Praktische informatie voor ieder die wil wonen en leven in een ecologische en meer sociale omgeving, in een duurzaam huis, in een woongroep of leefgemeenschap



Servicepagina's



Door de jaren heen is er in Nederland veel ervaring opgedaan met groepswonen en met (aankoop van panden in) zelfbeheer.
Op deze pagina worden organisaties genoemd die ieder op hun eigen wijze ondersteuning kunnen bieden. Dat kan gaan om begeleiding van sociale- en groeps processen, praktische hulp en advies bij de planvorming en projectontwikkeling, maar ook om ondersteuning bij financiële of bouwtechnische aspecten.

Kijk ook op de pagina's 'ecologisch bouwen en wonen' en 'stimuleren van sociale duurzaamheid'.

De landelijke verenigingen en koepelorganisaties van meer specifieke woonvormen kunnen vaak ook advies of begeleiding bieden.

En vergeet de ervaringsdeskundigheid van bewoners en gebruikers van panden en projecten niet! Zij hebben vaak een schat aan praktijkervaringen!







Reacties

Noteer hier vragen, opmerkingen, reacties en suggesties voor de redactie van deze website. Klik daarna op 'Verzenden'.







Servicepunt
Anders Wonen Anders Leven
Een initiatief van Omslag Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling

Goede raad en advies

Projectontwikkeling en financiering

Wie bewust kiest voor 'anders' dan het algemeen gangbare, zal op veel terreinen zelf nieuwe wegen moeten vinden. Iedere initiatiefgroep krijgt te maken met een ingewikkelde mix van sociale, organisatorische en financiële aspecten, die voor elk project anders uitpakken. Elk project is immers uniek en iedere groep zal zelf allerlei constructies en oplossingen moeten bedenken voor de eigen specifieke situatie.

Nogal wat mensen die fantaseren over andere vormen van wonen, werken en leven, blijken zich op voorhand al te laten ontmoedigen door de gedachte 'dat het toch allemaal niet te betalen zal zijn'. Zonder de financiële aspecten te willen bagatelliseren, blijkt 'geld' in de praktijk lang niet altijd het grootste struikelblok. Belangrijker dan geld of een concrete plek, zijn de mensen die samen een nieuwe plek gaan realiseren!

De uitdaging van 'anders'

Als er een duidelijk plan is en een groep mensen die zich voor de realisering daarvan serieus en actief wil inzetten, vergroot dat ook de mogelijkheden om je ideaal financieel te realiseren. Begeleiding door mensen van buiten de 'eigen groep', die praktijkervaring hebben met allerlei vormen van zelforganisatie, collectief eigendom en zelfbeheer, kan erg nuttig zijn. Soms zijn er slimme en creatieve financieringsplannen te bedenken, waardoor een relatief 'duur' plan toch kan worden verwezenlijkt door mensen met overwegend lage inkomens.
Verschillende projecten die op deze website staan beschreven, hebben ondersteuning (gehad) van Vereniging Solidair en/of V.O.F. de Verandering.


Vereniging Solidair

Solidair is een vereniging van bedrijven, woonverenigingen, ideële organisaties en individuen die door samenwerking meer willen bereiken. De kracht van het samenwerken wordt gebruikt om te wonen, te werken en te leven zoals je dat zelf wilt.

Solidair laat zien dat een mens niet afhankelijk hoeft te zijn van overheden, grote bedrijven of machtsbelangen. Je kan de manier waarop je leeft, waarop je werkt en/of woont in eigen hand nemen. Dat kan door een alternatief op te bouwen. Het gaat niet alleen, hiervoor moet je krachten bundelen. Solidair is er voor mensen die mee willen doen met het uitbouwen van de solidaire economie. Solidair biedt de structuur om die samenwerking vorm en inhoud te geven.

Menselijke belangen boven geld
Voor Solidair is het belangrijk dat je rekening houdt met anderen en met je omgeving. Stel economische belangen niet boven menselijke belangen. Streef naar een duurzame omgang met natuur. Het hoeft niet steeds groter, sneller en winstgevender. Je kunt ook leven vanuit het principe dat je wat je bezit deelt met anderen. Geen jacht op meer geld, maar wel een rechtvaardige verdeling van middelen.

Solidair bestaat uit bedrijven, woonprojecten en maatschappelijke initiatieven, en ruim honderd individuen hebben geld ingelegd. Kenmerkend voor de structuur van Solidair is een diversiteit aan leden die op verschillende manieren in de solidaire economie participeren. Die structuur zal op de buitenstaander in eerste instantie wellicht overkomen als complex en verwarrend, toch vormt die structuur de concrete invulling van het idee van de samenwerkingseconomie.

Woonprojecten
Bij de vereniging zijn een stuk of tien woonprojecten aangesloten. Dit betekent in de praktijk dat een woonvereniging de eigenaar is en blijft van de woning. De leden zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud aan hun pand. Daarnaast moeten de leden zich houden aan een anti-speculatiebeding en een deel van de exploitatiewinst afdragen. Verder is het mogelijk om financiële steun te krijgen, advies bij onderhoud of administratieve ondersteuning.

Vereniging Solidair, Lauwerecht 55, 3515 GN Utrecht. Tel. 030-2760930, info (at) solidair.nl


V.O.F. De Verandering

V.O.F. de Verandering is zelf voortgekomen vanuit de basis en stoelt op ruim twintig jaar ervaring bij de organisatie, ontwikkeling en begeleiding van (collectieve) woonprojecten en bedrijven.

Door de jaren heen heeft de Verandering al meer dan honderd grote en kleine projecten gerealiseerd of begeleid, zowel in steden en dorpen als op het platteland. Over het algemeen zijn dat projecten waar commerciële doelen worden gecombineerd met vormen van wonen of ondernemerschap voor culturele instellingen, ideële organisaties en minder draagkrachtige ondernemers en bewoners. ,,De praktijk leert dat de sociale architectuur van een project minstens zo belangrijk is als het ontwerp en de realisatie van de fysieke architectuur", is hun conclusie. Uitgangspunt voor de Verandering is datgene wat een groep al aan sociale kwaliteit heeft opgebouwd. De Verandering is lid van Vereniging Solidair, waarbij zo'n 50 woonverenigingen, bedrijven en woon-werkprojecten zijn aangesloten.

Netwerk van deskundigen
De Verandering maakt gebruik van een uitgebreid netwerk van deskundigen (architecten, ecologisch bouwen, publiciteit en pr, administratie, fiscalisten, notarissen, makelaars, taxateurs), die de werkwijze van de Verandering kennen en onderschrijven. Door de directe samenwerking met deze bedrijven kan vaak een gevarieerd team van deskundigen worden samengesteld met één aanspreekpunt. Deze aanpak werkt efficiënt en kostenverlagend. Zo is een van de aannemersbedrijven waarmee wordt samengewerkt gespecialiseerd in het begeleiden van zelfbouw, maar ook op andere terreinen wordt zelfwerkzaamheid binnen de initiatiefgroep gestimuleerd.
De Verandering is meestal vanaf het allereerste stadium tot en met de financiering en de realisatie bij een project betrokken en werkt altijd in samenspraak met de (toekomstige) bewoners en gebruikers. Het streven is gericht op een optimaal resultaat op milieutechnisch en sociaal-economisch terrein.

No cure, no pay
Over het algemeen werkt de Verandering op basis van een offerte en tegen een uurtarief; voor minder draagkrachtige groepen is een afspraak op 'no cure no pay'-basis mogelijk. In zulke gevallen wordt de totale projectbegeleiding uitgevoerd tegen een kleine maandelijkse vergoeding. Bij realisatie wordt de begeleiding afgerekend, maar als het project niet slaagt wordt geen vergoeding voor het gedane werk verlangd. De Verandering kan ook ondersteuning bieden op het gebied van administratie en boekhoudingen, budgetbewaking en het uitzetten van financiële strategieën, juridische ondersteuning, trajecten op het gebied van scholing en vorming (bestuurlijk functioneren, functioneren van de groep), conflictbemiddeling en procesbegeleiding.

Meedenken en meewerken
Groepen die zelf een woon-werkproject willen realiseren, kunnen de Verandering om begeleiding vragen, maar ook mensen die een woonwerkplek in een ecologisch of sociaal-maatschappelijk project zoeken, kunnen contact opnemen. De Verandering maakt deel uit van een uitgebreid contactennetwerk van gerealiseerde en begeleide projecten, waarover de medewerkers het een en ander kunnen vertellen. Ook kan een projectenlijst worden toegestuurd. De mensen van de Verandering willen graag meedenken over en meewerken aan initiatieven die zich richten op het koppelen van 'vraag en aanbod'. Er zijn verschillende publicaties verkrijgbaar, onder meer over huurverevening, rechtspersonen, statuten en eigendomsconstructies. Daarnaast zijn er diverse bedrijfsfolders.

V.O.F. De Verandering, Burgemeester Reigerstraat 28, 3581 KS Utrecht. Tel. 030-2523397, e-mail:info (at) deverandering.com


Raamwerk V.O.F. - Nijmegen

Raamwerk is een kleinschalig administratie- en organisatieadviesbureau voor organisaties, kleinschalige bedrijven en particulieren. Bovendien begeleiden ze bij het exploiteren van onroerend goed en het opzetten van bedrijven en organisaties.

Raamwerk vindt het belangrijk dat mensen zelf initiatieven nemen in hun eigen leven en probeert samen met haar klanten die idealen te verwezenlijken. Het bureau biedt adviserende en ondersteunende diensten waarop klanten verder kunnen bouwen. Het aanbod bestaat ondermeer uit advies en begeleiding van startende ondernemers, stichtingen en (woon)verenigingen en begeleiding bij zelfwerkzaamheid.
Voor woonverenigingen biedt Raamwerk ondermeer advies en begeleiding bij het opstellen of herzien van exploitatie- of financieringsplan, bij het verkrijgen van financiering en het opstellen van statuten; verzorgen van de administratie, advisering bij het kiezen van een geschikte eigendoms- of beheersvorm. En Raamwerk biedt advies en begeleiding bij de aan- en verkoop of huur en verhuur van onroerend goed en bij verbouwingen en onderhoud en het verzorgen van (jaarlijkse) onderhoudopnames. Een goed voorbeeld hiervan is hun betrokkenheid bij de beheersoverdracht van het klooster aan de Hoogstraat/Genneperweg in Eindhoven.

Zelfwerkzaamheid bevorderen
Raamwerk heeft in een groot aantal gevallen ook een rol gespeeld bij de opzet, coördinatie en uitvoering van zelfwerkzaamheid tijdens verbouwingen bij verschillende woon- en woonwerkprojecten. Voorbeelden hiervan zijn o.a. het Voorstaete-project in Utrecht, de verbouwing van Hotel Bosch in Arnhem en de verbouwing van zes woningen tot woongroeppanden aan de Nieuwelaan in Delft. Gebaseerd op deze en andere ervaringen, biedt Raamwerk op zijn website verschillende downloadbare brochures,
Het bureau hanteert een laag tarief, omdat ze betaalbaar willen blijven voor klanten met een beperkt budget. Een eerste gesprek is altijd gratis. Het bedrijf werd op 1 januari 1999 opgericht als vennootschap onder firma (v.o.f.) van Maud Van den Hof en Kees Brinkman. In juli 2002 is Hilde Janssen erbij gekomen. Raamwerk is lid van Ver. Solidair.

Raamwerk V.O.F., Begijnenstraat 34, 6511 WP Nijmegen. Tel. 024-3228196, e-mail: werkraam (at) xs4all.nl


Bureau Viertel: sociaal-ecologisch wonen met zelfbeheer

Bureau Viertel biedt presentaties, trainingen, begeleiding, advies en gastlessen aan individuen, groepen en overheden om ecologisch en gemeenschappelijk wonen in de sociale huursector te stimulleren. Voor mensen die een ecologisch woon(werk)project willen opzetten in zelfbeheer, biedt Bureau Viertel naast advies en goede raad, ook startersbijeenkomsten en een serie praktische workshops onder de nioemer 'Zet je (woon)dromen in de steigers. .

Burean Viertel stelt zch op het standpunt dat gemeenschappelijk wonen niet kan worden georganiseerd door een projectontwikkelaar of door de overheid. Het moet vanuit toekomstige bewoners zelf komen. Van mensen die dromen van wonen en leven in een groene, sociale, avontuurlijke en inspirerende omgeving. Mensen die het aandurven om hun idealen in de praktijk vorm te geven. Strowijk Iewan in Lent (Nijmegen), is daarvan een mooi inspirerend voorbeeld. Het is het eerste sociaal-duurzame woon(werk)-project dat door de bewoners zelf in eigen beheer ecologisch werd ontwikkeld.

Zet je dromen in de steigers-Academy
Om beginnende groepen en losse dromers handvatten te geven, organiseert Bureau Viertel af en toe een startbijeenkomst 'Zet je dromen in de steigers'. De bijeenkomsten worden georganiseerd door Hanneke Beld en Mare Nynke Zijlstra, initiatiefnemers van Iewan: ,,Wij willen dat er veel meer woonprojecten van de grond komen en liefst wat sneller. Het wiel telkens opnieuw uitvinden is niet nodig. Wij delen onze kennis graag!'' Naast startbijeenkomsten organiseert Bureau Viertel sinds 2018 ook een serie losse workshops, telkens rond een thema dat van belang is om je eigen woonproject op te kunnen zetten. De nadruk ligt op een praktische aanpak, met ruimte voor vragen en het delen van ervaringen. Waar nodig worden gastspecialisten uitgeneodigd. Je kunt mixen en matchen om precies datgene te leren waar je behoefte aan hebt, of het hele programma volgen.
Bureau Viertel adviseert ook woningcorporaties, gemeenten en andere professionals en organiseert voor deze doelgroepen af en toe een werkconferentie. Web: bureauviertel.nl

-- NB: in oktober 2016 organiseerde Omslag de Aanloopdag 'Een sociaal-ecologisch woonproject met zelfbeheer opzetten', waaraan Bureau Viertel ook haat medewerking verleende. Het uitgebreide verslag van deze boeiende dag is nog beschikbaar. Lees het hier >>>


STUT Consult

STUT Consult is een onafhankelijk adviesbureau op het gebied van gemeenschappelijk eigendom en wonen.

STUT legt zich toe op het organiseren van gemeenschappelijk eigendom van onroerend goed, begeleidt groepen bij het aankopen van onroerend goed, de financiering daarvan en de opzet van een geschikte rechtsvorm en beheerorganisatie. Daarbij valt te denken aan: woonruimte in zelfstandige of onzelfstandige wooneenheden voor bewoning door een groep mensen, een pand waar je gezamenlijk kunt wonen en/of wonen en werken kunt combineren, een woonstudio of een vakantiewoning die je met meerdere eigenaren wilt gebruiken.

STUT kan ook iets betekenen voor iinitiatiefnemers van een woonproject van meerdere personen, een woongroep,   Centraal Wonen project, woonproject met 50 plussers of een gemeenschappelijke (vakantie)woning in binnen- of buitenland.
En STUT Consult adviseert en begeleidt bij het opzetten van een project in Gemeenschappelijk Eigendom: als  aankoopmakelaar bij het zoeken en kopen van een geschikt pand, als begeleider bij projectontwikkeling, als erkend hypotheekadviseur/intermediair bij het financieren, deskundige bij de opzet van het beheer, jjuridisch adviseur bij het opstellen van passende reglementen, begeleider en financieel bemiddelaar bij ledenwisselingen en/of als bemiddelaar/mediator bij conflicten. 

Stichting STUT, Dominicanenstraat 107, 6521 KB Nijmegen. Tel. 024-3242474, e-mail info (at) stut-consult.nl.


Woningbouwvereniging Gelderland

Woningbouw Vereniging Gelderland (WBVG) werd in 1983 opgericht en streeft naar optimale zeggenschap voor haar huurders.

De WBVG is een niet-winstbeogende instelling en werd in 1985 door de overheid officieel erkend als woningbouwvereniging. De vereniging richt zich vooral op mensen in de laagste inkomensgroepen die op de woningmarkt onvoldoende aan bod komen, omdat ze bijzondere woonwensen hebben zoals groepswonen, ecologische (ver)bouw of won-werkcombinaties. De vereniging bezit zo'n twintig grote panden (soms voormalige kraakpanden) in Nijmegen, Arnhem, Wageningen, Zutphen en Doetinchem. De panden worden als geheel verhuurd aan bewonersverenigingen die zelf het beheer voeren over het desbetreffende pand. Als voorwaarde wordt gesteld dat de huurders zich organiseren in een woonvereniging of -stichting en dat zij bewust kiezen voor een alternatieve woonvorm. Met die bewonersorganisatie sluit de WBVG een huur- en beheersovereenkomst af, die de bewoners vergaande bevoegdheden geeft op het gebied van beheer, zoals woningtoezijging, onderhoud, huurincasso en administratie.

Op de website van de WBVG is ook een rubriek 'Vraag en aanbod' van aangesloten woongroepen.

WBVG, Van Lawick van Pabststraat 2-1, 6814 HH Arnhem. Tel. 026-3510952, info (at) wbvg.nl



VRIJCoop - collectief kopen en samen huren

Vastgoed hoort thuis binnen een solidaire economie onder het beheer van bewoners en gebruikers. VrijCoop, de Nederlandse vereniging voor collectief kopen en samen huren, is niet geïnteresseerd in koopwoningen, maar in collectief eigendom en betaalbaar huren. VrijCoop is de Nederlandse zusterorganisatie van het Mietshauser Syndikat.

In Duitsland is al in 1992 een concept bedacht waarmee betaalbaar wonen voor woongemeenschappen realistisch haalbaar wordt: het Mietshäuser Syndikat (een vereniging van woongemeenschappen). Woongemeenschappen die al langer bestaan financieren de nieuwe gemeenschappen die het geld goed kunnen gebruiken. Naast de startfinanciering van een woongemeenschap via het Syndikat, vult een bank, zoals de Duitse GLS Bank (Gemeinschaftsbank fur Leihen und Schenken) de rest van de financieringsbehoefte aan.
In verschillende steden in Duitsland wonen en werken bijna 2000 mensen met elkaar in panden die in collectief bezit zijn en waarin individuen de door hen gebruikte en gedeelde ruimte huren. Ook woningzoekende groepen kunnen kiezen voor collectief kopen en samen huren. Zo is een netwerk gegroeid van groepen die collectief een woongebouw kopen en daar als individu hun woon- en/of werkruimte huren tegen een sociale huur. Het collectief blijft eigenaar. De aanpak is onder meer gebaseerd op collectieve aankoop en financiering, solidaire medefinanciering, zelforganisatie, zelfbeheer en het oprichten van een coöperatie door leden/bewoners (die alle mede-eigenaar zijn) voor het organiseren van onderhoud, besluitvorming etc.

Vereniging VrijCoop
In 2015 werd in Nederland VrijCoop opgericht, om de kansen en mogelijkheden van collectieve aankoop van panden in zelfbeheer in Nederland te vergroten. Vrijcoop heeft zich ontwikkeld tot Nederlandse zusterorganisatie van het Mietshäuser Syndikat en wil het gedachtegoed van Syndikat ook in Nederland realiseren. Vrijcoop heeft inmiddels ook goede contacten opgebouwd met de GLS Bank *).
Web: www.vrijcoop.nl


*) GLS Bank verkent Nederland
Met de medefinancierng van twee sociaal-ecologische woon(werk)projecten in zelfbeheer, verkent de Duitse GLS Bank nu ook de mogelijkheden in Nederland. De Gemeinschaftsbank für Leihen und Schenken (GLS) werd in 1974 opgericht vanuit een antroposofische achtergrond. Het was de eerste sociale en ecologische bank in Duitsland die met zijn geld niet speculeert op de internationale financiële markten, maar onder zeer gunstige voorwaarden kredieten verstrekt aan duurzame ondernemers die sociaal, ecologisch en economisch zinvolle projecten willen creëren.
De GLS Bank is ook de ‘huisbankier’ van de wooncollectieven die zijn aangesloten bij het Mietshäuser Syndikat.

Het eerste project in Nederland dat door de GLS Bank werd medegefinancierd is woonwerkpand Soweto in Amsterdam. Het volgende project dat in aanmerking komt (eind 2018) is Ecodorp Boekel.



CoopLink: kennisnetwerk voor en door wooncoöperaties

Sinds de nieuwe Woningwet in 2015 van kracht werd, hebben huurders van woningcorporaties de wettelijke mogelijkheid om een wooncoöperatie te starten. Zo blijven er meer sociale huurwoningen beschikbaar voor mensen die daarvoor in aanmerking komen. CoopLink fungeert als kennisnet voor wooncoöperaties.

Een wooncoöperatie is een organisatievorm waarbij de zeggenschap van huurwoningen primair bij de bewoners zelf ligt. De structuur van een wooncoöperatie is zoals bij een vereniging: de coöperatie exploiteert en/of beheert de woningen voor de leden.

Het oprichten van een wooncoöperatie vereist een gedegen kennis van zaken. Om het opzetten van coöperaties te stimuleren, ontstond in 2016 CoopLink: een kennisnet voor en door initiatieven voor wooncoöperaties. De initiatiefnemers - !Woon/Thuis in de Stad, de WBVG en de Woonbond - zagen en zien in wooncoöperaties de ultieme vorm van zelfbeheer door bewoners.
In mei 2018 kondigde BZK-minister Ollongren een aantal regelingen aan die de verdere ontwikkeling van wooncoöperaties moeten stimuleren en ze beloofde financiele ondersteuning. Ook gaf ze aan achter het idee van een landelijk expertise- of kenniscentrum voor wooncoöperaties te staan.
Een uitgebreid kennisdossier over wooncoöperaties staat op www.platform31.nl.

Inmiddels is CoopLink uitgegroeid tot een zelfstandig functionerend platform van wooncoöperaties, dat ook advies en ondersteuning biedt aan initiatiefnemers. Want zonder een goede kennis en representatie van de initiatieven is er geen krachtige groei van de wooncoöperaties mogelijk. De organisatievorm van een wooncoöperatie is  ook toepasbaar bij bestaande of nieuwe gemeenschappelijkwonen-projecten.

Meer over Cooplink >>



Woonlink verbindt wonen met welzijn en zorg

Woonlink adviseert en ondersteunt burgers en organisaties bij woon- en zorgvragen. Van een individuele woningaanpassing of woonvraag tot oplevering van een kleinschalig (collectief) ouderen-/wooninitiatief.

Woonlink helpt individuen en/of hun familie bij het realiseren van een woonplek met zorg en bij vragen en advies met  betrekking tot langer ‘zelfstandig’ thuis wonen. Biedt ondersteuning bij het oriënteren op een andere woonplek tot aan de verhuizing zelf en bij het realiseren van een woon-/oudereninitiatief van initiatief tot realisatie en nazorg. Tevens assistentie bij het aanvragen of inkopen van zorg, adviseren en ontzorgen van mantelzorgers en hulp bij het organiseren van dagbesteding, vrije tijd of inzet van vrijwilligers.

Woonlink is een particulier bedrijf van Barbara Maiburg en Judith van Duijnhoven, ervaren adviseurs met expertise op het gebied Wonen-Welzijn-Zorg en de verbinding daar tussen. Web: woonlink.nu



Ecollectief: samen bouwen - duurzaam wonen

Ecollectief is een samenwerkingsverband van professionele ervaringsdeskundigen op het gebied van in eigen beheer bouwen van een woonproject, bewonersparticipatie bij een renovatieproject of het starten van een initiatief.

De website van Ecollectief geeft informatie over Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) en CO initiatieven vanuit een duurzaam en ecologisch perspectief. Ecollectief is er voor bewoners en professionals die vanuit een duurzame visie willen bouwen aan mooie vernieuwende en sociale woonwijken waarin de stem van bewoners een grote rol speelt, reikend van inspraak tot zelfstandig particuliere projectontwikkeling.
Concrete dienstverlening richt zich op ondersteuning van de diverse onderdelen van het proces, zoals: vormen van een groep; financiële haalbaarheid; locatie onderzoek; haalbaarheidsonderzoek; proces- en projectbegeleiding;
begeleiden van externe deskundigen; contractering;  calculaties; opstellen programma van eisen; begeleiding en ondersteuning van de groep vanaf initiatieffase tot de realisatiefase, van idee tot realisatie bouwplan.

Leden van het Ecollectief zijn/waren o.a. betrokken bij de totstandkoming van De Groene Gieter (Gaanderen); werkwoningen voor de creatieve economie in Arnhem; gemeenschappelijk ecologisch wonen Zonnespreng (Driebegen); het wijkje metAardehuizen in Olst en MMWT Trapjeswijk in Zwolle.

In het najaar van 2013 werd Vereniging Ecollectief opgericht. De nieuwe website is bijna klaar: www.ecollectief.org. Voorlopig contact via buildingcommunity.nl

--- NB: tijdens Aanloopdag bij Omslag in Eindhoven op zaterdag 8 februari 2014 gaf het Ecollectief een nadere presentatie. Meer over deze Aanloopdag >>>



Groepsbouw - begeleiding en advies

Groepsbouw is een begeleidings- en adviesbureau voor particulieren die gezamenlijk en in eigen beheer hun woonruimte willen (laten) realiseren en/of in stand houden.

Henk en Waren van Hoof kunnen begeleiding bieden bij het hele traject van samen bouwen, kopen, huren en ontwikkelen van woonruimte. Het kan daarbij gaan om samenbouw in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), collectieve huur of een andere vorm waarbij bewoners gezamenlijk zeggenschap willen hebben over hun woonruimte. Groepsbouw is zowel inzetbaar voor nieuwe groepen als voor groepen die al collectief over woonruimte beschikken, zowel in nieuwbouw als vernieuwbouw of bij complete herontwikkeling/functieverandering van bestaande gebouwen. De groepsgrootte en samenstelling van de groepen kan heel divers zijn qua interesse, deskundigheid, beschikbaar budget en woonwensen.

Henk van Hoof heeft ruim 35 jaar ervaring op het gebied van projectmanagement, bouwen, vergunningen, (juridische) procedures en collectieve woonprojecten. Warren heeft zelf in diverse gemeenschappelijk woonprojecten gewoond - momenteel in de Paap (woon-werkcomplex in zelfbeheer met 40 wooneenheden in Den Bosch). In 2013 rondde hij zijn masteropleiding Rechten af met als specialisaties woonrechten en huisvestingsproblematiek.

Groepsbouw kan groepen begeleiden gedurende het gehele proces dat meestal de volgende fasen doorloopt:    initiatief - ontwikkeling - vergunningen - aanbesteding - uitvoering - ingebruikneming en beheer.

Naar de website >>>



Kilimanjaro: ondersteuning bij 'gevorderd' wonen in zelfbeheer

Het doel van Kilimanjaro is om alternatieve kleinschalige woonprojecten 'voor gevorderden' tot stand te brengen waarvan de toekomstige bewoners zelf de ontwikkelaars zijn.

Kilimanjaro startte in de zomer van 2010 als een initiatief van drie vrouwen in Eindhoven die hun uitgebreide ervaring op het gebied van architectuur, welzijn, zorg, bouwen in eigen beheer en projectontwikkeling. Vanuit de overtuiging dat er veel meer mogelijk is dan het huidige aanbod aan huisvesting laat zien, zet Kilimanjaro zich in om alternatieve kleinschalige woonprojecten tot stand te brengen waarvan de toekomstige bewoners zelf de ontwikkelaars zijn. Het beproefde concept van collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) leent zich hier uitstekend voor''. Voorbeeldproject: Voor Mekaar in Boxmeer.

In de eerste verkennende fase organiseert Kilimanjaro salons, waar belangstellenden zich samen met anderen kunnen bezinnen op hoe ze in de toekomst willen wonen en leven. In deze - geheel vrijblijvende - fase stellen de deelnemers hun dromen scherp en onderzoeken ze of bedenkingen echte belemmeringen zijn. Serieus geïnteresseerden kunnen vervolgens deelnemen bijeenkomsten van het Platform; daar worden thema's verder uitgediept, mogelijke locaties besproken en vindt nadere kennismaking plaats met andere deelnemers. Het is ook de plek van waaruit concrete initiatieven gaan ontstaan.

Kilimanjaro organiseert soms ook excursies naar gerealiseerde projecten. Naar de website >>>


Bond Precaire Woonvormen

De Bond Precaire Woonvormen is opgericht om de woonrechten van antikraakbewoners op te eisen en die van andere ‘flexbewoners’ te waarborgen.

De Bond Precaire Woonvormen (BPW) is specialist op het terrein van onvoorspelbaar wonen en informeert en adviseert actief over de risicovolle kanten van antikraak en andere precaire woonvormen. Ook biedt de Bond juridische back-up, zowel inhoudelijk, moreel als financieel, voor flexbewoners die voor hun rechten op willen komen. Ben je onterecht of op akelige wijze je antikraakpand uitgezet? Al maanden een lekkend dak/geen verwarming/koude douche en loze beloften er wat aan te komen doen? Is je borg ingehouden om een absurde reden? Vind je dat je inmiddels zoveel betaalt aan je antikraakbureau dat er wel wat tegenover mag staan?
Met deze en andere vragen kun je bij de BPW terecht.

Ervaringen delen
De Bond staat open voor eigen ervaringen m.b.t. antikraak. Die ervaringen zullen worden gebruikt om onderzoeken te onderbouwen met praktijkvoorbeelden. Door ervaringen te delen kun je de Bond helpen op een goede manier verbeteringen in de rechts- en woonpositie van tijdelijke bewoners te bewerkstelligen. Ervaringen delen kan via de website. Met vragen over je persoonlijke tijdelijke woonsituatie, kun je terecht bij bewonersondersteuning van de BPW, tel. 06-38787705.

Website Bond Precaire Woonvormen >>>

Er zijn ook andere opties om met leegstand om te gaan waardoor panden wel gebruikt worden en bewoners huurbescherming genieten. Meer daarover >>>


De Vrije Ruimte

De Vrije Ruimte zet zich in voor de versterking van bestaande en verwezenlijking van nieuwe vrijplaatsen.

De Vrije Ruimte heeft op internet een Gids voor woonwerk- en cultuurpanden gepubliceerd: een zeer uitgebreide wegwijzer voor startende en gevestigde groepen. De website biedt heel veel nuttige informatie die nodig is om als groep met succes een woonwerk- en cultuurpand op te zetten, zoals het samenstellen, instandhouden en organiseren van een (initiatief)groep, de formele organisatie, financiering en exploitatie, zelfbeheer, collectief particulier opdrachtgeverschap, zelfwerkzaamheid en duurzaam bouwen, public relations een haalbaar plan maken en expertise zoeken.

Ter stimulering van de zelfwerkzaamheid, publiceerde o.a. Bureau Raamwerk verschillende artikelen over bouw, zelfwerkzaamheid en onderhoudopnames op deze website.

De Vrije Ruimte, Van Ostadestraat 233N, 1073 TN Amsterdam. Tel. 06-48546796, e-mail: info (at) vrijeruimte.nl

Zie ook het boek 'Laat 1000 vrijplaatsen bloeien'



Sociale woningbouwvereniging in Amsterdam: Soweto

Soweto is een woningbouw vereniging waar zelfwerkzaamheid van huurders voorop staat. Door panden aan groepen te verhuren die in eigen verantwoordelijkheid het gebouw beheren, zorgt Soweto voor betaalbare woon en werkruimte.

In navolging van de al lang bestaande sociale Woningbouwvereniging Gelderland werd in 2013 ook in Amsterdam een woningbouwvereniging opgericht waar de zelfwerkzaamheid van huurders voorop staat. Soweto is een democratische vereniging waarin de leden gezamenlijk over het beleid van de vereniging besluiten. Solidariteit en duurzaamheid spelen daarbij een grote rol. Door panden te verhuren aan groepen die in eigen verantwoordelijkheid het gebouw beheren, zorgt Soweto voor betaalbare woon- en werkruimte.

Soweto heeft zijn oorsprong in de  Transvaalbuurt in Amsterdam. Na het verdwijnen van veel sociale woonruimte besloten bewoners en krakers in die buurt hun krachten te bundelen. Inmiddels is Soweto bezig met de verwerving van een eerste pand in de Dapperbuurt in Amsterdam Oost.
Lid worden van Soweto kost 25 euro per jaar.


Wie zelf een pandvereniging of woongroep wil opzetten, kan bij Soweto terecht voor advies om de eerste stappen te zetten om in samenwerking nieuwe projecten te starten. Web: www.soweto.nl



Brochure 'Senior Samenhuizen'

De Vlaamse koepelorganisatie Samenhuizen vzw maakte een zeer informatieve brochure over groepswonen van ouderen in Nederland.

In het voorjaar van 2012 maakte een groep Vlamingen een studiereis door Nederland, om zich op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen rond gemeenschappelijk wonen van ouderen. Het gezelschap bezocht heel verschillende projecten, oriënteerde zich in de verschillende (juridische) vormen van groepswonen, verdiepte zich in het (typisch Nederlandse?) verschijnsel ‘woningbouwvereniging’ en zocht naar de verschillen tussen huur en koop. De reis leverde een schat aan ervaringen informatie op. Die is nu samengebracht in de rijk geïllustreerde brochure ‘Senior Samenhuizen.

Veelzijdigheid in beeld
Projecten die uitgebreid worden beschreven zijn: Het Kwarteel in Culemborg, Lugtensteyn in Bilthoven; De Kamp in Bunnik, woongroep PINS, Senior Centraal Wonen Akelei en woongroep De Oude Pander in Den Haag, en Centraal Wonen Houtwijk in Haarlem. Naast deze beschrijvingen wordt ook ingegaan op andere van gemeenschappelijk wonen van ouderen, zoals ‘Second half of life‘ Cohousing (40+), de combinatie Cohousing en Senior cohousing. woongroepen van van allochtonen, Abbeyfield groepswonen, Duo-wonen, kangoeroewonen, ‘gestippeld’ en ‘Harmonica’ wonen.
De auteurs trekken lessen uit de Nederlandse situatie,  zoals m.b.t. de rol van de sociale huisvestingsactoren, de balans tussen privacy en gemeenschappelijkheid en anticiperen op het ouder worden en op de zorgbehoefte. De brochure besluit met enkele voorbeelden van Cohousing in België, onder andere in Clabecq, Haaltert, Brussel, Etterbeek en Luik en geeft enkele voorbeelden van vormen van groepswonen door ouderen in de Verenigde Staten, Frankrijk, Denemarken en Zweden.
Meer over de inhoud >>>

Deze brochure is bij Omslag te bestellen, voor 6 euro. Bestellen >>> 


(Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap, consumentgericht bouwen en co-ontwikkeling

Van Particulier Opdrachtgeverschap is sprake wanneer een particulier zelf de grond kan kopen of in erfpacht kan krijgen en daarna zelf kan bepalen met welke partijen zijn of haar woning wordt gerealiseerd.

Een koper kan ook worden betrokken bij de bouwplannen van een projectontwikkelaar. Deze vorm van medezeggenschap heet Consumentgericht Bouwen, dat is iets anders dan particulier opdrachtgeverschap

Bij een project in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) bouwt een groep mensen gezamenlijk hun eigen woningen. De toekomstige bewoners organiseren zich in een vereniging of stichting. Onder professionele begeleiding beslist deze groep mensen aan welke eisen hun woningen moeten voldoen. Vervolgens kiezen zij hun eigen architect en aannemer. De toekomstige bewoners beslissen zelf wat ze nodig hebben om goede woningen te realiseren. Dit hoeven uiteraard niet allemaal dezelfde woningen te zijn.

Co-ontwikkeling is een relatief nieuwe vorm van projectontwikkeling waarin professionele partijen ruimte maken voor inbreng van de bewoners. Waar particulier opdrachtgeverschap (PO) in de meeste gevallen voorbehouden blijft aan vermogende kopers, is co-ontwikkeling geschikt voor kopers en huurders in elk prijssegment. Samen investeren zij in mens- en milieuvriendelijk wonen. Kopers én  huurders ontwikkelen samen een project op maat, zonder de risico's van PO. Daarmee is co-ontwikkeling zowel inzetbaar bij nieuwbouw in een uitbreidingswijk, als bij herstructurering, huisvesting van niet-doorsnee gezinnen, duurzaam buurtbeheer en de realisatie van bijzondere woonprogramma's waarvoor specifieke expertise noodzakelijk is.

Meer over deze vormen van projectontwikkeling >>>

Ervaren adviseurs op het terrein van CPO hebben zich verenigd binnen Ecollectief



Nederlandse Woonbond

De Nederlandse Woonbond is de landelijke vereniging van huurders en woningzoekenden.

De Woonbond staat voor betaalbare huren, goede woningen in leefbare, veilige wijken en sterke huurdersorganisaties. De Woonbond helpt huurders met problemen, voert acties en ondersteunt acties van anderen. De Woonbond organiseert ook cursussen, workshops en symposia, en is uitgever van een groot aantal brochures  over thema's die voor huurders(collectieven) van belang (kunnen) zijn. Klik hier voor een overzicht.

Sinds de zomer van 2014 zet de Woonbond zich in om wonen in zelfbeheer, onder meer in de vorm van wooncoöperaties, actief bevorderen. De bond ondersteunt daarbij huurders in het opzetten van zelfbeheerprojecten en wooncoöperaties.In dit kader verscheen in juni 2014 de brochure 'Wonen in Zelfbeheer'.

De Nederlandse Woonbond, Nieuwe Achtergracht 17. 1018 XV Amsterdam. Tel. 020-5517700, e-mail: info (at) woonbond.nl



Anders en Actief  en Duurzaam Wonen door ouderen

In 2013 werd de landelijke coöperatie Trefpunt AAD opgericht, voortkomend uit het Kenniscentrum Anders en Actief Wonen. Hun doel: 'dat woonservicediensten beter, toegankelijker, en goedkoper worden voor zowel jong als ouder.

Het Trefpunt Anders en Duurzaam Wonen (AAD) en de bij de coöperatie aangesloten leden richten zich vooral op het vormen en ondersteunen van initiatieven op het gebied van gemeenschappelijk wonen rond allerlei woonvarianten: van Gemeenschappelijk Wonen van Ouderen en 'EcoEerven' op/rond bestaande boerderijen die geschikt zijn voor meervoudige bewoning, tot nieuwbouwprojecten op basis van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en groepswonen met (mantel)zorg. Specialiteit is het vormen van nieuwe Buurgemeenschappen - een virtuele gemeenschap van mensen die bij elkaar in de buurt wonen. Het Trefpunt werkt nauw samen met de Federatie Gemeenschappelijk Wonen (FGW).

Kenniscentrum Anders en Actief Wonen, Stationsplein 16, 3818 LE Amersfoort. Tel. 033- 4658938. Web: www.andersenactiefwonen.nl


Samadhan Woonconsultancy

Na jarenlang te hebben meegewerkt aan de realisering van woongroepen van en door allochtone en autochtone ouderen in Den Haag, richtte Rosemary Samadhan een eigen adviesbureau op: RS Woonconsultancy.

LEAD Technologies Inc. V1.01 RS Woonconsultancy is gespecialiseerd in allochtone en autochtone woonprojecten en heeft een breed netwerk opgebouwd. Het bureau biedt ondermeer:
  • Meerdaagse trainingen voor initiatiefgroepen
  • Oriëntatie op het groepswonen van ouderen
  • Meerdaagse trainingen, informatiebijeenkomsten en rondleidingen voor professionals en andere geïnteresseerden
  • Deskundigheidsbevordering: hoe om te gaan met diverse culturele groepen. Zowel multicultureel als intercultureel
Adviesbureau RS Woonconsultancy werd opgericht door Rosemary Samadhan. Zij werkte vele jaren als coördinator groepswonen bij de vereniging Groepswonen Door Ouderen in Den Haag, die o.a. groepswonenprojecten realiseert voor autochtone en allochtone ouderen in Den Haag. Ze stond aan de wieg van het eerste groepswonenproject van allochtone ouderen in Nederland. Daarnaast heeft zij initiatieven ondersteund van diverse leefgemeenschappen, zoals antroposofische en interkerkelijke, en voor homoseksuele ouderen.
Rosemary Samadhan studeerde HBO-Maatschappelijk Werk, en sociale gerontologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

RS Woonconsultancy, Bogaardplein 114, 2284 DN Rijswijk (ZH). Tel. 06-50852387, e-mail: info (at) woonconsultancy.nl


VACpunt Wonen

De Adviescommissies Wonen en VACpunt Wonen kunnen plannen voor woningen en woonomgeving toetsen op gebruikskwaliteit.

De afkorting VAC stamt nog van rond 1960, toen er overal in Nederland Vrouwen Advies Commissies werden opgericht, die woningen voor oplevering controleerden op logica, ergonomie en praktische inrichting, vanuit het oogpunt van de bewoners. Aan die 'gebruikskwaliteit' viel (en valt nog steeds) vaak van alles te verbeteren, omdat ontwerpers meestal niet de uiteindelijke bewoners zijn...
Tegenwoordig maken de Adviescommissies Wonen zich op lokaal niveau sterk voor de gebruikskwaliteit. Ze toetsen woningbouwplannen, geven adviezen en onderhouden contacten met gemeenten, corporaties, bewonersgroepen en andere belangenorganisaties. Verspreid over het land zijn er zo'n 175 Adviescommissies actief. Nog steeds bekijken ze woningen door de ogen van de toekomstige bewoners: is er voldoende bergruimte? Zijn er genoeg stopcontacten en zitten die ook op logische plaatsen? Kunnen er deuren tegen elkaar aan slaan, hoe steil zijn de trappen? En meer van dat soort praktische zaken.

VACpunt Wonen

De landelijke koepel van alle Adviescommissies Wonen is VACpunt Wonen. Hier wordt kennis over gebruikskwaliteit verzameld en bewerkt tot 'producten die woonconsumenten en professionals kunnen gebruiken om een woning zo praktisch mogelijk in te delen en de woonomgeving goed in te richten'. Daarnaast vertegenwoordigt VACpunt Wonen de belangen van woonconsumenten in landelijke overlegorganen. VACpunt Wonen geeft verschillende folders en andere publicaties uit, waaronder het tijdschrift WoonKwaliteit. Ook cursussen zitten in het aanbod.

VACpunt Wonen, Herculesplein 207, 3584 AA Utrecht. Tel. 030-2610475, e-mail: info (at) vacpuntwonen.nl


Bouwkundige adviezen

  • Architect Hajo Schilperoort onderhoudt de website Bouw uw eigen huis, met zeer uitgebreide praktische informatie voor particulieren die zelf willen bouwen: het hele proces, met stappenplan van A tot Z, komt langs in vijftien zeer leesbare artikelen.
    Belangstellenden kunnen zich abonneren op een gratis elektronische nieuwsbrief.
  • Leden van het Ecollectief kunnen adviseren bij bouwkundige en andere aspecten van ecologisch bouwen en wonen, ook bij groepswonen.

    Kijk ook de pagina 'ecologisch bouwen'


Woonvormen




Koepels en netwerken

Nederland

Rest van Europa

België

  • Samenhuizen vzw
    Deze koepelorganisatie geeft ondermeer de praktische (Nederlandstalige) Startgids voor Samenhuizers uit. Ook te bestellen bij Omslag!
Duitsland
Groot-Brittannië


Zweden

Mondiaal:

 ^ © 2005 Omslag, Eindhoven. Tel. 040-2910295. | Deze site staat op de computer van dDH | Best viewed with Any Browser | | Eindredactie: Marta Resink