en GroenLinks hadden zich onder voorbehoud aangemeld, maar zijn niet gekomen. Dit ondanks zeer intensieve werving!
Publiciteit: goed: 2 x alle raadsleden benaderd via griffie; stukjes vooraf in 2 kranten, na afloop idem (+ foto). Twee journalisten geweest (waarvan één heeft meegegeten)
Samenwerking MBO-opleiding: perfect; slechts één voorbereidend gesprek en een bezoek van hen aan de Wereldwaag was nodig. Maaltijd prima verzorgd, bedoeling is duidelijk overgekomen, leerlingen deden het prima. Staat heel ver van leerlingen af (onbekendheid met problematiek, met alternatieve producten en winkels), ze zaten dan ook in de keuken zelf iets van McDonalds te eten! Voor de school is een meerwaarde deze kennismaking met andere 'cultuur'.
Inhoud: Intro: goed om positie COS weer te geven. Discussiëren over stellingen (bij elke gang één, zie bijlage) gaat redelijk, beetje geforceerd. Visualisering verdeling komt wel goed over, maar slechts aan één tafel. Vooraf de mogelijkheid om de tentoonstelling over voedsel in Tanzania bekijken, in zelfde zaal.
Resultaat: bewustwording, weinig handelingsperspectief. Slechts enkelen namen de placemat mee (niet duidelijk genoeg gezegd).
Vervolg: met deze deelnemers niet. Wel volgend jaar weer voor andere groep.

Ideeën voor volgend jaar:
Wat meer confronterend: van de vier tafels één met totaal 60% van het eten, één met 10% en twee met elk 15%. Er mag geen eten naar andere tafel doorgeschoven. Bespreek hoe het eerlijker zou kunnen. Iets meegeven na afloop (infoblaadje, placemat, minipakje Max Havelaar-koffie, sperciebonen n.a.v. de discussie o.i.d.)

Reacties van enkele deelnemers:
'Ik ga vaker mijn groenten op de Afrikaandermarkt kopen, in plaats van bij de plaatselijke super'. 'Meer bewust zijn van waar producten vandaan komen als ik ze bij de supermarkt koop; en dan kiezen of ik ze alsnog wel/niet koop of ergens anders haal. Dit zal afhankelijk zijn van de kosten en de tijd of dit ook werkelijk zal gebeuren. PS Bedankt voor de lekkere, bewust maaltijd.' 'Vaker Max Havelaar koffie kopen' 'Ik ga volgend jaar ook een maaltijd organiseren op wereldvoedseldag, een beetje het idee van vandaag, een beetje van mezelf' Ik doe mijn best. Erg leuke bijeenkomst!'

De stellingen die tussen de gangen door werden besproken luidden:
Bij het voorgerecht:
1a) Er is voor iedereen per dag bijna 1 kg graan ter beschikking, waarvan een deel kan worden omgezet in vlees. Ons dagelijkse lapje vlees hoeven we dus niet te missen!
1b) Vlees eten is ineffici�nt gebruik van eiwitten. We zouden geen vlees meer moeten eten.

Bij het hoofdgerecht
2a) Ik koop sperziebonen uit Kenia want daarmee help ik de Keniaanse economie.
2b) Ik koop geen sperziebonen uit Kenia want zoveel (onnodig) transport van groenten is slecht voor het milieu.

Bij het nagerecht:
3a) Europa moet stoppen met suikerbietenteelt, ten gunste van de boeren in het Zuiden.
3b) Europa moet suiker blijven produceren alléén voor de Europese markt, dus geen suikerexport naar buiten Europa.

Contact: Ria van Oostveen, beleidsmedewerker COS Zuid-Holland Zuid, tel. 078-6131788, e-mail: r.vanoostveen@coszhz.nl www.cossen.nl

Lezing, workshop en Wereldmaaltijd in Planet Art, Enschede

Op 25 september 2004 gaf Pétrix van 's-Peer Catering uit Den Haag een lezing en een kookworkshop over de Wereldmaaltijd in Enschede. Hij was daar op uitnodiging van Planet Art, de organisator van het festival OPDRIFT - Beeldende visies op een actuele problematiek, een zwervend bestaan / de zwervende mens(heid). Hieronder het verslag van Pétrix:

,,Van 11 september t/m 9 oktober vond het OPDRIFT Festival plaats in het voormalige pand van de sociale dienst in Enschede. Het festival bestond uit een expositie, lezingen, workshops en film.
Mijn workshop was op zaterdag 25 september. Door het tijdstip van zaterdagochtend 12:00 uur en het feit dat er tegelijkertijd een demonstatie tegen het kabinetsbeleid plaatsvond, was de lezing enigszins matig bezocht. De circa tien aanwezigen waren echter erg nieuwsgierig naar het verhaal achter de wereldmaaltijd. Ze voelden zich geprikkeld door het feit dat er wel voldoende eten is op de aardbol, maar dat er honger is doordat we niet samen delen.
Op een grote schaal had ik de afgewogen hoeveelheden van de wereldmaaltijd gepresenteerd (op de vis na, die laat ik gewoon weg in mijn verhaal). Dit werkte erg goed. Mensen waren hier erg van onder de indruk: 'zoveel eet ik helemaal niet'. Veel duidelijker dan getallen.
Mijn verhaal is meestal ingedeeld in drie stukken: politiek, vleesconsumptie en verspilling. Het politieke verhaal is duidelijk het taaiste voor het publiek, daar kunnen ze niet zoveel mee. Ook al leg je uit dat Nederland een belangrijke speler is op de voedselmarkt met veel invloed bij oa de Wereldbank. Het vleesconsumptieverhaal komt beter over. De meeste mensen worden een beetje kleiner. Het blijkt dat ook zij bijdragen aan het probleem. Als je er naar vraagt vinden de meeste mensen toch wel dat de situatie van bijvoorbeeld koeien en varkens niet zo best is. Door middel van concrete voorbeelden probeer ik mijn verhaal te vertellen. Het gedeelte over verspilling is het duidelijkste en prettigste voor het publiek. Men schrikt van cijfers als: we gooien in Nederland voor 230 miljoen weg. Zeker als je het visualiseert naar zes winkelwagens per gezin per jaar: 'belachelijk!'.

Van vleeseter naart vegetariër
Waarschijnlijk is het voor velen ook een opluchting dat we allemaal eenvoudig een bijdrage zouden kunnen leveren aan de oplossing van het probleem: minder vlees eten, meer met de seizoenen mee koken en minder weggooien. Ik merk altijd dat het een erg zwaar verhaal is. Dat vind ik zelf nog steeds en zo komt het ook bij het publiek aan. Als ik mijn betoog eindig door iedereen een handreiking te geven hoe we allemaal simpel een bijdrage kunnen leveren, wordt de sfeer wat luchtiger: 'Gelukkig we hoeven niet de helft in te leveren, ik hoef me niet bij elke hap schuldig te voelen'.
Als ik vertel over mijn persoonlijke tocht van vleeseter naar vegetariër durven mensen ook met vragen en persoonlijke dingen te komen. Iemand zegt: 'Ja, als ik dit hoor dan wil ik best een bijdrage leveren en ik wil best minder vlees eten, maar ik ben opgevoed met aardappelen-groenten-vlees. Ik heb geen idee waar ik moet beginnen.' Dat ik ook zo opgevoed ben en dat vegetarisch koken helemaal niet zo moeilijk is, is duidelijk een opluchting voor haar. Ze zal er zeker wat mee gaan doen.

Waar koop je dat?
De workshop zit vol, het maximum van acht personen. Waaronder maar één vegetariër. De motivatie is zeer wisselend: 'Leuk, interessant, hoe kook ik dan vegetarisch?' Receptenjacht. Twee personen wassen en snijden samen twee kilo spinazie. Een van hen zegt: 'zoveel spinazie heb ik nog nooit gesneden, ik heb het nooit vers'. Als ik vraag wat hij meestal eet zegt hij: 'de lasagne van de Aldi.'
Of hij volgende week echt voor zichzelf gaat koken weet ik niet maar hij zal er zeker over nadenken. De groep is onder de indruk van de maïskolf: 'waar koop je dat?, en zo makkelijk klaar te maken.'

'Wij in Nederland'
's Avonds is er een driegangen diner voor 60 personen. Heel kort leg ik uit wat een wereldmaaltijd is en ik hoe het komt dat het zo oneerlijk verdeeld is in de wereld. Ik heb het over wij in Nederland en wij het rijke westen En terwijl ik dat zeg vraag ik me heel erg af hoe dat bij het publiek aankomt. De gasten zijn aan het project deelnemende kunstenaars, een klein aantal daklozen en een groot aantal ongedocumenteerden en asielzoekers die nog in een procedure zitten. (1e aanvraag danwel beroep o.i.d.) Zij hebben meegewerkt aan het project bij het opknappen van het pand en het openhouden van het gebouw. 'Wij in Nederland ' is voor velen van hen heel iets anders dan voor mij. Na afloop komt een Irakese vrouw naar me toe. Ze bedankt me voor het lekkere eten EN voor de mooie speech.
Terwijl wij de soep opscheppen loopt een van de gasten rond met de grote schaal met alle hoeveelheden van de wereldmaaltijd erop. Als hij terugkomt zegt hij: er is niemand die dit op een dag kan opeten! Er is een heerlijk onspannen sfeer.
Het diner wordt aangekleed met een optreden van Hilco. Een straatmuzikant die voor het eerst binnen optreedt. Een pittige opgave, waar hij zich kranig doorheen slaat. Als al het publiek weg is speelt hij nog steeds door. Als ik hem vraag of hij tijd heeft om te eten wil hij eerst het nummer afmaken.

Met een goed gevoel rijd ik terug naar huis. Ik heb het idee dat mijn verhaal is aangekomen. En doordat er ook nog een journalist geweest is die een artikel in de krant gaat plaatsen is het verhaal van de Wereldmaaltijd weer een stukje verder verspreid.(*) Het idee dat er niet genoeg voedsel zou zijn moet nodig de wereld uit. Dat we allemaal op aarde een uitgebreid driegangen diner zouden kunnen nuttigen maakt veel indruk op mensen. Ik hoop dat velen van hen ook kritisch gaan zijn over hun eigen consumptiegedrag''.

(*) Op 27 september stond in De Twentse Courant/Tubantie aan uitgebreid en informatief artikel (met kleurenfoto) over de Wereldmaaltijd. Pétrix' verhaal kreeg daardoor een zeer groot bereik.

Biologisch-vegetarisch cateringbedrijf 's-Peer Catering in Den Haag kan op verzoek een Wereldmaaltijd bereiden voor groepen tot 300 personen. Het vertelt er altijd het achtergrondverhaal bij. Deze cateraar werkt in principe door het hele land. Wel ruim van tevoren reserveren!
Contact: 's-Peer Catering, Waldeck Pyrmontkade 116, 2518 JR Den Haag. Tel. 070-3805916, 06-14419478, e-mail: speercatering@milieu.net Web: www.speercatering.net


Wereldmaaltijd-project op Kunstacademie Enschede

Het Haagse biologisch-vegetarische cateringbedrijf 's-Peer Catering begeleidde in april 2004 een driedaagse workshop over de Wereldmaaltijd op de kunstacademie AKI in Enschede. Ook werd er op drie achtereenvolgende dagen een Wereldmaaltijd bereid voor 350 studenten. Chef-kok Pétrix doet verslag:

,,In de week van 26-30 april 2004 vond op de academie voor beeldende kunsten te Enschede (AKI)
het festival Eye Wonder plaats. Het was een week vol workshops, lezingen, discussies, exposities, eten en muziek. 's-Peer Catering was gevraagd om tijdens die week de Wereldmaaltijd centraal te stellen. Aan het einde van de ochtend van de eerste dag begonnen we met het vertellen van het verhaal achter de wereldmaaltijd, waarna de studenten de groenten mee gingen snijden. Tot slot hadden zij dan nog tijd om het verhaal op een of andere manier te communiceren naar de andere studenten. Elke dag zat de workshop vol met het maximum van 15 studenten. In het kader van een
internationale studentenuitwisseling waren er ook veel studenten uit andere landen, met name uit Duitsland. Tijdens mijn verhaal werden de studenten erg stil. Het kwam zwaar aan en het kwam moeilijk binnen. Voor de meesten was dit echt de ver van mijn bed show. Na mijn verhaal waren er elke dag wel zo'n 5 studenten die afhaakten. Zo moeizaam als het gesprek en de discussie gingen, zo vlot ging het snijwerk. In een mum van tijd waren de groenten gesneden, terwijl we toch kookten voor 350 personen.

Maar dan: ... de studenten kregen de opdracht om het verhaal van de wereldmaaltijd te communiceren naar de andere studenten. Ik gaf ze daarvoor alle vrijheid: gebruik je discipline of juist een die je anders nooit gebruikt: Schilderen, fotografie, beeldhouwkunst, performance: whatever. Vertel het verhaal of juist een klein onderdeel daarvan.
Helaas is hier op alle drie de dagen niet veel uitgekomen. De oogst: drie posters, bestek met tekst en een halve performance:
- een poster vertelde een klein beetje de tegenstelling tussen arm en rijk.
- op de tweede dag kozen twee studenten er juist voor om twee posters te maken: een die overvloed
laat zien en een andere die honger toont.

Zelf heb ik op de tweede en de derde dag nog grote vellen papier opgehangen met teksten als: Hoeveel km heb jij gegeten vandaag? - Geen fruit vandaag want gisteren at je te veel - Heb je eerlijk gedeeld vandaag? 20% van de wereldbevolking consumeert 86% van totale consumptie. Dit was meer een wanhoopsoffensief. De rest van de academie moest toch iets van de boodschap mee krijgen...
Op de tweede dag zou er een performance plaatsvinden. Het publiek zou in drie groepen gedeeld worden. De eerste groep, de rijken, mochten als eerste een bord eten komen halen. Als er dan nog eten over was mocht groep twee komen en tot slot groep drie. Maar op het laatste moment lieten de studenten het allemaal afweten. Was het toch te eng? Terwijl ik aan het rennen was om de maaltijd voor 350 personen op tijd klaar te hebben, zag ik de performance, waarvan het idee meer van mij kwam dan van de studenten, in het water vallen.

Over een andere boeg
Ik was te weinig docent geweest de eerste twee dagen, dat was duidelijk. En dus heb ik me de derde dag strenger opgesteld. Een poster was verboden en je op het laatste moment terugtrekken zoals de dag er voor was gebeurd was uit den boze. Het hielp een klein beetje en leidde er ondermeer toe dat een studente op 300 wegwerpvorkjes de tekst 'eten is weten!' heeft geschreven. Ook de 'performance' pakte ik deze keer anders aan:
Alle studenten hadden een nummertje gekregen, dat fungeerde als hun voedselbonnetje. Er werd omgeroepen dat de mensen met de nummers 1 tot en met 100 eten konden komen halen. En dat het afwachten was of er dan nog over was voor de rest. ..Er ontstond lichte paniek bij sommige studenten: 'Ja maar ik heb toch ook 3 euro betaald?' Als chef-kok heb ik de boel nog een beetje opgestookt door gestresst rond te rennen en dingen te brabbelen als: 'ik weet het niet hoor, de rijst is al bijna op.' De paniek laaide nog even op toen omgeroepen werd dat de nummers 100 tot en met 200 konden komen, maar dat het voor de rest toch wel moeilijk werd. Hoeveel mensen er zijn weggelopen
weet ik niet, maar er zullen ongetwijfeld studenten zijn geweest die niet meer hebben willen wachten en maar een patatje zijn gaan halen.

Al met al was het een erg leuke week. Het idee om de studenten het verhaal op hun manier in hun discipline te laten vertellen is een goed idee, maar het werkt niet om ze alle vrijheid te geven. En tevens heb ik geleerd dat het voor een persoon wel een beetje veel is om en de lezing te houden. en de workshop te geven, en te koken voor 350 personen en de studenten te begeleiden bij de uitvoering van hun opdracht. Maar ik kan niet wachten om het weer te doen''.

Wereldmaaltijd als afsluiting van de vastentijd in de Studentenkerk Nijmegen

De maaltijd diende als afsluiting in onze serie rijstmaalttijden in de vastentijd 2004. Elke maandag in de vastentijd werd er namelijk een rijstmaaltijd in de Studentenkerk geserveerd, uit solidariteit met mensen die enkel rijst hebben om te eten. De opbrengst van deze maaltijd werd geschonken aan een project waar studenten bij betrokken zijn in de derde wereld. Het goede doel dat wij in 2004 ondersteunen met de opbrengst van de rijstmaaltijden en twee collectes is de bouw van een bibliotheek in Biak, Papua Nieuw Guinea, die door de Stichting SOL en de Stichting Mansurbabo wordt ondersteund. Zie ook www.kun.nl/studentenkerk/actie.htm. Mensen mochten meedoen aan de wereldmaaltijd als men minstens een keer had meegedaan met de rijstmaaltijd.Tijdens de afgelopen rijstmaaltijden hebben we het veel gehad over de wereldmaaltijden, en de oneerlijke verdeling. We waren vooral verbaasd over het feit dat een gemiddeld nederlands gezin 6 winkelwagentjes vol eten weg gooit per jaar! We begrepen ook dat zelfs 3 karretjes vol zitten met produkten die niet eens uit de verpakking zijn gehaald. Iemand maakte nog een grapje: "nou zijn sommige verpakkingen ook wel heel lastig open te maken...." Hier moesten we allemaal erg om lachen. Maar, de boodschap was overgekomen!

Voor we aan de wereldmaaltijd begonnen is er een kort gedicht voorgelezen, Rijkdom. Daarna is het menu toegelicht. We hebben uiteindelijk voor 20 mensen menu 1 op tafel gezet. (maissoep, gestoofde kool, rijst, pindasaus, pinda-kikkererwtenballetjes, salade en yogurt met muesli). Vooral de soep en de kikkererwtenballetjes vonden mensen zeer geslaagd, en velen hebben het recept gevraagd!
In totaal koste het 2 uur om alles klaar te maken en te koken. De boodschappen werden gedaan op de markt, en we kochten veel euroshopper produkten, waardoor het ons uiteindelijk slechts 25 euro heeft gekost! Natuurlijk zou het misschien nog beter zijn om alles biologisch te kopen, maar voor ons was het doel ook om het goedkoop te houden.

Iedereen vond alles erg lekker, en het is daardoor allemaal op gegaan (op wat sla na). We waren ook wel erg blij om ipv elke maandag alleen maar rijst te eten, dit keer allerlei lekkers te kunnen eten! We zijn van plan om in het volgende seizoen, in september of oktober 2004 nogmaals een maaltijd te organiseren, om op die manier bewustwording van meerdere studenten te vergroten! Bovendien is het erg gezellig om samen te eten.

Met vriendelijke groet,
Namens de Studentenkerk in Actie groep Nijmegen, Karin Meulendijks

Solidariteitsmaaltijd als bezinning op wereldvoedselvraagstuk

Zestig mensen namen deel aan de Solidariteitsmaaltijd op vrijdagavond 5 maart 2004 in Roermond. Het was voor het eerst dat de Werkgroep Vastenaktie Dekenaat Roermond en Centrum de Kapel samen zo'n maaltijd organiseerden als bezinning op het wereldvoedselvraagstuk in het kader van de Vastenaktie. Als speciale gasten waren twee Maya's uit Guatemala aanwezig van het project Pastoral Social in het bisdom Verapaz, waarvoor het dekenaat deze veertigdagentijd campagne voert. De maaltijd bestond een vegetarisch driegangenmenu, bereid door leerlingen van het VMBO van het Bisschoppelijk College in Roermond. Het was een eenvoudige voedzame maaltijd, een maaltijd zoals iedere wereldburger iedere dag zou kunnen eten bij de huidige wereldvoedselproductie. Maar helaas de werkelijkheid is anders, miljoenen mensen gaan elke avond met een hongerig gevoel slapen. Volgens recente schattingen van de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties zijn 790 miljoen mensen in ontwikkelingslanden chronisch ondervoed zijn, dat is meer dan 13% van de wereldbevolking. 2.344 gram per persoon per dag
De Stichting WereldDelen heeft op basis van de huidige voedselproductie uitgerekend hoeveel voedsel er per wereldbewoner momenteel beschikbaar is. En dat is veel! Dat is 2.344 gram per persoon per dag. De affiche waarop dit zichtbaar gemaakt is, hadden we op diverse plaatsen in de zaal opgehangen en we hadden die hoeveelheid voedsel zichtbaar gemaakt in een stilleven, dat midden in de eetzaal was neergezet. Het was een kleurig geheel waarin maiskolven, granen, brood, fruit en sla gerangschikt waren. Midden tussen deze producten stond een grote kaars, die na een korte inleiding over het voedselprobleem in de wereld en het openingsgebed door onze Guatemalteekse gasten ontstoken werd. Max Havelaarproducten
Bij het samenstellen van de maaltijd hebben we zoveel als mogelijk producten gebruikt met het Max Havelaarkeurmerk. Om de aanwezigen aan het denken te zetten over hun consumptiegedrag en de mogelijkheden van kritisch consumeren, stond op de menukaarten de herkomst van de producten en waar ze te koop zijn. Tussen de gangen door waren korte momenten van bezinning, de hongerdoek 'Ons dagelijks brood' nam hierbij een centrale plaats in.

'Koffie verkeerd'
Na de maaltijd vertelden de gasten over hun werk in het project Pastoral Social in het departement Verapaz dat vijftien gemeenschappen van Maya-indianen ondersteunt bij de opbouw van hun dorpen en de bestrijding van de armoede. In deze gemeenschappen wonen veel kleine koffieboeren en seizoensarbeiders, die grote problemen ondervinden van de lage koffieprijzen. De video-documentaire 'Koffie Verkeerd' geeft een beeld van de mensontwaardige omstandigheden waarin de arbeiders en hun gezinnen moeten leven op de grote plantages in Guatemala die koffie leveren aan de grote koffiebranders. Dit in tegenstelling met de coöperatie die koffie levert voor het Max Havelaarkeurmerk.

Solidariteit
Door een geweldig gebaar van de school om niet alleen het voedsel te bereiden maar ook het voedsel te schenken als bijdrage aan het project, konden we praktisch het hele inschrijfgeld van de deelnemers bestemmen voor het project. De maaltijd was een succes, dat zeker volgend jaar een vervolg zal krijgen!!!!!

Hierbij wil ik nog vermelden dat we dankbaar gebruik hebben gemaakt van het Wereldmaaltijd informatiepakket, een uitgave van: Stichting Werelddelen en Omslag, Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling.

Frieda Reijners (Buro voor Internationale Solidariteit, Roermond)

's-Peer Catering kookte Wereldmaaltijd bij AardeWerk in Den Haag

Centrum AardeWerk in Den Haag organiseerde in 2003 tweemaal een Wereldmaaltijd, beide keren bereid door biologisch-vegetarisch cateringbedrijf 's-Peer Catering. De eerste keer aten er 42 mensen mee; op 16 oktober - Wereldvoedseldag - waren dat er 25.

,,Juist bij deze kleinere groep waren de gesprekken aan tafel interessanter en intenser. Iemand ging in op de teelt van tabak, waarvoor, net als bij veevoergewassen, heel veel landbouwgronden worden onttrokken aan de voedselproductie voor de lokale bevolking. Er werd lang nagetafeld'', vertelt chefkok Petrix van 's-Peer.

De biologisch-vegetarisch cateraar is zo enthousiast over de Wereldmaaltijd dat hij deze standaard in zijn catering-aanbod heeft opgenomen. Bij de Wereldmaaltijd hoort standaard een uitvoerige uitleg over de achtergronden.
's-Peer Catering werkt door het hele land en kan koken voor groepen tot 300 personen.

Horeca-opleiding De RooiPannen in Tilburg

In de restaurants van horeca-opleiding de RooiPannen in Tilburg werden op 16 oktober maar liefst vier Wereldmaaltijden geserveerd. Zo'n 140 mensen eten mee.

De Wereldmaaltijd werden bereid en uitgeserveerd door leerlingen van de afdelingen Keuken en Bediening en van de Middelbare Hotelschool. Docent Patrick de Leeuw had vooraf een speciale lesmodule op papier gezet, waarvoor hij dankbaar gebruik maakte van de informatie uit het Wereldmaaltijdpakket.
De Leeuw: ,,In eerste instantie vonden veel leerlingen het maar een raar idee, er ligt zo'n andere basis onder een Wereldmaaltijd: ze moesten binnen de gestelde hoeveelheden blijven, de koelkast kon niet ongelimiteerd worden geplunderd en we gebruikten geen vlees. 'Gelul', volgens sommigen''.

Tijdens de voorbereidingen en onder het koken kwamen er allerlei gesprekken op gang, zowel over voedsel als over de maatschappij in het algemeen. ,,Er kwamen heel wat vooroordelen langs, die ik soms behoorlijk schokkend vond. Daar zullen we in de evaluatie en tijdens de lessen zeker nog op terugkomen, Die maatschappelijke discussie hoort er bij ons op school zeker ook bij'', aldus De Leeuw.

De gasten waren vooraf niet ingelicht dat er een 'speciale' maaltijd zou worden geserveerd. Dat werd pas bij aanvang van de maaltijd verteld. De Leeuw: ,,In eerste instantie gingen de gesprekken aan tafel over de gebruikelijke koetjes en kalfjes gingen, maar nadat stadsdichter Jace van de Ven de bedoeling van de Wereldmaaltijd had uitgelegd werd wereldvoedselverdeling het gespreksonderwerp aan tafel. Iedereen, ook de leerlingen zelf, vond het eten erg lekker en niemand bleek het vlees te hebben gemist. Klapstuk van de maaltijd was het toetje: geflambeerde flensjes!
Volgend jaar wordt de Wereldmaaltijd RooiPannen-breed in het lesprogramma opgenomen. Dan doen ook de school-restaurants in Den Bosch en Breda mee''.
(binnenkort is een uitgebreid verslag van De RooiPannen zelf beschikbaar!)

Wereldvoedseldag Franciscaans Milieuproject Stoutenburg

Op donderdag 16 oktober 2003, wereldvoedseldag, hielden we in Stoutenburg voor het eerst een wereldmaaltijd. Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat gingen onze gesprekken aan tafel, bij de koffie- en theepauzes en in de wandelgangen over voedsel. Alleen al de voorbereiding van de wereldmaaltijd gaf stof tot nadenken.
Hoe is het toch mogelijk dat er zoveel voedsel geproduceerd wordt en dat er toch nog mensen sterven van de honger? Er is heel veel voedsel dat in 'het wild' verzameld wordt en volkstuintjes verbouwd en dat niet in de cijfers is opgenomen. De hoeveelheid voedsel die nu beschikbaar is per persoon, per dag, is feitelijk gemeten aan het verhandelde voedsel. Wanneer wij het beschikbare voedsel,, per dag per persoon zouden eten zou het overgewichts probleem nog meer groeien.

Voedsel genoeg voor iedereen De Wereldvoedselorganisatie (FAO) heeft op basis van de huidige voedselproductie wereldwijd uitgerekend hoeveel voedsel er per wereldbewoner momenteel beschikbaar is. En dat is erg veel: zo'n 2,4 kg! De FAO schat in, dat de aarde zelfs genoeg kan opbrengen voor het dubbele van de huidige wereldbevolking. Dat er nog steeds mensen sterven van de honger is dus geen gevolg van voedselschaarste, maar van ongelijke verdeling. Per wereldbewoner zijn de volgende hoeveelheden voedsel per dag beschikbaar: 267 gram tarwe, 273 gram rijst, 275 gram mais, 60 gram gerst, 95 gram overige granen, 135 gram aardappelen, 164 gram wortel- en knolgewassen, 27 gram peulvruchten, 288 gram groenten, 204 gram fruit, 254 gram ruwe suiker, 258 gram melk, 60 gram vis en 49 gram (keuken)olie. (Bron: FAO).

Vooraf
 Er hadden zich 20 mensen opgegeven voor de wereldmaaltijd en de kok was 's ochtends al begonnen met het berekenen en afwegen van de hoeveelheden per persoon en voor 20 mensen.
Toen de verslaggever van de Amersfoortse Courant belde voor een afspraak met de kok was het menu nog niet bekend. Om 15.00 uur kwam hij voor het interview en toen was de oogst binnen en het menu bepaald. Gelukkig hielpen Ida en Zippora die middag mee in de keuken en dit was wel nodig want het wassen en snijden van de groenten is veel werk. Al onze groenten kwamen vers van het land en zitten dan dus nog vol zand.

De wereldmaaltijd
Om 18.15 uur kwamen de eerste mensen binnen en zij konden alvast plaatsnemen in de eetzaal waar rustige wereldmuziek speelde. Er lag voldoende leesvoer op de tafels om de honger te stillen tot de pompoensoep werd opgediend. Na de soep werden de gasten ge-informeerd door Marco over de voedselverdeling. Via de uitstalling van voedsel voor 1 persoon kwamen we bij de tafel waar de beschikbare etenswaren voor 20 mensen voor een dag lagen. Daar stond nog 5 liter melk, 1 kilo suiker, 1 liter olie, 1,3 kilo gerst, 2,9 kilo aardappelen, 1,14 kilo sojabrokken (in plaats van vis), 0,5 kilo peulvruchten, 1 kilo fruit, 2,5 kilo maismeel, 0,9 kilo zonnenbloempitten, 3 kilo rijst, 4 kilo seitan (in plaats van tarwe) een grote krop andijvie. De etenswaren voor de hoofdmaaltijd en het toetje stonden nog in de keuken dus de uitstalling gaf een beeld van de hoeveelheid voor het ontbijt en de lunch voor 20 personen.

1 x 20 = teveel!
Het hoofdgerecht bestond uit ronde- en basmati rijst, seitansaus met ui en knoflook, gemengde roerbak groenten met wortel, koolrabi, courgette en mais, een gemengde salade met eikenbladsla en krulsla, rode ui, tomaat en komkommer, geroosterde zonnebloempitten en het toetje een frisse jelly van aardbeien, rode bessen en rozijnen.
Na de maaltijd bleek zelfs hiervan nog heel wat eten over, een grote schaal met salade, twee schalen met rijst, een schaal groenten en een grote schaal saus. Van deze resten konden we de volgende dag met 8 personen nog royaal eten.
Door zo'n hele dag zo bewust met voedsel(verdeling) bezig te zijn werden onze ogen geopend voor de ongelijke verdeling van voedsel in de wereld. Dit gaf ons voedsel om over na te denken en gespreksstof voor de toekomst. De wereldmaaltijd maakte tastbaar en zichtbaar dat onze aarde meer dan genoeg geeft voor onze behoeften. Het is zaak dat de verdeling eerlijker wordt.

Wereldmaaltijden in Kasteel Stoutenburg
Ook in het nieuwe jaar willen we op vrijdag 23 januari van 18.00-20.30 uur weer een Wereldmaaltijd houden voor belangstellenden. Ook is het mogelijk voor groepen van minimaal 10 personen een geheel verzorgde Wereldmaaltijd aan te vragen.
Natuurlijk zijn in de Wereldmaaltijd niet meer ingredienten verwerkt dan de hoeveelheden die per persoon per dag beschikbaar zijn als al het beschikbare voedsel wereldwijd eerlijk zou worden verdeeld. Een Wereldmaaltijd is een smakelijke en voedzame driegangen maaltijd. Tussen de gangen door wordt informatie gegeven over de wereldwijde verdeling van voedsel. De vegetarische wereldmaaltijd zal voor een groot deel bestaan uit onze eigen biologisch geteelde producten. De wereldmaaltijd kost 10 euro per persoon.

Voor meer informatie; Franciscaans Milieuproject Stoutenburg, Stoutenburgerlaan 5, 3835 PB Stoutenburg. E-mail; post@stoutenburg.nl telefoon; 033-4945500 www.stoutenburg.nl

Carolien Looman

,,Inderdaad het was ruim voldoende!''

Hallum, 16 oktober 2003 - Op wereldvoedseldag hielden wij (Passage afd. Hallum) een Wereldmaaltijd voor onze leden. Na diverse aankondigingen in onze nieuwsbrief en het kerkblad, met enige uitleg wat nou precies een Wereldmaaltijd was, gaven zich acht dames op. Met het bestuur erbij vormden wij een groep van dertien personen. Tenminste zo leek het eerst; er zegden drie mensen weer af. Jammer, deze geringe opkomst van 47 leden.
We huurden een zaaltje, plakten wat posters aan de wand en richtten een informatietafel in over honger en voedselverspilling. Op de beide tafels plaatsten we een bordje: 'De aarde biedt genoeg voor ieder's behoefte, niet voor ieders hebzucht'. Ook hadden we een sobere menukaart gemaakt, waarop alleen de soortnaam van het gerecht stond, zodat eenieder 'onbevooroordeeld' ging eten. Pas na het eten van het gerecht vertelden we wat ze hadden gegeten en hoe het was klaargemaakt.
Ieder bestuurslid had een onderdeel bereid en de desbetreffende persoon verklaarde haar eigen gerecht. Zo hadden wij pompoensoep, rijst met witlofsalade en gestoofde kool, pindasaus en pindaballetjes. Het toetje bestond uit eigen gemaakte yoghurt met muesli, appel en rietsuiker. (Op de soep na hebben we het voorbeeldrecept gebruikt, om het de eerste keer niet al te moeilijk te maken). Voor zover mogelijk was, hebben we biologische producten gebruikt.
Voordat we begonnen te eten, hield een van ons een inleiding, waarin het hoe en waarom werd uitgelegd van een Wereldmaaltijd. Tussen de gangen door werd het project van Passage 'Voedsel Wereldwijd' naar voren gebracht. Ook werd er een gedicht over honger voorgedragen en werd er een quiz gehouden over voeding. (Over scharrelvarkens en -kippen, over wijn en chemische middelen bijv.)

Al met al een geslaagde avond, het eten was verrukkelijk, de sfeer gezellig, de kosten laag. We hebben ons aan de opgegeven hoeveelheid per persoon gehouden (zoveel gram p.p. per dag) en dat was inderdaad ruim voldoende!
Het organiseren van een dergelijke avond is zeker voor herhaling vatbaar en dan misschien met uitnodiging van 'belangrijke' mensen erbij. Ook is het misschien een idee voor een jeugdclub.
L. Miedema-Visbeek (Passage afd. Hallum)

Wereldmaaltijd-symposium Gemeente Eindhoven

Onder de noemer 'Samen aan tafel voor duurzaamheid' organiseerde de gemeente Eindhoven op Wereldvoedseldag 2003 een Wereldmaaltijd in het stadhuis.

Er aten zo'n 110 mensen mee, allen verbonden aan natuur-, duurzaamheids- en ontwikkelingsorganisaties. Vegetarisch restaurant Iris had een verrukkelijke maaltijd bereid, die er ook prachtig uitzag: zo werd de pompoensoep opgediend in uitgeholde pompoenen! In de hal naast de raadszaal stonden elf grote ronde tafels opgesteld, fleurig gedekt met de Wereldmaaltijd-placemats en eko-bloemstukjes. Aan elke elke tafel werd een Eindhovens duurzaamheidsinitiatief toegelicht, waarover tijdens het eten verder werd gepraat. Vooraf verzamelde iedereen zich in de raadszaal, waar wethouder Kuppens de bedoeling van de bijeenkomst uitlegde: op een informele manier nader met elkaar kennismaken en zoeken naar mogelijkheden tot meer onderlinge samenwerking. Een medewerkster van Omslag lichtte de achtergronden van de Wereldmaaltijd toe.

De Wereldmaaltijd bestond uit drie gangen; na iedere gang wisselden de gasten van tafel, waar ze met negen nieuwe mensen en een ander duurzaamheidsthema konden kennismaken. Tussen de gangen door hield staatssecretaris Van Geel (milieu) een korte toespraak en zong actiekoor Lopend Vuurtje enkele toepasselijke liedjes. Tijdens een evaluatie in de raadszaal na afloop bleek hoezeer de opzet van de avond was geslaagd: er waren heel veel nieuwe contacten gelegd en er werd enthousiast gebrainstormd over een vervolg.

(Klik hier voor een uitvoerig verslag en het menu)

,,Ondanks de betrokkenheid wisten we weinig over de oneerlijke verdeling''

Almere, 3 oktober 2003 - Onze wereldmaaltijd was een heel bijzondere ervaring. We waren met twaalf mensen van onze Franciscaanse regiogroep. De placemats zorgden voor een kleurige aankleding van de gedekte tafel. Degenen die de maaltijd voorbereid hadden, waaronder ikzelf, waren door Derde Wereldactiviteiten al goed op de hoogte van het voedselprobleem. Je merkt dan dat ondanks de betrokkenheid bij het wel en wee in de wereld, de meesten weinig wisten over de oneerlijke verdeling.
Wij hebben het volgende menu samengesteld: Linzensoep, rijst, koolsalade met ananas en rozijnen, pindasaus en yoghurt met muesli en appel.
Uit het pakket heb ik twee teksten gedestileerd en samengevoegd die voorgelezen zijn tussen de gangen. De tekst 'Grootste van alle wonderen' heb ik als afsluiting gelezen en aan ieder op een mooi kaartje me naar huis gegeven.
In de advent zal een kerkelijke groep in Lelystad waarvan een aantal van onze groepsleden deel uitmaken, een sobere maaltijd organiseren met de wereldmaaltijd als uitgangspunt.
Annie Heeffer

Veel positieve reacties in de multiculturele wijk Lombok

Utrecht, 26 november 2002 - Elke maand organiseert het buurthuis Kruispunt in de Utrechtse wijk Lombok een Maal en een Verhaal. Iedere maand is er een ander thema, meestal een land, en wordt er een driegangen menu geserveerd in het buurthuis. De kok, afkomstig uit het uitgekozen land, wordt bijgestaan door een aantal vrijwilligers, die gezamenlijk de maaltijd verzorgen. De belangstelling is groot. Tussen de 50 en 80 buurtbewoners komen op zo'n avond genieten van een multiculturele maaltijd, opgeluisterd door een verhaal, muziek of dans uit verre streken.
Dinsdag 26 november was het thema van een Maal en een Verhaal niet een land, maar een wereldmaaltijd. In samenwerking met de actiegroep Food not Bombs werd een maaltijd geserveerd die aan de bezoekers liet zien, hoeveel elke wereldbewoner per dag zou kunnen eten, als het voedsel eerlijk over de wereld verdeeld zou zijn.
Eerder dit jaar had Food not Bombs al meegewerkt aan een Maal en een Verhaal toen het thema 'mensen van de straat' was. Toen was er een maaltijd gekookt van de groente en fruit die gratis opgehaald waren bij winkeliers in de multiculturele Kanaalstraat. Normaal gesproken deelt Food not Bombs deze maaltijden gratis uit in de binnenstad van Utrecht, als protest tegen de wegwerpmaatschappij.
Na het lezen van het informatiepakket van Omslag over het koken van een Wereldmaaltijd, besloten Food not Bombs en een Maal en een Verhaal samen te werken aan het realiseren van zo'n Wereldmaaltijd. Er werd een recept samengesteld op basis van de gegevens over de hoeveelheden voedsel die elke dag beschikbaar zijn voor ieder persoon, bij een eerlijke voedselverdeling
De inkopen werden gedaan bij Rio de Bio, een natuurvoedingswinkel, waar alle producten die verkocht worden biologisch verbouwd zijn. Er is gekozen voor een veganistische maaltijd, omdat het gebruik van vlees een verlies betekent van eiwitten, aangezien dieren heel veel plantaardig voedsel moeten gebruiken voordat ze dik genoeg zijn om te worden geconsumeerd. Het vlees dat overblijft voor consumptie door de mens is vele malen minder dan de granen en peulvruchten die de dieren hebben gegeten. Vaak is het voedsel dat dieren eten afkomstig uit derdewereldlanden, die dus hun broodnodige eiwitten kwijtraken aan ons Westerlingen!

Die avond waren er ruim zestig mensen van verschillende sociale en etnische afkomst. Het was echt een mix van leeftijd, culturen en subculturen! De reacties op het veganistische eten waren gelukkig heel erg positief! Tijdens de maaltijd werd uitleg gegeven over het idee achter de Wereldmaaltijd en konden mensen vragen stellen over biologisch en veganistisch eten. Er werden ook tips gegeven over kritisch consumeren. Zo zouden mensen kunnen besluiten om meer biologische producten te kopen of een groente abonnement te nemen. Men zou wat vaker vegetarisch kunnen eten en bij het inkopen doen beter nadenken over de hoeveelheden die men koopt, zodat er niet teveel wordt weggegooid. Ook het aanschaffen van eerlijke producten zoals koffie en bananen van Max Havelaar zijn een persoonlijk keuze om mee te helpen aan een wereld zonder uitbuiting!
Verder werd de maaltijd opgeluisterd door een Bulgaars muzikaal duo en werd er door een verhalenverteller een Moluks verhaal verteld. Na het eten kon men deelnemen aan een workshop Afrikaans dansen, om een traditionele oogstdans te leren.
Het was zeker een geslaagde avond gezien het grote aantal positieve reacties over het eten en het thema. Er werd veel materiaal van de boeken en infotafel meegenomen en Food not Bombs heeft er weer een paar vrijwilligers bij!

Het menu:

  • Mexicaanse maïssoep met uien, paprika, maïs en doperwten
  • Scandinavische koolschotel met witte kool, uien, wortel, aardappel en
  • Indische pindasaus met tempeh
  • Wilde rijst
  • Oerhollandse witlofsalade met appel, rozijnen en walnoten
  • Franse perenvla (soja yoghurt met stukjes verse peer) met muësli en
  • cassis diksap

Symposium 'Samen aan tafel voor duurzaamheid'

Eindhoven 16 oktober - Het symposium werd georganiseerd door de gemeente Eindhoven rondom de Wereldmaaltijd op donderdag 16 oktober 2003 in het stadhuis.

Op 16 oktober vond in het stadhuis van Eindhoven een ontmoeting plaats tussen ruim honderd vertegenwoordigers van organisaties die zich bezig houden met natuur, milieu, duurzaamheid en ontwikkelingssamenwerking. Het gezelschap bestond uit een zeer gevarieerde mix, uiteenlopend van natuur- en ontwikkelingsorganisaties tot wijkverenigingen en buurtplatformen. De organisatie lag in handen van Lokale Agenda 21/Duurzaam Eindhoven, Milieu Educatie Centrum, COS Oost-Brabant, Trefpunt Groen Eindhoven en de Milieudienst Regio Eindhoven.

Start van de bijeenkomst
Het initiatief voor deze bijeenkomst kwam van de Eindhovense wethouder voor Welzijn en Milieu, Jacqueline Kuppens. Op dit moment is er weinig contact tussen de verschillende maatschappelijke organisaties in Eindhoven en omgeving. Veel van die organisaties weten niet van elkaars bestaan af, ook niet als zij op het gebied van duurzaamheid actief zijn. Dat veel aanwezigen niet bekend waren met de andere vertegenwoordigers van organisaties werd duidelijk zichtbaar aan het begin van de bijeenkomst, toen iedereen stond te wachten om de zaal in te mogen. De meeste aanwezigen praatten met mensen die ze al kenden en legden geen contact met anderen. De sfeer was afwachtend. Bij binnenkomst kregen alle genodigden naast een badge ook visitekaartjes uitgereikt. Tijdens de bijeenkomst konden deze uitgewisseld worden om zo alvast contacten te leggen. Na ontvangst met een ecologisch drankje, werd de genodigden gevraagd om plaats te nemen in de raadszaal.
De dagvoorzitter Sjef Ernes, voorzitter van de Stichting Vrienden van het Milieu Educatie Centrum, leidde de bijeenkomst op een luchtige en animerende manier in. Via prikkelende vragen werden de eerste mogelijkheden voor samenwerking onder de aandacht gebracht. Wat duidelijk uit deze vragenronde naar voren kwam was dat er veel verschillende organisaties zijn, maar dat men niet op de hoogte is van de activiteiten van de ander en de eventuele raakvlakken. Hierdoor is er weinig tot geen samenwerking met organisaties buiten de voor de hand liggende kaders. Met als gevolg dat de organisaties ge‹soleerd van elkaar aan de slag gaan, waardoor bijvoorbeeld de successen onopgemerkt blijven, budgetten en subsidies niet optimaal gebruikt worden en burgers onvoldoende betrokken zijn.

De Wereldmaaltijd
Dat de bijeenkomst op 16 oktober plaatsvond was niet toevallig. Op deze datum is het namelijk Wereldvoedseldag. In haar openingstoespraak vertelde Jacqueline Kuppens een anekdote uit haar kindertijd over een boekje over de wereldvoedselproblematiek. ,,Dit hield me toen al bezig. De wereldvoedselproblematiek is re‰el en tegelijkertijd een verdelingsvraagstuk''. aldus wethouder Kuppens. Er is voedsel voor iedereen, het beschikbare voedsel is alleen erg ongelijk verdeeld. Vanuit dit idee is er een Wereldmaaltijd geserveerd. De gedachte achter de Wereldmaaltijd is, dat er in een maaltijd niet meer voedsel wordt verwerkt dan er per persoon beschikbaar zou zijn, als het voedsel op de wereld eerlijk zou worden verdeeld. Stichting Werelddelen heeft op basis van de huidige wereldvoedselproductie uitgerekend hoeveel er aan rijst, graan, aardappelen, groente, plantaardige en dierlijke eiwitten en vetten per wereldbewoner momenteel beschikbaar is. En dat is erg veel, namelijk 2344 gram per persoon per dag. In de maaltijd tijdens de bijeenkomst op het Stadhuis was er geen vlees verwerkt, aangezien dit een groot beslag op de wereldvoedselvoorraad legt. Voor een kilo vlees is drie tot zeven kilo granen en dergelijke aan veevoer nodig. Dat een maaltijd zonder vlees zeer voedzaam en lekker kan zijn heeft het diner wel bewezen. Iedereen was zeer enthousiast en vond de maaltijd goed smaken. De maaltijd werd verzorgd door het ecologisch restaurant Iris uit Eindhoven.
Aan elf tafels werden de drie gangen geserveerd. Tijdens de maaltijd werd aan iedere tafel een verschillend project gepresenteerd door een voorzitter, die het gesprek inleidde door iets te vertellen over het eigen project. Vervolgens was er gelegenheid om ideeën en ervaringen uit te wisselen. Na de eerste gang werd er naar vrije keuze van tafel gewisseld. Op deze manier werd er weer nieuwe informatie opgedaan over een ander project. Ook na de tweede gang werd er weer gewisseld, zodat iedereen in totaal drie projecten en zo'n dertig nieuwe mensen leerde kennen. De tafelgenoten kenden elkaar over het algemeen niet. Desondanks werd er aan de tafels veel informatie uitgewisseld en bleken er verrassend veel raakvlakken te zijn tussen de verschillende organisaties. Zoals bekend bestond er nauwelijks of geen samenwerking tussen de organisaties op het terrein van projecten. Echter, man zag wel kansen voor een eventuele samenwerking. Verder was de sfeer aan de tafels goed te noemen.
Op het programma stond ook een toespraak van staatssecretaris Pieter van Geel. De staatssecretaris benadrukte vooral dat een goede samenwerking, niet alleen tussen organisaties onderling, maar ook met het Rijk, de provincie en de gemeente van belang is. Verder prees hij het Eindhovense initiatief om meer samen te werken aan duurzaamheid en gaf hij aan het verdere proces graag te willen volgen.

Evaluatie
Na het diner is de bijeenkomst in de raadszaal geëvalueerd. De eerste conclusie was: de tijd is te kort. Er bleek zoveel te vertellen en zoveel bruikbare informatie uit te wisselen dat dit niet allemaal op één avond kon. De sfeer was ten opzichte van het begin van de avond totaal veranderd: er hing een open, en ontspannen sfeer. Het was duidelijk dat het doel van de avond - elkaar ontmoeten - was geslaagd. Hoewel in het begin de raakvlakken tussen de organisaties niet duidelijk waren, bleken op het einde van de avond deze wel degelijk aanwezig te zijn. Wel bleken de raakvlakken tussen de organisaties niet altijd vanzelfsprekend te zijn. Dat er kansen voor samenwerking zijn werd unaniem onderstreept. De links zullen alleen beter gelegd moeten worden. Dus door samen aan tafel te gaan met organisaties waarvan men het bestaan niet eens kende of waarmee men geen raakvlakken zag, blijkt er een wereld aan mogelijkheden open te gaan. Raakvlakken die nooit boven tafel zouden zijn gekomen, zijn nu zichtbaar. Tevens blijken de meeste organisaties open te staan voor samenwerking!

Centrum voor duurzaamheid
De kennismaking was gelukt, maar hoe nu verder? Hoe kunnen we een en ander koppelen aan concrete acties? Het is duidelijk dat er meer samengewerkt moet gaan worden tussen de verschillende organisaties - maximaal benutten van kennis, capaciteit en middelen. Er moeten meer projecten met burgers komen‚ en er moeten meer projecten op locaties komen, zoals in wijken, scholen en buiten in de natuur. De randvoorwaarden hiervoor zijn dat organisaties elkaar moeten leren kennen, dat men weet wat iedereen doet en waar raakvlakken liggen. De gemeente Eindhoven wil de samenwerking bevorderen tussen organisaties onderling, evenals de samenwerking tussen gemeente, burgers en bedrijven. Er moet gekeken of er behoefte is aan een fysieke locatie. Het idee van zo'n fysieke locatie werd geopperd door wethouder Kuppens. ,,Er zal een vorm moeten komen, waarin alle projecten op het gebied van duurzaamheid binnen een groter kader vallen. Zelf denk ik aan een soort van duurzaamheidscentrum, een ontmoetingsplek. Functionerend als een spin in het web'', aldus de wethouder. Vanuit die plek kan het hele veld overzien worden. Het centrum kan tevens voor nieuwe verenigingen of vrijwilligers een informatiebron zijn om aansluiting te vinden bij bestaande projecten. Als reactie hierop werd opgemerkt dat een duurzaamheidscentrum niet persé een fysieke plek hoeft te zijn. Het kan ook virtueel, in de vorm van een website, met een eigen gezicht. De meningen in de zaal waren hierover verdeeld. Sommigen gaven aan behoefte te hebben aan een concrete plek waar je naar toe kunt: ,,Ontmoeting heeft een plaats nodig''. Anderen vonden alleen een website voldoende. Maar het kan natuurlijk ook allebei. Een kennisbank op internet, waar met één druk op de knop informatie opgevraagd kan worden over een bepaald project. Met daarnaast een soort VVV-kantoor voor duurzaamheid, een laagdrempelig trefpunt of 'duurzaamheidscafé'. Maar er kan ook gedacht worden aan samenwerking met de stadsdeelkantoren, met de voorwaarde dat de communicatielijn met de gemeente dan wel verbetert. Ook buurthuizen zouden hierin een rol kunnen spelen.
En zo werd de bijeenkomst afgesloten. Positief, met een enthousiasme waarop men van tevoren niet had durven hopen en met voorstellen en ideëen voor de toekomst.

Menu van de Wereldmaaltijd op 16 oktober 2003

  • Kruidige pompoensoep met garnituur
  • Zilvervliesrijst met romige preisaus
  • kleurige kikkererwten met wortel
  • spinazieroulade met paprika
  • aardappel-rösti
  • zoet-zure bietjessalade
  • mini-maisquiche
  • Zuidvruchten met kaneel en notenroomkwark
VERSLAG: GEMEENTE EINDHOVEN
Meer informatie bij Mevr. Terry de Zoete, projectleider Samen aan tafel voor duurzaamheid. Gemeente Eindhoven, afd. communicatie, Postbus 435, 5600 AM Eindhoven. Tel. 040-2594675. E-mail: m.veenbrink@milieudienst.sre.nl.
© 2004 Omslag, Postbus 81, 5600 AB Eindhoven. Tel. 040-2910295