Praktische informatie voor ieder die wil wonen en leven
in
een ecologische en meer sociale omgeving, in een duurzaam huis, in een
woongroep
of leefgemeenschap
In Nederland bestaan honderden grote en kleine
woongroepen,
woon-werkprojecten en collectieve panden in zelfbeheer. In vrijwel alle
universiteitssteden
zijn informatiepunten op het gebied van collectief wonen en veel grote
steden
kennen woongroepenwinkels.
Ook de telefoongids en de advertentierubrieken in
de landelijke
dagbladen kunnen goede ingangen zijn. Kijk onder 'woongroepen'.
In kranten, bladen en tijdschriften (zie Boeken en Bladen) staan regelmatig oproepen van
woongroepen
die nieuwe bewoners zoeken, of van mensen die een woongroep zoeken.
Kijk
ook op het prikbord van deze website!
Reacties
Noteer hier vragen, opmerkingen, reacties en
suggesties
voor de redactie van deze website. Klik daarna op 'Verzenden'.
Servicepunt Een initiatief van Omslag Werkplaats voor Duurzame
Ontwikkeling
Een voormalig kloostercomplex, bestaand uit een herenhuis,
klooster,
kapel, koetshuis, villa, een kroegruimte en een grote tuin, vormt de
riante
woonomgeving van de bewoners van Casa de Pauw.
In Casa de Pauw
wonen ongeveer 45 mensen, verspreid over
tien woongroepen.
Al deze groepen hebben hun eigen manier van samenleven op de voor hen
meest
aangename wijze. Naast hun eigen kamer hebben de bewoners van elke
woongroep
de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid over keuken, wc, badkamer en
gang.
Omdat elke groep hieraan een andere invulling geeft, zijn de sfeer, de
leeftijd
en het karakter van de bewoners in elke woongroep anders. Er zijn
woongroepen
waar vaak samen wordt gegeten of juist wat minder vaak, en er is
bijvoorbeeld
een éénouders groep waar de bewoners wel de voorzieningen
delen,
maar verder hun eigen leven leiden. De kleinste woongroep bestaat uit
twee personen, de grootste telt er zes.
Via kraak naar zelfbeheer
Het leegstaande
kloosterpand werd in 1985 gekraakt. De
krakers verenigden
zich destijds in de Vereniging tot Behoud van Casa de Pauw, met als
voornaamste
doel het behouden en bewoonbaar maken van het complex. Na wat
aanloopmoeilijkheden
ging de gemeente akkoord met een voorstel tot legalisatie onder
voorwaarde
dat Casa de Pauw binnen vijf jaar verbouwd zou zijn. Samen met de Woningbouwvereniging Gelderland (WBVG), eigenares van
het
complex, werden plannen ontwikkeld voor de verbouwing, waaraan alle
bewoners
anderhalf jaar hebben meegewerkt. Doel was: het creëren van woon-
en
werkruimtes van goede kwaliteit, voor mensen met lage inkomens. Door de
verbouwing
zijn 43 wooneenheden ontstaan, verdeeld over tien woongroepen. Casa de
Pauw
heeft het complex nu in 'zelfbeheer' en betaalt maandelijks een totale
huursom
aan de WBVG.
Iedereen werkt mee
Van iedere
bewoner/ster wordt actieve deelname verwacht. Iedereen werkt elke
maand minstens een dag mee en helpt met klussen in en rond de panden.
Hiertoe
zijn er elke maand klussendagen. Daarnaast zijn er soms extra klussen
en
klusjes. De bewoners ervaren het als positief om met z'n allen het
eigen
pand te onderhouden en te kunnen verbeteren (zeker als ze daardoor de
te
betalen huur terug kunnen brengen). Daarnaast wordt iedereen verzocht
om
deel te nemen aan een werkgroep: de aannamecommissie, de
financiële
groep, de onderhouds- of gereedschapsgroep, de redactie van het
maandelijks huisorgaan en/of het kroegcollectief. En er zijn mensen die
contacten met
de WBVG onderhouden etc.
Organisatie
De Casa is een zogenaamde pandvereniging met op papier
drie bestuursleden.
Zij treden echter alleen op de voorgrond bij wat formelere zaken. De
maandelijkse
verenigingsvergadering is het hart van de Vereniging. Hierin wordt een
actieve
deelname verwacht van iedere bewoner/ster. Hier worden zaken besproken
ten
aanzien van zelfbestuur, beleid en zelfwerkzaamheid. Afhankelijk van
het inkomen
is huursubsidie mogelijk. Woongroepleden zijn persoonlijk aansprakelijk
voor
huurderving (1/5e deel van de kale huur) wanneer ze een lege ruimte van
hun
groep onverhuurd laten. De overige woonlasten worden verdeeld.
Aannameprocedure
Wie belangstelling
heeft om in Casa de Pauw te komen
wonen, neemt eerst
deel aan een rondleiding (meestal op een zaterdag). Daarna kan een
aannamegesprek
worden aangevraagd, waarbij een vragenlijst als leidraad wordt
gehanteerd.
Wie door de vereniging wordt aangenomen komt op een wachtlijst, die
door woongroepen
wordt geraadpleegd als ze nieuwe bewoners voor hun groep zoeken.
In de jaren zeventig van de vorige eeuw werden in een
weiland ten noorden van Wageningen koude en gehorige achtpersoons
barakken gebouwd
als tijdelijke noodhuisvesting voor studenten.
Na ecologische vernieuwbouw in 1999 wonen er inmiddels zo'n 180
studenten,
verdeeld over 31 woongroepen. 'Studentenvrijstaat Droevendaal' is een
geliefde,
groene woonplek voor velen. De
primitieve omstandigheden trokken een prettig soort mensen aan die veel
samen deden. Hoewel het hele terrein van twee hectare eigenlijk
grasveld
had moeten blijven, brak er al snel een milde anarchie uit en
Droevendaal
groeide dicht tot een oase van bomen, struiken, pompoenen, kippenhokken
en
vooral berenklauwen. Tot eind jaren tachtig was Droevendaal ook
hét
linkse bolwerk van Wageningen. Na veel aarzelen heeft verhuurder SSHW
besloten
dat ze er het beste aan doen om de ergste wildgroei in Droevendaal
enigszins
in te dammen. Zo kwamen er grenzen waar wel en waar niet gespit mag
worden
en regels over het aantal grote en kleine dieren per barak. En
kampvuren
zijn niet toegestaan, maar... ze moeten op tenminste zeven meter
afstand
van een muur blijven.
Echt duurzaam bouwen
Eigenlijk
zouden de barakken in 1992 worden gesloopt en niet vervangen. Maar
veel mensen wilden echt niet weg van deze bijzondere plek en oefenden
net
zo lang druk uit op de instanties tot de toezegging kwam dat er in 1999
nieuwe
'DuBo' (duurzaam bouwen) gebouwen zouden komen: 31 stuks, elk geschikt
voor
bewoning door zes personen. Bewonersvertegenwoordigers hebben flinke
druk uitgeoefend dat er écht duurzaam zou worden gebouwd. Ze
wilden onder
andere grote gemeenschappelijke keukens, een grijswatersysteem,
zonneboilers,
groene stroom en - vanwege de sfeer - vooral géén
kabel-tv.
Dat is allemaal gelukt. Het moeilijkst was het om het afschuwelijke
'groenplan'
van de landschapsarchitect om te vormen tot een ecologisch en mooi
plan. Tot
afgrijzen van verhuurder noemen de bewoners hun nieuwe huizen nog
steeds
'barakken'.
Eenendertig woongroepen
De
verhuurder is een reguliere stichting voor studentenhuisvesting, de
SSHW,
maar de 31 woongroepen mogen zelf nieuwe bewoners voordragen, mits die
op
de wachtlijst van de SSHW staan en mits ze in de doelgroep passen. De
doelgroep
is overigens beperkt tot 'studerend, en niet ouder dan dertig jaar'. Er
is
een forse wachtlijst voor nieuwe bewoners. Wonen op Droevendaal is nog
steeds
populair. Er kunnen maximaal 186 mensen wonen en meestal is dat ook het
geval. Ofschoon de huren sinds de nieuwbouw flink zijn gestegen, is het
er nog steeds
relatief betaalbaar wonen. Afhankelijk van energie- en watergebruik
bedraagt
de huur ongeveer 215 euro inclusief alles.
Eigen college van B en W
Droevendaal
kent een dagelijks woonbestuur, met duo-burgemeesters en wethouders
met portefeuilles als 'Groenonderhoud en Kippenzaken' of 'Sport'. Dit
bestuur
komt regelmatig bij elkaar. Belangrijke besluiten worden genomen op de
bewonersvergadering,
die over de meest uiteenlopende onderwerpen kan gaan: de kleur van de
baksteen, het parkeerbeleid en elk jaar weer het gekibbel tussen
moestuinders en kippenhouders
over de datum in het voorjaar dat de loslopende kippen weer in hun hok
moeten.
(En wie ze mag opeten als dat niet gedaan wordt.)
Sociaal en diervriendelijk
Elke woongroep
maakt intern afspraken over wat gezamenlijk is en wat niet,
maar doorgaans is al het eten gemeenschappelijk, vaak vegetarisch en
soms
biologisch. Als je alleen voor jezelf kookt wordt dat algemeen als
a-sociaal
gezien. De bewoners van de 'koffiebarak' beheren een kast vol Fair
Trade-producten.
Vooral koffie, wijn en chocola zijn toppers. Sommige 'barakken' doen
mee
aan een van de vele groenteabonnementsystemen in Wageningen. En wie een
zuivelabonnement
heeft kan zich in het weekend zelf bedienen in de gekoelde aanhanger
vol
regionale biologische zuivelproducten, die op het terrein staat.
Sinds de nieuwbouw is er een trend te zien naar meer
autobezitters
en minder activistische, biologisch etende mensen. Maar er zijn nog
steeds
allerlei 'groene' initiatieven. Er zijn veel katten, kippen, en ook
geiten
en hangbuikzwijntjes. De groengroep snoeit de struiken en knot de
bomen.
In het voorjaar wordt gezamenlijk biologisch zaad besteld en tien of
vijftien
kuub paardenmest geregeld.
Feest, muziek en kampvuurtjes
Het blad
'De Droevendalia' verschijnt altijd op het juiste moment, meestal vlak
voor een bewonersvergadering in de Algemene Barak. De Algemene Barak
is een ruimte voor activiteiten als feesten, spelletjesdagen en yoga.
Droevendaal
is op zijn mooist op het Droevendaalfeest in september, met her en der
bands
en kampvuurtjes.
Het Woonkollektief Purmerend bestaat uit 71 (huur)woningen
rond een grote tuin. De in totaal 160 bewoners leven verspreid over
tien woongroepen.
Het Woonkollektief
Purmerend (WKP) werd in 1985 opgericht. De architectuur
is volledig afgestemd op het samen wonen in woongroepen. Het gebouw is
in
een hoefijzervorm gebouwd, met in het midden een grote gezamenlijke
tuin.
Alle 71 woningen liggen rond de tuin. Er zijn woningen voor een-,
twee-,
drie- of meerpersoons huishoudens, waardoor een gevarieerd gezelschap
ontstaat.
In het WKP wonen zo'n 160 mensen, verdeeld over tien woongroepen.
Iedere woning heeft altijd een eigen ingang, douche, toilet,
keuken
en berging. De huur varieert al naar gelang de grootte van de woning.
Een
woongroep telt meestal zes of zeven woningen. Op de begane grond heeft
elke
woongroep de beschikking over een extra woonruimte (met woonkamer,
keuken,
badkamer en toilet). In deze woongroepsruimte kunnen bewoners elkaar
desgewenst
ontmoeten en bijvoorbeeld samen eten of spelletjes doen.
Belangstellenden voor
een woning moeten lid worden van de vereniging en
altijd eerst deelnemen aan een rondleiding, die gemiddeld eens per
maand
wordt gegeven. Het WKP ligt op nog geen 20 minuten rijden van Amsterdam
en
is makkelijk bereikbaar per openbaar vervoer.
Sinds 1979 wordt het gebouwencomplex van het voormalige RK
Ziekenhuis
(RKZ) in Groningen bewoond door mensen van allerlei pluimage. Verspreid
over
27 afdelingen wonen er zo'n 260 mensen in pakweg 232 wooneenheden.
Het 'Oude
RKZ' ligt in het zuiden van de stad. De hoofdingang is te bereiken
via een parkeerplaats aan de Emmastraat 15. Bij de ingang tot het
complex
is ook de buitendeur voor de sociaal-culturele onderdelen: het
Dagcafé,
het Eethuisje en RKZbios, een van de alternatieve filmhuizen in
Groningen.
Verder zijn er in het - uit paviljoens en tuinen opgebouwde -
wooncomplex
een (nacht)Bar, Kunstzaal de Kapel en de MIMEruimte. Deze laatste
ruimte
wordt verhuurd aan toneel- en dansgroepen en doet tevens dienst als
vergaderruimte
voor algemene ledenvergaderingen. De oude operatiekamers zijn -
weliswaar
gehorig - omgebouwd tot oefenruimtes (van 11.00 tot 23.00 uur) en
andere
tot woning. Onverhuurbare ruimtes, die wegens onvoldoende licht en
lucht
niet bewoond mogen worden, zijn verhuurd als atelier of werkplaats.
Veel daarvan
zijn in de kelders, naast het werkgebied van de Technische Dienst. Het
hele
complex wordt nog steeds door de bewoners zelf warm gehouden met twee
stoomketels
uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.
Zelfbeheer en zelfwerkzaamheid
Het Oude
RKZ is een woongemeenschap in zelfbeheer. De bewoners regelen en
doen zelf alle zaken die normaliter door een woningbouwvereniging
worden uitgevoerd
of verzorgd. Of het nu gaat om het draaiend houden van de technische
installaties
(elektriciteit, cv en warm water), het innen van achterstallige huur,
groot
onderhoud (casco), de bestemming van de ruimten, het toewijzen van
woonruimte
of klein onderhoud. In het huurcontract staat dan ook dat de bewoners
een deel van de huur betalen met zelfwerkzaamheid. Ook actief
meedraaien in één
van de sociaal-culturele instellingen van het Oude RKZ geldt als
zelfwerkzaamheid.
Veel nieuwe bewoners beginnen hun actieve RKZ-leven in de
sociaal-culturele
activiteitensfeer.
Coöperatieve vereniging
Bewoners
van het Oude RKZ zijn huurder en verhuurder tegelijkertijd. Ze hebben
zich verenigd in coöperatieve vereniging De Koevoet. Deze
bewonersvereniging
huurt het complex in zijn geheel van een woningbouwvereniging. De
woningbouwvereniging
heeft het Oude RKZ in erfpacht, omdat de gemeente tijdens de
legalisatie-onderhandelingen vond dat er een moeder-dochterconstructie
moest komen, waarin een 'echte
woningbouwvereniging' de verhuur zou kunnen overnemen als de bewoners
er
een rommeltje van zouden maken.
De bewonersvereniging verhuurt de woonruimten, ateliers, werkplaatsen
en
oefenruimtes in het complex en bepaalt zelf onder welke voorwaarden en
voor
welke prijs dat gebeurt. De huur van een woonruimte bestaat uit kale
huur,
de servicekosten en een contributie voor het lidmaatschap van de
vereniging,
onder andere voor het weekblad Koevoeter Courant en het
3-septemberfeest. Ongeacht de grootte van de kamer zijn er twee soorten
huur: zelfstandig en
onzelfstandig.
Geschiedenis
In de nacht van 2
op 3 september 1979 werd het hoofdgebouw van het leegstaande RKZ
gekraakt. De kraak was bedoeld als een protest tegen de woningnood in
Groningen en werd uitgevoerd door enkele plaatselijke kraakgroepen,
linkse
politieke partijen en de Groninger Studentenbond. Toen het nieuws over
de
kraak zich over stad verspreidde, togen woningzoekenden van allerlei
pluimage
naar het zuiden van de stad en eisten het ziekenhuiscomplex op om het
geschikt
te maken voor bewoning.
Na jaren onderhandelen, waarbij verschillende partijen om de tafel
zaten
(waaronder de Stichting Experimenten Volkshuisvesting, die een subsidie
gaf),
tekenden de gemeente, de woningbouwvereniging en De Koevoet in mei 1986
voor
een vijfjarig experiment. Eind 1991, na evaluatie van het experiment,
vonden
alle partijen het zo geslaagd dat het verdiende voort te bestaan.
Sindsdien
is bewonersvereniging De Koevoet opnieuw in onderhandeling over de
beheers-
en verhuurovereenkomst. In het Oude RKZ is de discussie losgebarsten
hoe
de toekomst eruit moet zien en wat daarvoor allemaal nodig is.
Huurdifferentiatie?
Betaalde krachten? Meer zelfwerkzaamheid? Duurzaam bouwen?
Procedure voor nieuwe bewoners
Wie in het Oude
RKZ wil wonen kan op donderdagavond langskomen bij de
introductiecommissie
('Intro') in het kantoor van het RKZ. Belangstellenden krijgen dan een
presentatie
en een rondleiding, waarna ze zich kunnen inschrijven. De inschrijving
moet
elke vier weken worden verlengd. Bovendien leveren aspirant-bewoners na
de eerste vier weken een brief in, waarin ze schrijven waarom ze in het
Oude
RKZ willen wonen en wat ze doen of zouden willen gaan doen voor het
gebouw.
Als er op een afdeling een kamer vrijkomt, gaat de brievenmap naar die
afdeling.
De bewoners nodigen enkele kandidaten uit voor een gesprek en bepalen
als
afdeling welke nieuwe bewoner er bijkomt. Zelfstandige kamers worden
toegewezen
door het bestuur en de introductiecommissie.
Kantoor
Oude RKZ,
Verlengde Hereweg 92, 9722 AH Groningen. Tel. 050-5267250 (werkdagen
14.00-18.00
uur). Coöperatie De Koevoet, Postbus 6114, 9702 HC Groningen, Tel.
050-5267250.
De Gigant, Rotterdam-Heijplaat
In juni 2007 opende in de
Rotterdamse
wijk Heijplaat het verbouwde woon-werkpand De Gigant. Dit voormalige
poortgebouw
bevat nu vijf appartementen, die worden bewoond door een woongroep van
vier
personen. Daarnaast heeft De Gigant ook een functie voor de hele wijk.
Woongroeplid Lucas van Zuijlen omschrijft de
plannen als volgt: ,,Woon-
en
gebruikersvereniging De Gigant is januari 2006 opgericht ten behoeve
van
het organiseren en beheren van een gemeenschappelijke ruimte in een
klein
poortgebouw op Heijplaat. Dit is een klein, maar bijzonderdorp temidden
van
de havens op Rotterdam Zuid. Het hele dorp is vanaf 1910 in fasen
gebouwd
voor en door de Rotterdamse Droogdok Maatschappij (RDM). Iedereen
die
in het dorp woonde, werkte bij de RDM. Er hebben maximaal 3000 mensen
in
het dorp gewoond. Er was een sterk verenigingsleven. Dit maakte de
sociale betrokkenheid groot, maar mensen waren sterk afhankelijk van
elkaar en
de
RDM.
Sinds 1997 vinden er geen bedrijfactiviteiten meer plaats bij de RDM.
De
(vaak oudere) voormalige arbeiders trekken weg uit het dorp. Maar de
woningbouwcorporatie
(die 90% van de huizen bezit) ging op zoek naar pioniers
die het dorp nieuw leven in willen blazen. Het karakter van het
bestaande
dorp en de leegstaande fabrieken worden daarbij gebruikt als aas''.
In juni 2007 werd De Gigant, na een grondige
verbouwing, betrokken door
een woongroep van vier personen, die elk een eigen
appartement
tot hun beschikking hebben. De gemeenschappelijke zolderruimte van ca.
100m2 wordt medegebruikt door mensen uit de buurt. Daarbij
kunnen
de kwaliteiten van de Gigantbewoners worden gebruikt om wensen te
realiseren. In 2007 startte er een kookproject voor jongeren en in 2008
was de zolder in gebruik voor tussenschoolse opvang van
leerlingen van de
naastgelegen
basisschool De Klaver.
Op een heuvelrug in de bosrijke omgeving van Nijmegen ligt
het
voormalig meisjespensionaat De Refter. Het complex fungeert sinds 1983
als
woon-werkpand en biedt onderdak aan zo'n honderd bewoners.
Grondbeginsel van
De Refter is de betrokkenheid van de bewoners en bewoonsters. De
belangrijkste doelstellingen van De Refter zijn: woon- en werkruimte
creëren
voor financieel minder draagkrachtige mensen; ruimte scheppen voor
mens-
en milieuvriendelijke activiteiten en ruimte bieden voor kleinschalige
culturele
en bedrijfsmatige activiteiten. De leeftijd van de bewoners varieert
van
nul tot in de zeventig, de persoonlijkheden zijn zeer verschillend en
ook
de sociale achtergronden lopen sterk uiteen. In het pand zijn
verschillende
woonvormen: eenpersoons-, meerpersoons-, gehandicapten- en
oudereneenheden
en diverse woongroepen.
Zelfbeheer en zelfbestuur
De circa 100
bewoners besturen en beheren Stichting de Refter zelf. Zij
doen dit op democratische en milieuvriendelijke wijze. Ze voeren alle
taken uit die nodig zijn om de Refter als leefgemeenschap voort te
laten bestaan.
Ook bepalen de bewoners gezamenlijk het beleid van Stichting de Refter
en
zorgen zij voor het pand en het bijbehorende natuurgebied.
Groepenverblijf De Elegast
Onderdeel van de Refter is ook Groepenverblijf de
Elegast.
Je kunt er ruimte(s) huren voor vergaderingen of cursussen; al dan niet
met
overnachting. De Elegast biedt een mooi dagverblijf, een grote
professionele
keuken, een authentieke chambrettezaal en zes kleine privé
kamertjes.
De Elegast kan ook lekkere vegetarische maaltijden verzorgen.
Wie overweegt in
De Refter te komen wonen kan zich inschrijven voor de woongroepen.
Aspirant-bewoners moeten echter eerst een informatie-rondleiding volgen
(die
vinden elke eerste zondag van de maand plaats om 15:00 uur). Tijdens
zo'n
rondleiding wordt gedetailleerde informatie gegeven over activiteiten
en
het reilen en zeilen in De Refter. Er is ook een informatief boekje
verkrijgbaar!
Achttien huishoudens bewonen sinds 1994 een historisch deel
van
het Landgoed Thedinghsweert, aan de Linge in Kerk-Avezaath. Ze hebben
zo'n
8 ha land in eigendom.
In 1993 kocht een
groep mensen - Woonvereniging Thedinghsweert - een deel
van het landgoed van de school voor biologisch-dynamische
landbouw
De Warmonderhof: een terrein van zo'n 8 ha met daarop ondermeer de
markante
villa 'Woonde' (gebouwd in 1905) en een imposant flowform-systeem.
Rond kerst '93 kwamen de eerste leden/families op Thedingsweert wonen.
Ze
gingen aan de slag om de plek bewoonbaar te maken voor achttien
huishoudens.
Hun motto: 'Met het hoofd in de wolken, en de benen op de grond'. Villa
Woonde
werd verbouwd tot woonplek voor drie huishoudens.
Eind 2005 wonen er 34 volwassenen en 15 kinderen op Thedinghsweert. De
oudste
bewoner is 59 en de jongste is in februari 2003 geboren. De
samenstelling
varieert van éénpersoonshuishoudens tot gezinnen met drie
kinderen.
Naast de
woongelegenheid bezit de woonvereniging gemeenschappelijke ruimtes, een
park en een behoorlijk stuk grond voor dieren, moestuinen, een
sportveld, etc. . Het landgoed ligt aan de Linge en neemt met zijn
weilanden,
houtsingels en een botanisch park een centrale plaats in de ecologische
hoofdstructuur
in. Veel van de vrije tijd van de bewoners gaat op aan onderhoud en
beheer.
Het beheer geschiedt ecologisch. Het gezamenlijk bezit en onderhoud van
'hun' landgoed, en de uitdaging om dat met elkaar te doen is de
grootste drijfveer
van de bewoners, hoewel de invulling daarvan verschilt per bewoner:
,,Uiteindelijk
zijn wij ook maar gewone mensen op een ongewone woonplek'', zo stellen
zij
op hun website.
Het voormalige
landgoed Thedinghsweert is in totaal 54 hectare groot en
kent sinds 1994 vier eigenaren. Naast woonvereniging Thedinghsweert,
zijn
dat een dagopvangcentrum, een zorgboerderij en een fruitbedrijf.
De voormalige professorenwoningen aan de Nieuwelaan in
Delft worden
momenteel grondig gerenoveerd, deels door de toekomstige bewoners zelf.
Er
komt ruimte voor 33 bewoners.
De zes
'professorenwoningen' bestaan sinds 1912. In 1980 werden ze gekraakt
en nu, ruim 25 jaar later, hebben de huidige bewoners de woningen van
de
gemeente Delft gekocht. De panden worden momenteel grondig gerenoveerd,
mede
door de inzet van de bewoners zelf. Na de renovatie zal er plaats zijn
voor
33 bewoners, verdeeld over vier woongroepen voor respectievelijk 12, 5,
6,
en 10 mensen. De bewoners delen een gezamenlijke tuin aan de
achterkant.
Er is veel onderling contact en de bewoners vormen een hechte,
gevarieerde groep. In een van de panden runnen enkele bewoners elke
donderdag een collectief
vegetarisch eetcafé voor de bewoners van De Nieuwelaan en hun
familie,
vrienden en bekenden. Verder is elke bewoner lid van een of meerdere
commissies,
gericht op de realisatie van de renovatie.
Een gevarieerde groep bewoners
Na de
verbouwing, rond juni 2006, betrokken de bewoners
(die tijdelijk elders woonden) hun nieuwe behuizing. Toen werden ook de
nieuwe
woongroepen gerealiseerd. Elke woongroep geeft zijn eigen invulling aan
het
samen wonen: wel of niet samen eten, wel of niet vegetarisch, wel of
niet
helpen in het eetcafé, wel of niet samen boodschappen doen... Er
wordt
gestreefd naar een zo gevarieerd mogelijke groep bewoners. De enige
uitzondering
hierop is dat er in De Nieuwelaan geen plaats is voor kinderen.
Het renovatieplan en zelfwerkzaamheid
Om de kosten te
drukken, om de bewoners betrokken te houden en natuurlijk
omdat het leuk en leerzaam is mee te bouwen aan je eigen huis, is er
veel zelfwerkzaamheid. Dit houdt in dat simpele, ongevaarlijke klussen
niet worden
uitbesteed. Bij bijv. sloop-, stuc- en schilderwerk is iedere bewoner
betrokken.
Fanga Musow - voor vrouwen 'zonder
papieren',
Utrecht
Op 1 december 2005 startte in Utrecht een opvanghuis voor
vrouwen
zonder verblijfsvergunning: Fanga Musow ('sterke vrouwen').
Vrouwen die niet worden erkend als vluchteling of geen
verblijfsvergunning
krijgen, kunnen geen kant op. Ze moeten werk en woonruimte zien te
vinden,
terwijl ze vaak ook nog voor hun kinderen moeten zorgen. Legaal wonen
en
werken kunnen ze niet. Ook is het moeilijk om aan medische zorg en
onderwijs
te komen. Bovendien lopen ze een groot risico op geweld en uitbuiting.
Het opvanghuis Fanga Musow is een project van Stichting
Lauw-Recht (STIL) , solidariteitsorganisatie voor vluchtelingen en
migranten
zonder papieren. De woon- en leefkosten van de vrouwen worden betaald
door donateurs, die structureel (minimaal) € 12,50 per maand
overmaken om
de vrouwen aan een bed, een dak boven hun hoofd en begeleiding te
helpen.
In Nederland bestaan honderden grote en kleine woongroepen,
woonwerk-projecten
en collectieve panden in zelfbeheer. In vrijwel alle
universiteitssteden
zijn informatiepunten op het op het gebied van collectief wonen.
Onderstaand
enkele voorbeelden.
Amsterdam
Het Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW) houdt op dinsdagmiddag
van 14:00-16:00 een spreekuur over groepswonen voor 50 plussers.
Voor anderssoortige informatie of advies moet vooraf een afspraak
worden gemaakt.
Wie in Amsterdam woont kan met alle vragen over wonen terecht
bij een Wijksteunpunt Wonen in het eigen stadsdeel. Zie www.wswonen.nl
Bewonerskompas (voorheen de Woongroepenwinkel) is hét
informatie- en contactpunt
voor 'Anders Wonen' in de Rotterdamse regio. Het is een
Gemeenschappelijk Wonen Consult voor advies en ondersteuning
bij het realiseren van woonwensen op het gebied van woongroepen,
Centraal
Wonen, Co-Housing, zelfbeheer, Groepswonen van Ouderen- en
seniorenprojecten en duo-woningen.
Het kantoor is op werkdagen tussen 9:00 - 13:00 uur
telefonbisch bereikbaar op 010-2806422, e-mail: info@bewonerskompas.nl
Bewonerskompas is een onderdeel van Urbannerdam, Heemraadssingel
319, Postbus 21002, 3001 AA Rotterdam. Tel. 010-2806444, info@urbannerdam.nl
Groningen
De Woongroepenwinkel Groningen is ondergebracht bij het
Steunpunt
Huren. In de praktijk bestaat de winkel uit drie mappen: informatie
over
woongroepen, mensen die een woongroep zoeken en woongroepen die nieuwe
bewoners
zoeken. De Woongroepenwinkel is open van maandag t/m donderdag van
9:00-17:00
uur en vrijdags tot 13:00 uur. De ingang is tegenover het stadhuis (de
trap
op).
Informatie over
bewonerszelfbeheerprojecten, woonwerkpanden en woongroepen
bij Stichting Woonlink. De sectie Recht en Organisatie adviseert en
ondersteunt
op juridisch en administratief gebied.
Vereniging P.E.L. richt zich vooral op groepen die bij het
huidige
'marktgerichte' beleid van de overheid in de knel dreigen te raken. Dit
zijn
met name de woningzoekenden en huurders met weinig geld, b.v. omdat zij
van
een uitkering afhankelijk zijn. Specifieke aandachtsgroepen zijn:
alleenstaanden,
studenten, één-oudergezinnen, kamerbewoners,
buitenlanders, mensen met een crimineel of psychiatrisch verleden,
krakers, daklozen en
problematische harddrugsgebruikers. Het P.E.L. is er zowel voor
jongeren
als voor ouderen en ook voor diegenen die graag in groepsverband willen
wonen,
b.v. in een woongroep. een Centraal Wonen-project of een
woon-werkproject
voor b.v. vrouwen.
Stichting STUT/Woongroepenwinkel in Nijmegen is een
informatiebalie
voor vragen over wonen in woongroepen, gemeenschappelijk eigendom van
woon-,
of woon-werkruimte, Centraal Wonen, seniorenprojecten en
gemeenschappelijk
eigendom van vakantiewoningen. Wie woonruimte zoekt in een woongroep in
Nijmegen of omgeving kan zich als belangstellende inschrijven.
Woongroepen die woonruimte
vrij krijgen maken hiervan regelmatig gebruik. STUT Consult adviseert
bij
het organiseren van gemeenschappelijk eigendom. Zie ook STUT consult.
Woningbouw Vereniging Gelderland (WBVG) werd in 1983
opgericht
en streeft naar optimale zeggenschap voor haar huurders.
De WBVG is
een niet-winstbeogende instelling en werd in 1985 door de overheid
officieel erkend als woningbouwvereniging. De vereniging richt zich
vooral
op mensen in de laagste inkomensgroepen die op de woningmarkt
onvoldoende
aan bod komen, omdat ze bijzondere woonwensen hebben zoals groepswonen,
ecologische
(ver)bouw of woon-werkcombinaties. Anno 2005 bezit de vereniging zo'n
twintig grote panden (soms voormalige kraakpanden) in Nijmegen, Arnhem,
Wageningen,
Zutphen en Doetinchem. De panden worden als geheel verhuurd aan
bewonersverenigingen
die zelf het beheer voeren over het desbetreffende pand. Als voorwaarde
wordt
gesteld dat de huurders zich organiseren in een woonvereniging of
-stichting
en dat zij bewust kiezen voor een alternatieve woonvorm. Met die
bewonersorganisatie sluit de WBVG een huur- en beheersovereenkomst af,
die de bewoners vergaande bevoegdheden geeft op het gebied van beheer,
zoals woningtoezijging, onderhoud, huurincasso en administratie.
TIP: De website van de WBVG bevat ook een rubriek 'Vraag
en aanbod' van aangesloten woongroepen.
WBVG,
Van
Lawick van Pabststraat 2-1, 6814 HH Arnhem. Tel. 026-3510952, info@wbvg.nl