Praktische informatie voor ieder die wil wonen en leven in een ecologische en meer sociale omgeving, in een duurzaam huis, in een woongroep of leefgemeenschap



Servicepagina's



Ofschoon de cultuur van kraken als maatschappelijk protest tegen leegstand van panden en woningnood in ons land niet meer zo bloeit als pakweg twintig jaar geleden, worden her en der nog steeds leegstaande panden en woningen gekraakt om ze weer te herstellen in hun maatschappelijke functie: om in te wonen, te werken of als culturele en/of politieke broedplaats.
Enkele al langer bestaande grote kraakpanden worden op deze site kort beschreven.







Reacties

Noteer hier vragen, opmerkingen, reacties en suggesties voor de redactie van deze website. Klik daarna op 'Verzenden'.




Elektronische nieuwsbrief
Anders Wonen Anders Leven


Nu lezen
Gratis abonnement





Servicepunt
Anders Wonen Anders Leven
Een initiatief van Omslag Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling

Kraken en mobiel wonen

Er zijn heel veel manieren om 'mobiel' te wonen: in een tent, tipi, ger, yurt, caravan, woonwagen of op een boot. Een groot voordeel daarvan kan zijn: veel vrijheid, meestal een plek in da natuur en geen of lage woonlasten. Maar er kunnen ook beperkingen aan kleven: meestal woon je niet legaal (dus kun je je niet inschrijven in de desbetreffende gemeente), en de kans bestaat dat je op een onverwacht moment weer moet vertrekken.

Meer over kraken, anti-kraak en flex-wonen >>>

Mobiel wonen

Niet iedereen kiest voor een vaste woonplek. Er zijn tal van manieren om 'mobiel' te wonen: in een woonwagen, caravan of camper, op een boot, in een tipi of yurt, of trekkend van plek naar plek.

- Bewoners van gers en tipi's kunnen onderling contact houden via de website gerbewoners.

- Het Vlaams-Nederlandse Netwerk Alternatieve Reizigers (NAR) fungeert als netwerk en schakel tussen mensen die mobiel wonen en/of onderweg zijn. Het NAR geeft ook het kwartaalblad 't Narrenschip uit.

- Het Netwerk Varende Woonschepen is een platform voor mensen die op een onconventionele manier op het water (willen) wonen en leven. Dit Netwerk geeft het blad 'De Scheepsnar' uit.

- Verschillende ger- en woonwagenbewoners houden een persoonlijk weblog bij, zoals bijvoorbeeld:

- Louis Banens (ger, Gronngen): zelfbewust leven
- Marieke en Harm Koopmans-Woudhuizen (yurt, mobiel):  juniperendeschildpad.nl
- Tobias Reijngoud (yurt nabij Zutphen): tobiasreijngoud.nl/
- Ellen Keijzer (ger, Wilnis): filmpje uit 2013
- Da Groen Gedoe (tipi, Belgie): dagroengedoe.be
- Alowieke (pipowagen in NB): Juffrouw Kolibri
- Ton van Es (yurt, NO-Groningen): Ton in Yurt

Kijk voor vraag en aanbod m.b.t. woonwagens, yurts, gers, tipi's op de website van Omslag >>>


Netwerk Alternatieve Reizigers (NAR)

Het Netwerk Alternatieve Reizigers (NAR) is een netwerk voor en door mensen die op een 'andere' manier onderweg zijn in het leven, en van mensen die hen gastvrij willen ontvangen. Dat 'andere' slaat enerzijds op een mobiele woonvorm, maar ook op een sobere, milieubewuste en op zelfredzaamheid gebaseerde leefwijze met zo weinig mogelijk geld.

Created with The GIMP NAR wil unieke plekjes waar 'mobiel levenden en alternatieve gelegenheidstrekkers' welkom zijn, verenigen in een netwerk. De aandacht gaat uit naar ecologische landelijke kernen, eco-boerderijen, braakliggende gronden, percelen met bouwvallige en verlaten gebouwen, kraakpanden, gemeenschappen en privé-initiatieven. NAR is ontstaan vanuit een privé-initiatief en groeide uit tot een organisatie met leden in België en Nederland.

Tenminste eenmaal per jaar organiseert het NAR een bijeenkomst ('NAR-Gathering') voor iedereen die bij het netwerk is aangesloten en voor overige belangstellenden. Belangrijk bindmiddel tussen de alternatieve reizigers is het blad 't Narrenschip (over vrijheid in komen en gaan), dat driemaal per jaar verschijnt. Daarin ondermeer reisverslagen, oproepen en aankondigingen, boekentips en andere wetenswaardigheden. Lidmaatschap van het NAR kost minimaal 15 euro per jaar. Alleen leden van het NAR ontvangen de lijst met namen, adressen en plekken van de aangesloten leden.

Netwerk Alternatieve Reizigers (NAR), De Willaert 34, B-2460 Tielen, België. Tel. 0032-(0)475651492, e-mail: info@narnar.org


Netwerk Varende Woonschepen

Het Netwerk Varende Woonschepen (NVW) is een platform voor mensen die op een onconventionele manier op het water (willen) wonen en leven.

Leven, wonen en tegelijkertijd onderweg zijn op een boot spreekt veel mensen tot de verbeelding; de vrijheid en de betrekkelijke eenvoud van leven op het water hebben op sommige mensen een onweerstaanbare aantrekkingskracht. In de praktijk blijkt zo'n manier van bestaan nog niet eenvoudig te realiseren. Toenemend ruimtegebrek, strengere regelgeving en almaar stijgende kosten voor ligplaatsen en voorzieningen hebben een ontmoedigende werking op mensen die op het water willen wonen. Toch zijn er nog steeds meer dan voldoende mensen die de uitdaging aandurven om hun eigen weg op het water te vinden.

Vrijheid, zelfstandigheid, eenvoud en avontuur

Eind 2005 werd het Netwerk Varende Woonschepen (NVW) opgericht, als een platform voor mensen die kiezen (of belangstelling hebben) voor een niet conventionele manier van op het water wonen en leven. Het Netwerk richt zich op bootbewoners die vrijheid, zelfstandigheid, eenvoud en avontuur hoog in het vaandel hebben staan en die (al dan niet noodgedwongen) met enige regelmaat met hun varende huis onderweg zijn. Het NVW wordt gedragen door vrijwillige medewerkers en leden uit Nederland en België. De leden zijn bootbewoners - al dan niet tijdelijk - op reis, of anderszins belangstellenden. De onderlinge contacten en uitwisseling lopen via een website en sinds november 2006 verschijnt driemaal per jaar de nieuwsbrief De Scheepsnar. Niet alleen allerhande praktische ervaringen worden uitgewisseld, ook het delen van verhalen en persoonlijke ervaringen of het ruilen van of helpen bij het vinden van een tijdelijke (vrije) ligplaats behoort tot de mogelijkheden. Via de ledenlijst kunnen belanghebbenden op eigen initiatief contacten onderhouden en/of (gast-)ligplaatsen uitwisselen. Bovendien wordt eens per jaar ergens in Nederland (op het water) een ontmoetingsbijeenkomst georganiseerd.

Het logo van het nieuwe netwerk - met een lachende nar op de voorplecht - duidt op de relaties met het andere mobiele netwerk: het Netwerk Alternatieve Reizigers (NAR).
Lidmaatschap van het NVW kost 15 euro per jaar.

Netwerk Varende Woonschepen, Postbus 1340, 3500 BH Utrecht. Contactpersoon: Hein Kuipers, 06-24667302, varendewoonschepen@gmail.com



Kraken oud en nieuw

Veel vormen van 'anders' en gemeenschappelijk wonen en/of werken zijn voortgekomen uit de politieke kraakbeweging. Sinds de invoering van de anti-kraakwet in 2010 worden er veel minder panden gekraakt, maar er gebeurt toch nog wel het één en ander.

NB: uit solidariteit met de politieke kraakbeweging gaan we op deze website niet in op anti-kraak.

Analyse ven 'Het politieke failliet van de kraakbeweging' , door Luca Voorhorst

Algemene links m.b.t. kraken



Bond Precaire Woonvormen

Bij gebrek aan goede en betaalbare woonruimte, zoeken steeds meer mensen hun toevlucht tot anti-kraak of andere vormen van flex-wonen. Een woonvorm met veel plichten en weinig rechten.

De Bond Precaire Woonvormen is opgericht om de woonrechten van antikraakbewoners en die van andere ‘flexbewoners’ op te eisen. De Bond is specialist op het terrein van onvoorspelbaar wonen en informeert en adviseert actief over de risicovolle kanten van antikraak en andere precaire woonvormen. Ook biedt de Bond juridische back-up, zowel inhoudelijk, moreel als financieel, voor flexbewoners die voor hun rechten op willen komen.

Lid worden van de De Bond Precaire Woonvormen kost 2,50 euro per maand. Daarmee worden de activiteiten van de Bond gesteund, waaronder het opbouwen van een juridisch fonds en het verspreiden van informatie. Je kunt altijd contact opnemen voor vragen, opmerkingen, advies enz. Vrije donaties zijn ook welkom op rekeningnummer 4757443 t.a.v. Bond Precaire Woonvormen.

Ervaringen delen
Wie op een flexibel en/of tijdelijk huurcontract woont en zijn/haar ervaring graag wil delen, kan dat doen via een formulier op de website. Deze ervaringen zullen door de Bond Precaire Woonvormen worden gebruikt om hun onderzoeken te onderbouwen met praktijkvoorbeelden.

Bekijk hier de film 'Leegstand zonder zorgen' over misstanden in de anti-kraakwereld.

Web: bondprecairewoonvormen.nl


Tips voor krakers

Kraakhandleidingen voor verschillende steden zijn te vinden op een aparte pagina van Squat.net.

Stichting 138a vormt een kennis- en expertisecentrum rondom kraak- en leegstandswetgeving. Zij richten zich vooral op advies aan krakers en ondersteuning van procedures gevoerd op basis van de wet kraak en leegstand. Eeninitiatief van onafhankelijke advocaten en juristen.

Overzicht kraakspreekuren in divese steden

Made with GIMPVeel over de huidige kraakbeweging - ook in andere landen (zeven talen!) - staat op Squat.net.

Actie-media zoals Ravage Digitaal en Indymedia publiceren ook regematig nieuws vanuit de kraakbeweging.

Het archief van de Nederlandse kraakbeweging, het zgn. Staatsarchief, is ondergebracht bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam.


De Grote Broek, Nijmegen

Op 3 november 1984 werd een groot pand aan de Van Broeckhuysenstraat 46 in het centrum van Nijmegen gekraakt en vervolgens omgedoopt in 'De Grote Broek'. In 2009 werd het 'legaal'.

Het pand ontwikkelde zich al snel tot een broedplaats voor buitenparlementaire politiek en alternatieve cultuur. Diverse culturele en politieke activiteiten vonden er hun plekje, zoals: boekwinkel 'Assata', politiek cafe 'De Klinker', kroeg en podium 'De Onderbroek', voedselcooperatie 'De Voko', een vegetarisch/veganistisch eetcafé, een feministisch café en een bibliotheek. Veel van deze activiteiten vinden al 15 jaar of langer in het pand plaats. Daarnaast biedt De Grote Broek onderdak aan een groot aantal politieke en maatschappelijke groepen uit de stad, voor vergaderingen, manifestaties, presentaties, infoavonden, optredens en, al dan niet tijdelijke, opslag en logistiek, bijvoorbeeld voor Straatmensen voor Straatmensen.

In 2002 begonnen de krakers een procedure tot legalisering van het pand. Het college van B&W van Nijmegen besloot het pand aan te kopen en aan de De Grote Broek te verhuren. In maart 2004 presenteerden de bewoners en gebruikers hun plannen voor de toekomst van het pand. Medio 2009 werd 'De Broek' na een gronding verbouwing-in-zelfbeheer heropend.

De Grote Broek, Van Broeckhuysenstraat 46 / Tweede Walstraat 21, 6511 LN Nijmegen. Tel 024-3605208 (Assata) e-mail: assata@grotebroek.nl


ADM-terrein, Amsterdam

Het pand van de Amsterdamse Doe-het-zelf Maatschappij (ADM), aan de Hornweg, werd in november 1997 gekraakt nadat het vijf jaar leeg had gestaan. Daarvoor was het ook al zes jaar gekraakt geweest.

Het ADM fungeert als een eigenzinnige maar hechte  woon-werkgemeenschap met zo'n 120 bewoners: kinderen en gepensioneerden, vaders, moeders, artiesten, theatermakers, (boot)bouwers, technici, acteurs, dansers en muzikanten, ambachtslieden (m/v), uitvinders, levensgenieters en andersdenkenden. 

Op het voormalige droogdok-complex staan twee gebouwen: een gebouw waar wordt gewoond en een grote loods. In het woongebouw zijn ook een restaurant en een bar. De loods wordt veelal gebruikt voor het maken van grote dingen zoals boten en theaterstukken. Ook worden hier feesten gegeven en performances opgevoerd. Verder liggen er zo'n vijftig woonboten in de haven van het ADM-terrein.

Het woongebouw kreeg een facelift na een poging van de eigenaar (Luske) om het te slopen. Met hulp van een grote knokploeg (en deels onder het toeziend oog van de politie) wist hij twee hoeken van het (bewoonde) pand en deFile written by Adobe Photoshop¨ 5.0 ertussen gelegen ramen te vernielen. Deze zijn inmiddels hersteld en vervangen door metaalplaten en grote ramen, plus glas-in-lood kunstwerken in het midden.
Het ADM leeft, en fungeert als een inspirerende vrijplaats voor velen.

ADM, Hornweg 6, 1045 AR Amsterdam (Westpoort). Nieuwe website: www.admamsterdam.org


De Oude Ambachtsschool, Zwolle

De monumentale Oude Ambachtsschool, aan de Mimosastraat in Zwolle, werd in 1996 gekraakt. Er ontstond een culturele broedplaats met een activiteitenaanbod van uiteenlopende aard.

Met de kraak van de school werd een verdere verloedering van het pand en zijn omgeving voorkomen. Het kraak-initiatief kwam destijds van het Beheerscollectief De Oude Ambachtsschool. Inmiddels zijn in het gebouw vele activiteiten gehuisvest van uiteenlopende aard. Maar de gemeente had heel andere plannen met het pand, die zag er liever kantoren gevestigd als financiële drager voor een museum en ateliers.

Het Collectief De Oude Ambachtsschool stelde een eigen, goed doortimmerd gebruiksplan op, waarin de voormalige school een multifunctionele bestemming zou krijgen met een mix van woonruimte, ambachtelijke werkplaatsen en ateliers, oefenruimtes. horeca in de vorm vanLEAD Technologies Inc. V1.01 een buurtontmoetingsgelegenheid, een wijkwerkplaats en andere wijkgerichte voorzieningen.
Het streven is erop gericht om het hele complex in zelfbeheerd eigendom te krijgen.

De Oude Ambachtsschool, Mimosastraat 1, 8013 SB Zwolle.


Culturele vrijplaats De Vloek, Scheveningen

Vrijplaats de Vloek in de Scheveningse haven werd in 2002 gekraakt en heeft zich sindsdien ontwikkeld tot een van de grootste sociaal-culturele vrijplaatsen van Nederland. Het voortbestaan van De Vloek wordt momenteel ernstig bedreigd.

De Vloek verwijst naar de naam van een voormalig eilandje (Vlook) bij Scheveningen. In een voormalig bedrijfspand aan de Helingweg 127, hebben veel kunstenaars en ondernemers ruimte gevonden voor hun ateliers en werkruimten. Er zijn oefenruimten voor bands en toneelgroepen, er is een goedlopend veganistisch eetcafé (Water & Brood), een drukbezochte muziek-, film-, en een theaterzaal (de Piraat). In het pand is ook woonruimte gecreëerd en er is ruimte voor een jeugdzeilschool.
Inmiddels werken er in De Vloek vijftien betaalde krachten en er zijn tientallen vrijwilligers actief. De Vloek wordt wekelijks bezocht door honderden mensen en de bewoners/gebruikers investeerden veel geld en energie
in verbouwingen en onderhoud.

Het pand is eigendom van de gemeente Den Haag. Eind 2007 dreigde De Vloek te worden ontruimd om plaats te maken voor een botenstalling. Mede onder druk van het massale protest dat daartegen uitbrak, zag de gemeente daarvan af.
 Laatste nieuws: in oktober 2014 besloot de gemeenteraad van Den Haag om De vloek toch te ontruimen en te slopen. Zie Facebook >>>
 
Voor het behoud van De Vloek als culturele vrijplaats is actiegroep De Vloek Blijft! opgericht.

De Vloek, Hellingweg 127, 2583 DZ Scheveningen. E-mail: vloek@xs4all.nl

Biologisch-veganistisch eetcafé Water en Brood is open op woensdag t/m zaterdag van 17:30-21:00 uur.
Reserveren is gewenst! Tel. 070-3997455.


Eco-Tribe, Teuge

Sinds september 2001 is het voorheen verwaarloosde defensieterrein aan de Rijksstraatweg in Teuge weer bewoond. Het terrein, ongeveer halverwege tussen Apeldoorn en Deventer, werd gekraakt en in gebruik genomen door de ecologische leefgemeenschap Eco-Tribe, gericht op zelfvoorziening.

De huidige bewoners legden een biologische tuinderij aan, richtten een gemeenschappelijke huiskamer in, startten een bakkerij en een bibliotheek en legden een afvalwatersysteem aan met regenwater en een rietfilter. De groep, die doorgaans uit twintig personen bestaat, kiest bewust voor een duurzame manier van leven met de aarde en haar natuur als bron van schoonheid, smaak en leven. De bewoners zien het als een bijzondere uitdaging om te leven in een groep waarbinnen iedereen eigen verantwoordelijkheid draagt voor het geheel en waar gezamenlijke afspraken kunnen worden gemaakt waarmee toch ieders vrijheid gewaarborgd blijft.

Ongeveer een jaar na de kraak, gingen de bewoners een gebruiksovereenkomst aan met de eigenaar.

Bewoners van de Eco-Tribe houden op elke laatste zaterdag van de maand een eetcafé, hebben een kunstgalerie, werken aan recycle meubels, runnen een mobiele keuken en organiseren af en toe thema-/actiedagen. In de nazomer van 2013 werd begonnen met de bouw van de 'Tempel of Nature', waaraan veel mensen kunnen komen meebouwen. Filmpje op YouTube >>>

Eco-Tribe Teuge, Ambonstraat 2, 7395 MA Teuge. E-mail: earthawarenessteuge@gmail.com  PS: de website is niet altijd goed te bereiken. Eco-Tribe is wel actief op Facebook

NB: Op zaterdag 5 oktober 2013 organiseerde Omslag in Eindhoven een Aanloopdag, waar bewoners van EcoTribe een presentatie verzorgden. Meer over die dag >>>


Eureka, Zwolle

Eureka is een sociaal-culturele vereniging die sinds haar oprichting in 1992 gevestigd is aan het Assendorperplein in Zwolle. In 1991 werd het pand gekraakt; sinds 1996 heeft het een legale status.

Al snel na de kraak woonde er een groep van zo'n vijftien mensen die naast bewoning voor zichzelf het pand ook wilden gebruiken als culturele ontmoetingsplek. Na klachten van de Zwolsche horeca en vanwege beheersmatige voordelen werd besloten een vereniging op te richten. Sinds 1996, na een grondige verbouwing, wordt het pand gehuurd van de gemeente en heeft dus een legale status.

Sociaal-culturele activiteiten
Door de jaren heen heeft Eureka zich ontwikkeld tot een vereniging met een groot aantal activiteiten. Zo is er van dinsdag tot en met zaterdag het eetcafé, iedere avond is er een gezellig kroegje, zijn er vier ateliers en een studio annex oefenruimte beschikbaar voor bandjes. Ook is er de Bovenzaal die geschikt is voor bijvoorbeeld concerten, open podia, theater, jamsessies en feestjes. Eureka organiseert samen met wijkcentrum De Enk een  Koninginnedagfestival op het Assendorperplein, en vereniging Eureka organiseert jaarlijks een eigen: het  Zomerpleinfestival. Eureka heeft geen beroepskrachten in dienst maar wordt draaiende gehouden door leden, zonder structurele subsidie.

Eureka, Assendorperplein 9, 8012 TW Zwolle, Tel: 038-4222 903. Web: www.eureka-zwolle.nl


Woonvormen




Koepels en netwerken

Nederland

Created with The GIMP

Rest van Europa

Koepels en netwerken

  • Squat.net (website in zeven (!) talen met kraaknieuws uit tal van landen)

Made with GIMP

  • Klik hier voor een kennismaking met de wereld van 'travellers' en andere moderne nomaden.

TIP
reisverslag van de 'economads' langs ecodorpen in de VS, Afrika en Europa

Projecten per land

België
Duitsland
Frankrijk
Griekenland
Groot-Brittannië

Italië
Oostenrijk

Created with The GIMP

Mondiaal

Koepels en netwerken

  • Klik hier voor een uitgebreid overzicht van 'vital links' van Friends of Freedom

Projecten per land

Brazilië
Verenigde Staten





 ^ © 2005 Omslag, Postbus 81, 5600 AB Eindhoven. Tel. 040-2910295. | Deze site staat op de computer van dDH | Best viewed with Any Browser | | Eindredactie: Marta Resink