Welkom
Nieuws
Omslag
ZOZ
Bibliotheek
Pers
Links
Reacties
Werk
Wonen
Bestellen
Advertenties
Contact
Aanloopdagen bij OmslagInspirerende ontmoetingen bij Omslag, Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling in Eindhoven! Data en thema's van komende Aanloopdagen
Aanloopdagen en activiteiten die eerder
plaatsvonden
|
Aanloopdagen zijn ontmoetingsdagen van doeners, denkers en zoekers, die actief willen werken aan de wereld en die van gedachten willen wisselen met medestanders. Elke dag heeft een specifiek thema, dat wordt ingeleid door een of meer betrokkenen vanuit de praktijk. Soms wordt er een film gedraaid, of gebruiken we speelse vormen.
|
Voor
denkers, doeners en zoekers
De
bijeenkomsten vinden plaats op de locatie van Omslag, aan de
Hoogstraat 301a in Eindhoven. Het inhoudelijk deel van de dag vindt
plaats van 14:00-17:00 uur. Bij mooi weer maken we gebruik van de
grote, zonnige tuin.
Wie wil kan al om 12:00
uur arriveren en deelnemen
aan een biologisch-vegetarische lunch. Ook bestaat de mogelijkheid
om na afloop te blijven mee-eten. De deelnemers bereiden dan samen
een (biologisch-vegetarische) warme maaltijd in de
Omslag-keuken. Geef bij uw aanmelding aan of u vooraf en/of
achteraf wilt mee-eten. |
Deelnemen aan een Aanloopdag? Meld
u
aan! Deelname kost 'wat het u waard is' (dus niet gratis). |
Kom naar een Aanloopdag!
Aanloopdagen
zijn
ontmoetingsdagen van doeners, denkers en zoekers, die actief willen
werken aan de wereld en die van gedachten willen wisselen met
medestanders. Elke dag heeft een specifiek thema, dat wordt
ingeleid door een of meer betrokken vanuit de praktijk. Soms wordt
er een film gedraaid of maken we een uitstap. Ook gebruiken we soms
speelse vormen. Af en toe is aan de dag een excursie verbonden en
in de zomer is er vaak een kampeerweekend in de grote
Omslag-tuin.
Het inhoudelijke programma
speelt zich af tussen 14:00 en 17:00 uur.
Vanaf 12:00 Aankomst en lunch
13.00 Rondleiding voor degenen die voor het eerst bij
Omslag
zijn.
14.00 Inhoudelijk programma
15.30 Theepauze
16.00 Vervolg inhoudelijk programma
17.00 Koken, tafel dekken
18.00 Vegetarische maaltijd
19.00 Afwassen, koffie, napraten
20.00 Einde
Wie wil kan al om 12:00 uur arriveren en deelnemen aan een biologisch-vegetarische lunch. Ook bestaat de mogelijkheid om na afloop te blijven mee-eten. De deelnemers bereiden dan gezamenlijk een biologisch-vegetarische warme maaltijd in de Omslag-keuken.
Wie vroeg opstaat
kan vooraf, tussen 10:00 en 13:00 uur, nog even een kijkje nemen
bij de buren van Omslag, de hergebruikmarkt van Emmaus.
Wie graag wandelt, kan vanaf het station in een klein uur langs de Dommel naar Omslag
lopen door een onverwacht groen stukje Eindhoven. Op het station
zijn ook OV-fietsen.
Vooraf aanmelden!
- Meld u aan via het aanmeldformulier op deze website of via 040-2910295, of per e-mail: omslag@omslag.nl
- Geef bij uw aanmelding aan met hoeveel personen u komt en of u 's middags en/of 's avonds blijft mee-eten. Vermeld ook altijd uw e-mail-adres of telefoonnummer.
- Het inhoudelijke programma is van 14:00 tot 17:00 uur. Wie wil kan al om 12:00 uur arriveren en deelnemen aan de lunch. Ook na afloop is er een mogelijk om te blijven mee-eten. De deelnemers koken zelf een biologisch-vegetarische maaltijd!
- U vindt Omslag aan de Hoogstraat 301a in Eindhoven (wijk Gestel). Route: zie de pagina Omslag. Desgewenst kunt u naar Omslag wandelen langs de Dommel.
- Deelname kost 'wat het u waard is' (niet gratis dus).
Aanmelden voor 27 februari: Consentspel: Beslissen zonder verliezers
27 februari 2010: Beslissen zonder verliezers
Sociocratische
besluitvorming was het thema van de
Aanloopdag in februari bij Omslag. Aan de hand van het 'consentspel'
oefenden de 22 deelnemers met deze -
voor velen nieuwe - besluitvormingsmethode.
De dag werd inhoudelijk begeleid door Emile van Dantzig, die zich in de sociocratische methode heeft verdiept en de kennis daarover verspreidt. Omslag-stagiaire Samira Behri was deze dag gastvrouw.
Bij sociocratische besluitvorming zijn er geen verliezers.
Besluiten worden niet genomen omdat er een meerderheid vóór is, zoals
bij democratie. Nee, besluiten worden genomen omdat er niemand is die
overwegende bezwaren heeft. Daardoor blijft er geen ontevreden persoon
of minderheid achter, die bij een
volgende gelegenheid dwars gaat liggen.
Tijdens deze Aanloopdag oefenden we de sociocratische methode aan de hand van drie voorbeelden in een fictieve woongroep, die telkens werd gevormd door een ander groepje van zeven mensen. De overige deelnemers fungeerden als toeschouwers en konden na afloop van elke ronde reflecteren. De besluiten die moesten worden genomen hadden betrekking op: wel of geen huiskat, de bereidheid om in de vrieskoude winter stroom te leveren aan 'illegale' buren, en het kiezen van een afgevaardigde namens de woongroep in een externe overleggroep.
Het sociocratische model kent drie belangrijke
fasen:
de
beeldvorming, de meningsvorming en pas daarna na de besluitvorming.
Tijdens
de oefeningen bleek hoe belangrijk het is om alle fasen op een goede
manier te doorlopen, waarbij iedereen de ruimte krijgt zich uit te
spreken en gehoord te worden.
Zo wordt gezamenlijk toegewerkt naar een
besluit dat door iedereen kan worden gedragen.
Wie zich niet in het
voorstel-besluit kan vinden - dus: wie geen consent kan geven - wordt
uitgenodigd de bezwaren te beargumenteren opdat anderen kunnen trachten
aan die bezwaren tegemoet te komen.
Dit vergt wel de nodige verbale vaardigheid.
De bedoeling is dat er uiteindelijk
een besluit wordt geformuleerd waartegen niemand overwegende bezwaren
heeft en dat dus door iedereen wordt gedragen.
Het proces wordt
begeleid door een facilitator, die erop toeziet dat het model goed
wordt gehanteerd, die zonodig bijstuurt, meningen en standpunten kan
samenvatten en een eindvoorstel formuleert. Het kan een intensief en
tijdrovend proces zijn, waarbij een beroep wordt gedaan op ieders
actieve bereidheid zich ook te richten op anderen en zich
mede-verantwoordelijk te voelen voor het hele proces en het
uiteindelijke besluit. De methode vergt wel wat oefening van alle
betrokkenenen en vraagt ook om ieders vetrouwen. Als iedereen snapt hoe
de methode werkt, kan dat - zo bliijkt uit de praktijk - tot
verrassende resultaten leiden en tot een sterkere onderlinge band.
Het begrip 'sociocratie' werd in 1945 in Nederland geïntroduceerd door Kees Boeke, de man van de school 'Werkplaats Kindergemeenschap' in Bilthoven, die de scholieren liet deelnemen aan het algehele gebeuren op school en hen ook een belangrijke stem in de besluitvorming gaf. Een leerling van Boeke, Gerard Endenburg, werkte het idee in de jaren zeventig van de vorige eeuw verder uit.
Kennis van
sociocratische besluitvorming is interessant voor
iedereen die te maken heeft met besluiten nemen in een organisatie, op
het werk of bijvoorbeeld in woongemeenschappen. Ook in kringen van Transition Towns is er
belangstelling voor. Onlangs deed Transition
Town De Bilt goede ervaring op met het Consentspel; deze groep
probeert
de methode nu ook in de praktijik toe te passen.
Het inhoudelijke deel
van de Aanloopdag was
14.00 tot 17.00
uur. Daaraan voorafgaand was er een lunch, gevolgd door een korte
rondleiding met uitleg over het
werk van Omslag en over de andere
organisaties in het grote woon-werkpand waar Omslag is gehuisvest.
De
drie uren in de middag waren intensief en bleken voor menigeen wat aan
de krappe kant. Desalnietemin was het een leerzame dag, die voor veel
mensen een heel nieuwe kijk op besluitvorming had opgeleverd. Enkelen
gaven aan zich verder in deze materie te willen gaan verdiepen,
sommigen gaven aan er direct mee aan de slag te willen in hun woon- of
werksituatie.
Na afloop bleven zeven mensen mee-eten, nadat ze in de Omslag-keuken
binnen zeer korte tijd een lekkere
biologisch-vegetarische maaltijd hadden bereid.
Na het eten vertelde
Emile van Dantzig nog over een nieuw project waarbij hij onlangs
betrokken is geraakt: 'restorative
circles' ('herstellende kringen'), een vorm van niet-justitionele
rechtspraak op basis van de sociocratische methode, in Brazilië
geïntroducederd door Dominic Barter. Van Dantzig zoekt in
Nederland mensen die hiervoor interesse hebben. Contact via Consentric.
Het Sociocratisch Netwerk in Nederland verspreidt ook een nieuwsbrief.
TIP: In de film 'Reis
door Centraal Wonen' komt sociocratische besluitvorming binnen
woongroepen ook uitgebreid ter sprake.
12 december 2009: Transition Towns in Nederland
Zo'n
vijftig mensen namen deel aan de Aanloopdag over Transition Towns, op
zaterdag 12 december. Ze lieten zich informeren én inspireren
over de mogelijkheden om in hun eigen stad of dorp aan de slag te gaan.
De bijeenkomst werd inhoudelijk verzorgd door Paul Hendriksen van TT
Deventer. Een impressie van de dag. 
Het was de
vijfde keer dat Omslag een landelijke informatiedag over Transition Towns
organiseerde. Ook deze keer was de ruimte tot de laatste stoel bezet.
De eerste deelnemers arriveerden rond 12:00 uur. Tijdens de lunch werd
al druk kennisgemaakt met elkaar; het valt telkens weer op hoe snel en
gemakkelijk mensen die elkaar nog helemaal niet kennen spontaan met
elkaar in gesprek raken. Rond 13:00 uur startte een korte rondleiding,
waarin Dick Verheul vertelde over de werkzaamheden van Omslag
en over de andere organisaties in het voormalige klooster. Voor de
rondleiding was veel belangstelling, want veel mensen waren voor de
eerste keer op bezoek bij Omslag. Tegen tweeën verhuisden we naar
een lokaal in een andere vleugel van het pand voor het programma van de
dag: nader kennismaken met het concept Transition Towns.
Van
keukentafel naar Transition TownTijdens het voorstelrondje bleek ongeveer de helft van de aanwezigen al iets over Transition Towns te hebben gehoord of gelezen; verschillende mensen zijn al betrokken bij een initiaitief in hun eigen woonplaats (Joure, Raamsdonksveer, Eindhoven, Houten). Daarna was het woord aan Paul Hendriksen, mede-initiator van Transition Town Deventer. Aan de hand van een powerpointpresentatie vertelde hij over het ontstaan van de eerste Transition Towns in Engeland, in 2005/2006 en over de razendsnelle verspreiding van dit positieve virus naar andere landen. In 2008 landde het TT-concept in Nederland; sindsdien zijn er al ruim 60 lokale contactpersonen en in zeker twintig plaatsen zijn er inmiddels actieve tot zeer actieve groepen. Zestien groepen onderhouden een eigen, lokale website.
Natuurlijk
vertelde Paul tussendoor ook over de ontwikkelingen in Deventer, waar
het initiatief krap anderhalf jaar geleden startte met zes mensen rond
een keukentafel. Inmiddels is daar een levendige en actieve TT-beweging
waarbij honderden mensen zijn betrokken. Deventer is slechts een
voorbeeld; in elke stad gaat het anders. Er is geen blauwdruk of vaste
volgorde. Wel blijkt in de praktijk - in alle landen - dat elk
initiatief ongeveer eenzelfde proces doormaakt. Dat proces staat beschreven in de '12 stappen naar een Transitie initiatief'. Vroeg of laat kom je al deze stappen tegen.
Blinde vlekken, pijnplekken en culturele waarden
De
visie van Transition Towns zou je kunnen samenvatten in de formule: KV
+ PO = TT (de problematiek van klimaatverandering en piekolie
vormt de drijfveer om te komen tot Transition Towns). Meer over de visie van
Transition Towns >>>Het TT-concept werkt met een integrale benadering van Hoofd, Hart en Handen. Vooral de verbinding tussen hoofd en handen is een wezenlijk onderdeel van Transition Towns; onze verslaving aan olie vertoont veel parallellen met andere vormen van verslaving; hieraan wordt in het Transitie Handboek veel aandacht besteed. Ook hebben we te maken met allerlei culturele blinde vlekken: wat doen we - wat zeggen we waarom we dat doen - en wat zit daaronder? We hebben de neiging 'pijnplekken' te vermijden: gevoelens van machteloosheid, leegte, isolement en eenzaamheid. Bovendien zitten we gevangen in allerlei culturele 'waarden' die we ons vaak niet bewust zijn ('een vis is zich niet bewust van het water waarin hij zwemt').
Het
TT-concept is gebaseerd op zes waarden: positieve visievorming (focus
op hoe het anders en beter kan); inclusiviteit (iedereen kan meedoen);
bewust zijn (denken, voelen, doen); veerkracht; begrip van de
psychologische kant; geloofwaardige oplossingen. Daarom besteden
Transition Towns ook aandacht aan de psychologie van verandering. Naast
werkgroepen rond denk- en doe thema's als voedsel, energie, bouwen en
water, zijn er ook Hart & Ziel-groepen.Aan het eind van zijn inleiding laat Paul een promotiefilmpje van Transition Town Deventer zien. Vraag aan Paul: kan het overzicht van de concrete acties en resultaten op de website van TT Deventer komen?
Een mini Open Space
Na
de theepauze volgde een interactief deel, in de vorm van een
(ingekorte) Open Space rond de thema's: voedsel, educatie, bouwen en
wonen, energie, cultuur/hart & ziel. En omdat er veel mensen uit
Eindhoven aanwezig waren, was er een aparte groep rond TT Eindhoven. In
subgroepjes werd over deze onderwerpen verder gepraat. Een Open Space
kun je vergelijken met een zeer uitgebreide 'koffiepauze', waarin je
met anderen over onderwerpen praat die dicht bij je eigen interesse
liggen. Heb je niets nieuws meer te brengen of te halen, gebruik dan de
'Wet van de Twee Voeten", oftewel: sluit aan bij een
andere groep die wel inspireert. Na afloop bleek de tijd veel te kort,
waardoor sommigen een wat onbevredigd gevoel hadden. Anderen
daarentegen hadden tijdens dat halfuur juist wel nieuwe ideeën en
inzichten opgedaan. Meer
over Open Space >>>
Vragenrondje
De Aanloopdag werd besloten met een kort vragenrondje, over ondermeer:
- Lukt een TT-initiatief ook wel eens niet en waar komt dat dan door? Ja dat komt voor. De redenen zijn zeer wisselend: soms is er een te kleine groep of een super-enthousiast persoon die te snel resultaten verwacht; soms ontstaat verdeeldheid in een groep, waardoor die weer uit elkaar valt, of is een initiatief slechts gericht op een aspect van het TT-concept.
- Waaraan moet een Transition Town zoal voldoen? Dit wordt beschreven in de 'Criteria voor Transition Towns'.
- Hoe belangrijk is een training? Tijdens een (weekend)training wordt het TT-concept verder uitgediept en er wordt geoefend met allerlei werk- en presentatievormen. Het is belangrijk dat minstens twee leden van een lokale inititiefgroep aan zo'n training deelnemen. De eerstvolgende is van 19 t/m 21 maart 2010 in Ubbergen.
Meer over Transition Trainingen >>>
- Wat
zijn goede films om te draaien? Wereldwijd wordt de film The Power of Community
veel gebruikt. Deze film gaat over hoe Cuba de oliecrisis te lijf ging
met een groot scala van duurzame maatregelen. De film geeft ook veel
inspirerende voorbeelden. Daarnaast zijn er allerlei films over de
problematiek van Piekolie en klimaatverandering, over duurzame
kleinschalige teelt van voedsel, ecologisch bouwen en wonen,
permacultuur en tal van andere onderwerpen die binnen Transition Towns
aan de orde komen. Sommige films hebben een behoorlijk zware inhoud;
ook dan is een goed begeleid nagesprek erg belangrijk. Klik hier
voor een uitgebreid overzicht van aanbevolen films.- Zijn er ook nieuwe leefgemeenschappen opgericht op basis van het TT-concept? Nee, en dat is ook niet de bedoeling. Het TT-concept werkt aan de transitie (omvorming) van een bestaande naar een nieuwe situatie. Wel kunnen leefgemeenschappen en Centraal Wonen-projecten als inspiratiebron fungeren. Omslag's Servicepunt Anders Wonen Anders Leven heeft hier veel informtie over.
Filmtip: 'Voices of Cohousing' (over Centraal Wonenprojecten in Noordwest-Europa, ook in Nederland)
- Zijn er in Nederland al TT's met eigen lokaal geld? Nee. Wel in Engeland. Meer daarover >>>
Aan
het eind van de dag meldden zich nieuwe contactpersonen in Roermond,
Zaltbommel en Haarlem. En de Eindhovense initiatiefgroep kon enkele
nieuwe belangstellenden noteren. Flink wat mensen schaften het Transitie Handboek
en/of de Basishandleiding
Transitie-initiatieven aan, en ook voor het boek Tuinen van overvloed
(over permacultuur) bleek erg veel belanstelling.Als 'dankjewel' aan Paul Hendriksen, die bij Omslag inmiddels vijf Aanloopdagen heeft verzorgd - gaf Omslag hem twee films: First Earth (uncompromising ecological architecture) en City Repair (transforming space into place).
In de loop van 2010 zullen deze films ook in het TT-circuit worden geïntroduceerd.
Samen koken, samen eten
Na
de plenaire afsluiting werd er nog flink nagepraat en werden adressen
en websites uitgewisseld. Uiteindelijk bleven er zestien mensen
mee-eten bij Omslag. Een deel van hen bereidde in de Omslag-keuken een
biologisch-vegetarische maaltijd, terwijl anderen het lokaal weer op
orde brachten en de Omslag-werkruimte veranderden in een restaurantje.
Tegen 18:30 uur werd een zeer smakelijke maaltijd geserveerd die
iedereen zich goed liet smaken. Na de afwas en een laatste rondje
koffie en thee ging iedereen rond acht uur tevreden weer huiswaarts. Het was een mooie, inspirerende dag!
Websites waarnaar werd verwezen: Transition Towns Nederland - overzicht van lokale TT contactpersonen -
Transition Town Deventer - website van TT-initiatiefneemster Hilda Feenstra in Joure - meer over guerilla gardening - de wildplukwijzer van Nederland - inspiratie voor Transition Towns - Omslag Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling - Servicepunt Anders Wonen Anders Leven - gratis nieuwsbrief Anders Wonen Anders Leven - Vereniging Aardehuis Oost Nederland. De favoriete boeken van Paul: 'Ishmael' en andere boeken van David Quinn.
Meer foto's van deze Aanloopdag >>> Verslagen van eerdere Aanloopdagen bij Omslag over Transition Towns
Omslag is vanaf het prille begin (2008) actief in de landelijke initiatiefgroep van Transition Towns Nederland.
TIP: op zaterdag 24 aprl 2010 is er een landelijke informatiedag over Transition Towns, bij Leefgemeenschap De Hobbitstee in Wapserveen (Dr). Die dag wordt mede georganiseerd door Omslag. Meer over die dag >>>
16 mei 2009: Servivcepunt Anders Wonen Anders Leven
In het kader
van de landelijke Gemeenschappelijk Wonen-dag was Omslag's Servicepunt
Anders Wonen Anders Leven een extra middag geopend.De landelijke Gemeenschappelijk Wonen-dag was een initiatief van de Federatie Gemeenschappelijk Wonen. Doel van de dag was om belangstellenden te laten kennismaken met de veelzijdigheid van gemeenschappelijk wonen. Projecten in het hele land deden mee: Centraal Wonen-projecten, Groepswonen van Ouderen, woongroepen, leefgemeenschappen en andere vormen van collectief wonen.
Naast woonprojecten, namen ook enkele adviserende organisaties aan de dag deel. Het Servicepunt Anders Wonen Anders Leven valt in deze laatste categorie.
Het liep op 16 mei geen storm, maar tussen 14:00 en 17:00 uur werden er informatieve en interessante gesprekken gevoerd. Rond 15:30 bekeken we met de bezoekers die er toen waren de film 'Voices of Cohousing'.
De hele middag was er ook informatie verkrijgbaar over Elkrijk: een initiatief voor een nieuw te realiseren woon-werk-wijkje met en sociaal karakter, in Landhof (Meerhoven/Eindhoven).
Een
andere reden voor Omslag om aan de dag deel te nemen, was het feit
dat de werkplaats deel uitmaakt van een groter woon- en werkcomplex: Het Kloosterhof
van Gestel. Bezoekers kregen desgewenst een korte rondleiding.Kernwoorden voor het Servicepunt Anders Wonen Anders Leven zijn: ecologie, collectiviteit, gemeenschapszin, zelfbeheer en autonomie, zelfwerkzaamheid, sociale duurzaamheid, interculturele wijkopbouw, ecologisch leven en duurzaam bouwen. De focus ligt bij projecten in Nederland, die zijn ontstaan vanuit de basis. Daarnaast is er aandacht voor verwante initiatieven in andere landen.
Het Servicepunt bestaat uit een informatiepunt voor bezoekers, ondergebracht in de bibliotheek van Omslag in Eindhoven. Hier vindt u een collectie boeken, brochures, tijdschriften, folders en films. Dit servicepunt is iedere maandag- en vrijdagmiddag geopend voor bezoekers.
Het Servicepunt wordt begeleid met een zeer uitgebreide website, die vrijwel wekelijks wordt geactualiseerd. Daarnaast verspreidt het Servicepunt maandelijks gratis een elektronische nieuwsbrief.
Meer over het Servicepunt Anders Wonen Anders Leven >>>
Meer over Centraal- en gemeenschappelijk wonen >>>
4 april 2009: Permacultuur in
Nederland - met filmpremière
De
drukbezochte Aanloopdag op 4 april stond in het teken van permacultuur.
Naast de première van de nieuwe documentaire over permacultuur
in Nederland, bood de dag nog een primeur: de presentatie van de
Coöperatie voor Permacultuur. Een dag boordevol inspriatie!
Gewoontegrouw
schoven vanaf 12:00 de eerste mensen aan de lunch aan; de tafels in
de werkruimte van Omslag vulden zich gestaag. Voor degenen die voor
de eerste keer bij Omslag waren, hield Dick Verheul een korte
rondleiding met uitleg van de aanpak en
werkzaamheden van Omslag.
Daarna begaf het hele gezelschap van zo'n vijftig mensen zich naar het
lokaal voor het
middagprogramma. Dat begon met een uitleg door Ishy Crosby (mede-oprichter en docent van de Permacultuurschool Nederland) over de filosofie en de ethische principes van permacultuur: zorg voor de aarde, zorg voor de mens, en delen van de overvloed.
Filmpremière
Om 15:15 uur was het grote moment daar: de
première van de documentaire 'Permacultuur in
Nederland'
- introductie in een duurzaam ontwerpsysteem'. In 20 minuten geeft de
film uitleg over theorie en praktijk van permacultuur in Nederland.
Taco Blom en Ishi Crosby geven een toelichting op het brede spectrum
van de
toepassing van permacultuur: het eetbare landschap, bouwen met
natuurlijke materialen, waterzuivering, duurzame energie en de
sociaal-economische aspecten. De film werd helemaal in Nederland
opgenomen, ondermeer op 
de Hof van Twello, centrum
Wilgenhoeve in
Exmorra, in zelfoogsttuin De Nieuwe Ronde in Wageningen en tijdens
de bouw van het eerste Nederlandse 'earthship' in Zwolle. Het is de
eerste Nederlandse film over permacultuur. De film is het eindproduct van cursisten van de jaaropleiding permacultuur in 2008: Miquel Buckinx, Petra Biesta, Merlijn Janssen Steenberg en Jan Schenk; zij waren ook alle vier aanwezig (fiti links). De film werd met groot enthousiasme en luid applaus ontvangen. De documentaire is op dvd te koop, voor 7 euro, o.a. te bestellen bijOmslag. De film past uitstekend in informatiebijeenkomsten over voedsel, permacultuur en Transition Towns.
Een andere oud-cursiste van de Permacultuuropleiding in 2008, Irma Abelskamp, vertelde over haar plannen voor het opzetten van de Leerschool Permacultuur in Friesland, gericht op jonge kinderen. De school zou onderdeel kunnen worden van een mogelijk in Friesland op te zetten ecodorp. Er zijn al volop onderhandelingen met instanties, want het plan blijkt ook uitstekend te passen binnen het provinciale duurzaamheidsbeleid.
(v.l.n.r.: Ishy Crosby - Menno
Swaak (midden) - deelnemers
- Selma
Franssen - Irma Abelskamp)
Nog zo'n enthousiast verhaal kwam van Menno Swaak, verbonden aan Gezonde Gronden en Transition Town Den Haag. Ook hier loopt inmiddels een jaaropleiding permacultuur; een tweede groep start in september 2009. Op het binnenplaatsje van Gezonde Gronden, aan de Weimarstraat, is inmiddels een permacultuur stadstuintje van 16 m2 aangelegd. Als praktijklocatie voor de jaartraining bood de gemeente een stuk grond aan van 400 m2; daarnaast wordt er permacultuur bedreven op drie volkstuintjes. Er is een voortdurend aanbod van lezingen, films en cursussen, waarbij vaak samen wordt opgetrokken met de initiatiefgroep van Transition Town Den Haag. In het kader van het
kunstenaarsproject 'Stroom'
zal in
de loop van 2010 in het Zuiderpark een eetbaar landschap worden
aangelegd. De laatste spreekster op deze middag was Selma Franssen uit Groningen. Zij lichtte het concept Transition Towns toe - een initiatief van de Britse permaculturist Rob Hopkins, dat zich inmiddels wereldwijd verspreid. Ook in Nederland zijn inmiddels tientallen lokale initiatieven. Selma is zelf actief betrokken bij Transition Town Groningen.
Tijdens de
dag werd de Permacultuur-filmcrew zélf ook uitgebreid gefilmd en
geïnterviewd door een team van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. Na afloop van deze superinformatieve Aanloopdag werd er nog lang nagepraat en er werden allerlei adressen en websites uitgewisseld. Intussen bereidde een groepje deelnemers in de Omslag-keuken een lekkere biologisch-vegetarische maaltijd. Er aten twaalf mensen mee en ook aan tafel waren de gesprekken levendig en informatief. Tegen 22:30 uur vertrokken de laatste mensen voldaan huiswaarts.
Meer foto's van deze dag >>>
Relevante websites waarnaar tijdens deze Aanloopdag werd verwezen:
-
informatieve Nederlandstalige
website over permacultuur (door Douwe Beerda). - cursus 'Ontwerp een lekkere tuin met permacultuur'. Ook te bestellen bij Omslag.
- EVA-Lanxmeer in Culemborg - woonwijk ontworpen op basis van permacultuur
- permacultuur stadsboerderij Caetshage, Culemborg
- overzicht van lokale contactpersonen en -groepen m.b.t. Transition Towns in Nederland. Ook: filmtips - inspiratie - (landelijke) informatiebijeenkomsten
- het Earthship in Zwolle (feestelijke ingebruikneming op zaterdag 20 juni 2009)
- Permacultur startpagina - meer over permacultuur en projecten in Nederland
- Overzicht van permacultuur-activiteiten in Nederland
Filmdonatie
Voor Omslag had deze Aanloopdag nog een verrassend staartje: een deelemer doneerde tien (Engelstalige) permacultuur-gerelateerde films: Behind the practice or permaculture (David Holmgren's 12 Design Principles); Our seeds - seeds Blong Yumi (van Seedsavers); Escape from Suburbia ('Beyond the American Dream'); What a way to go (Life at the end of empire). Flow (door Irena Salina, over de wereld watercrisis); A farm for the future (BBC documentaire van Rebecca Hosking); Aquaponics (door Murray Hallam: 'Grow fish & plants together)); the Crash Course (van Chris Martinson: 'Everthing you need te know about economy'); Zeitgeist Addendum (door Peter Joseph) en Masdar City (ambitieus plan voor de eerste CO2 vrije stad ter wereld, in Abu Dhabi).
Natuurlijk komen deze films - na invoer in de database van de Omslag-bibliotheek - ook voor uitleen beschikbaar.
14 maart 2009: Transition Towns in Nederland
Transition Towns zijn lokale gemeenschappen (grote en kleine steden, dorpen, wijken, eilanden) die zelf aan de slag gaan om hun manier van wonen, werken en leven minder olie-afhankelijk te maken. Peak Oil en klimaatverandering zijn de belangrijkste drijfveren om in actie te komen voor verandering. Verandering van onderop! De Britse permacultuur-activist Rob Hopkins startte in 2006 in zijn woonplaats Totnes (Devon, Engeland) het eerste Transition-initiatief. Sindsdien zijn er in heel Groot-Brittannië al vele tientallen groepen aan de slag gegaan om ook hun stad of dorp tot een Transition Town te maken. Het model slaat zo breed aan, dat het nu uitwaaiert over de hele wereld. Er is inmiddels een breed en veelkleurig wereldwijd Transition-network.
In de nazomer van 2008 kwamen ook in Nederland de eerste TT-initiatieven. Omslag is vanaf het prille begin aangesloten bij de landelijke initiatiefgroep Transition Towns Nederland, en nam het voortouw tot een serie landelijke informatiedagen. De belangstelling was zo groot, dat er telkens een aanmeldstop moest worden ingesteld.
Hieronder het verslag van de vierde bijeenkomst bij Omslag, op zaterdag 14 maart 2009
Zo'n 35 deelnemers schoven al rond
12:00 uur aan aan de biologische lunch, waarvoor het brood 'vers uit de
oven' was geleverd door de Eindhovense biologische bakker Wim van
Gerwen, alias Bakker Meelmuts.
In
combinatie met de ei-linzenpaté 'van-het-huis' liet
iedereen zich de
maaltijd goed smaken. Veel belangstelling was er ook voor de uitleg
over de activiteiten van
Omslag; Dick Verheul moest de groep zelfs in tweeën splitsen
om
iedereen een korte rondleiding door huis en tuin te kunnen geven. Rond
14:00 uur was iedereen gearriveerd en kon het inhoudelijke programma
beginnen. Dat werd ook deze keer verzorgd door Paul Hendriksen uit
Transition Town Deventer. 
Tijdens een korte
kennismakingsronde bleek dat ook nu weer een zeer divers samengesteld
gezelschap naar Eindhoven was afgereisd; mensen van allerlei leeftijden
en maatschappelijke achtergronden troffen elkaar: een biologische
bakker, een delegatie van de GroenLinks fractie uit Apeldoorn, een
leembouwer, verschillende krakers, een energieadviseur, verschillende
kunstenaars, een kleuterjuf, een biologisch tuinder van een
Pergola-associatie, enkele journalisten, een lid van de woonbond,
diverse architecten, (oud)cursisten van de Permacultuurschool,
verschillende mensen die al actief zijn betrokken bij een TT-initiatief
in hun eigen woonplaats en een oud-inwoonster van Totnes, die - weer
terug in Nederland - wil aanhaken bij de Nederlandse TT-beweging. 
Aan de hand van een
powerpointpresentatie zette Paul de belangrijkste aanleidingen van het
Transition Towns-concept uiteen: Peak Oil,
klimaatverandering en de noodzaak van een brede cultuuromslag. We
zullen nieuwe manieren van denken moeten ontwikkelen om de mondiale
problemen die ons te wachten staan op een positieve manier het hoofd te
kunnen bieden: afkicken van olieverslaving en samen zoeken naar
alternatieven op sociaal, ecologisch en economisch vlak om weer een
samenleving op menselijke maat te creëren. Vertrouwen op de
veerkracht
van lokale gemeenschappen is daarbij een cruciaal uitgangspunt. De presentatie werd afgewisseld met korte plenaire brainstorms en enkele filmpjes. Tussendoor vertelde Paul over de stormachtige ontwikkeling die Transition Town
Deventer de afgelopen maanden heeft doorgemaakt (zie ook
de website van TT
Deventer). Het TT-concept blijkt ook in Nederland als een positief-besmettelijk virus zijn weg te zoeken. In steeds meer plaatsen ontstaan actieve groepen die elk op hun eigen manier een activiteitenaanbod ontwikkelen. Soortgelijke geluiden komen ook uit andere landen.
Na de pauze volgde een interactiever programma, dat - bijna 'gewoontegetrouw' - werd afgesloten met een inventarisatie van tips en ideeën om een Transition Town vorm te geven. Lees de oogst van de post-it-wand *)
Kritische vragen en korte discussies waren er natuurlijk
ook: hoe start je een initiatief? Hoe kom je in contact met
medestanders? Hoe ga je om met de hoeveelheid werk die er op je afkomt
als
een initiatief eenmaal aanslaat - zijn er subsidiemogelijkheden voor
mensen die zich helemaal op TT zouden willen toeleggen? Kritische
opmerkingen gingen o.a. over het risico dat een initiatief zich
té lokaal gaat richten: in hoeverre is een TT een 'uitvergroot
'ik'? 
De wereld is groter dan alleen je eigen omgeving; 'Afrika'
is er ook nog - hoe krijgt dat een plek? Hoe elitair is TT? Is er geen
sprake van een zoveelste hype? En: pas op voor het creëren van een
eigen subcultuurtje. Deze en andere vragen werden kort besproken. Er
zijn geen kant-en-klare antwoorden. Elk initiatief moet immers zijn
eigen weg
zoeken binnen de lokale
mogelijkheden. Binnen Nederland en ook internationaal worden lokale ontwikkelingen verbonden binnen een wereldwijd netwerk. Het is belangrijk om op allerlei terreinen medestanders en bondgenoten te zoeken en nieuwe verbindingen te leggen. Om samen nieuwe wegen te ontdekken in een streven naar een veelomvattende transitie ('omslag') in denken en doen. Zo'n cultuurverandering heeft natuurlijk alles te maken met de wereld als geheel. Transition Towns willen daartoe de lokale aanzetten geven; het is zeker niet de bedoeling om geïsoleerde eilandjes te creëren.
Op initiatief van Transition Towns Nederland is onlangs een speciale discussiegroep ingesteld voor onderlinge uitwisseling tussen mensen die (lokaal) actief zijn met Transition Towns. Voor leden van lokale initiatiefgroepen komen er deze zomer verschillende ontmoetingsbijeenkomsten, zowel over de landelijk uit te zetten lijnen, als voor het uitwisselen van ervaringen, ideeën en wensen.
Aan het einde van de dag meldden zich vier nieuwe lokale
contactpersonen: in Rotterdam, de Bilt, Bennekom en Den Bosch. Hun
gegevens zijn toegevoegd aan de (groeiende) lijst met lokale
contactpersonen en initiatiefgroepen. Bekijk het hele overzicht
>>>Na afloop bleven twintig mensen mee-eten. Binnen een uur stond er een uitgebreide, zeer smakelijke biologisch-vegetarische maaltijd op tafel, gezamenlijk
bereid door een groepje deelnemers. Terwijl anderen
de groepsruimte weer op orde brachten, en weer anderen
zich tegoed deden aan de uitgebreide informatie in de
Omslag-bibliotheek, werd in de werkruimte van Omslag een lange eettafel
geconstrueerd en sfeervol gedekt. De geanimeerde maaltijd werd, na de
afwas, besloten met nog een gezamenlijk rondje thee en koffie. Rond
20:00 keerde de rust bij Omslag weer. Uit de vele reacties en
complimenten werd duidelijk dat het een
alleszins geslaagde dag was geweest. De inspiratie van deze dag zal de
komende tijd ongetwijfeld zichtbaar worden in allerlei lokale
initiatieven. Meer
foto's van deze Aanloopdag >>>Verder lezen
Relevante websites in relatie tot deze Aanloopdag: Transition Towns Nederland, Stichting Peak Oil. Permacultuur School Nederland, de Hof van Twello (Pluk, Proef, Doe-programma), Eetbaar Rotterdam, VPRO's Tegenlicht documentaireserie 'Here comes the sun', petitie voor feed-in tarief.
Boekentips: het Transition Handbook (door Rob Hopkins), 'Moet Groei?' (door Frank Mulder en Freek Koster), 'Ishmael' en andere boeken van Daniel Quinn, en de serie 'Hitte' van uitgeverij Jan van Arkel.
Filmtip: 'Mother Earth - A new future for small farmers' - over kleinschalige ecologische landbouwcoöperaties van vrouwen in India. Meer filmtips m.b.t. Transition Towns.
Over fundamentele menselijke behoeften (Maslov en Max-Neef): 'Een visie op duurzaam consumeren' (door Marta Resink, Omslag).
De tips, ideeën en (voornemens tot) persoonlijke actie van de post-its:
Tips:
TT introductie houden voor ouders van leerlingen in het
Montessori-onderwijs - provinciale subsidies aanboren voor TT en ook
landelijk - betrek/reach out naar migranten - kijk naar de
relatie tussen TT en C2C - goed uitzoeken hoe het zit met
zeespiegelverhoging: wat is waar? - Platform voor integrale politiek -
filmdatabank samenstellen, boekenlijsten, literatuurlijsten- lijst met
enthousiaste mensen (contactpersonen) per stad - relatie met
millenniumdoelen? - visieboekje: publicatie van verzameling TT visies -
Ga met mensen samenwonen: gezellig! - meer earthship ontwikkelen en
jongeren daarbij betrekken v.w.b. bouwervaring opdoen - duurzaam maken
van oude woningen qua energie en lifestyle - earthships voor/door
kinderen bij school - relatie leggen met mindfulness/meditatiegroepen
en gezond leven. Dit om helend element meer aan te spreken - niet met
alles zelf het wiel uitvinden! Met welke andere organisatie(s) met
(deel)initiatieven zijn contacten en samenwerking mogelijk? -
Stads-zorgboerderijen - stukje grond inzaaien bij school en mensen
bekend maken met.. - het concept TT promoten op scholen via
gastlessen bij bijv. maatschappijleer - Misschien zijn
Volksuniversiteiten goede plekken om dit soort bijeenkomsten te
organiseren? - Realiseren bewustwording noodzaak TT, aansluiten bij
onderwijs/educatie - workshops met uitleg over TT organiseren voor
scholen, clubs, verenigingen etc. - van de groenstroken in wijken
stadstuinen maken (op permacultuurbasis) - Bereken hoeveel
landbouwareaal nodig is voor Ned. basisbehoeften - Leg de link met het
Zuiden/armoede/Fair Trade - lokale postbezorgdienst (zonder
verbrandingsmotor) - Witte Fietsen (misschien wat kleinschaliger en
onderhouden door gemeenschap - waterzuivering (van afvalwater)op lokaal
niveau regelen - woningbouwverenigingen, bewoners en energiebedrijven
samenbrengen om op 'huurdaken' zonnepanelen te plaatsen - Neem rust en
ruimte. Alleen 'luiheid' kan ons redden!Persoonlijke acties: Filmavond organiseren met TT film - binnenkort 1e bijeenkomst TT Roosendaal; mensen verzamelen + inspireren - contact opnemen met andere regio-coördinatoren TT - Platform voor integrale politiek - (familie)opstellingen met TT mensen zodat ze inzicht krijgen in hun thema's, in hun kracht komen staan (mindfulness, Joanna Macy) - vertellen over deze bijeenkomst in mijn eigen woongemeenschap (CW Lismortel, Eindhoven) - permacultuur buurttuin met kippen; eieren voor de buurt. Evt. fietsenwerkplaats en speeltuin - gezamenlijk groenten verbouwen - via mijn werk (bij de Woonbond) bij huurders in herstructurering dit verhaal vertellen = kans na sloop of i.p.v. sloop. Ook: ruilsystemen tussen woningcorporatie en huurders stimuleren - initiatiefgroep (evt. klein beginnen) - lokaal netwerk bouwen - TT bijeenkomsten bijwonen n Amsterdam, moreel steunen, volkstuin met anderen? - woonblok energieneutraal maken samen met verhuurder - opleiding voor ecologisch bouwen opzetten op MBO-niveau (ROC) - de relatie tussen helen 'binnen' en 'buiten' onderzoeken. Relaties leggen tussen alternatief/complementair gezondheidszorgcircuit en gezond met de aarde omgaan - Peak Oil is on the move - training geven, presentaties, cursussen, bewustzijnsbijeenkomsten - het concreet maken en toepassen van TT-principes in eigen leven en werk - filmavond organiseren; Hart & Ziel bijeenkomst organiseren - ik ga in Utrecht contact zoeken met contactpersoon, wil gericht op 50+ in mijn wijk proberen met een burger-/bewonersinitiatief en/of bewonersparticipatie te komen - balkongroentetuin aanleggen - permacultuur gewassen gratis aanbieden. Ook kruidenplanten en bloemen, als bewustmaker en bekendmaking - permacultuur-'volkstuin' organiseren - zelf permacultuurmoestuin opzetten - Volkskeukens organiseren voor sociaal achtergestelde groepen - op braakliggende terreinen stadstuinen beginnen - herintroductie schooltuinen in probleemwjken - doe-het-zelf fietswerkplaats - Snoepgroen: fruit en notenbomen in groengebieden; lokale afzet door boeren uit de omgeving; contact zoeken met boeren; oude huisvlijttechnieken stimuleren: cursussen! - lokale voedselproducenten betrekken in ons voedselcoöperatief - 'voor wat hoort wat'-netwerk creëren - Uit mijn oude ervaringen weet ik dat boeren met schapen de wol niet willen en gratis (!) weggeven. Tip: wol is te gebruiken om dekbedden te maken, kussens, wollen dekentjes, breien van sokken, shawls, mutsen, vesten, truien en vilten van shawls, jassen en hesjes etc. - Bij huurders beginnen met energiebesparing - in overleg met corporatie stimuleren - zonnepanelen.
----
Deze vierde Aanloopdag over Transition Towns was de laatste in een reeks van vier over-ingetekende dagen bij Omslag. Bekijk ook de verslagen en foto's van de Aanloopdagen op 15 november 2008 - 17 januar1 2009 en 31 januari 2009.
Laatste nieuws: Vanaf mei 2009 organiseert Transition Towns Nederland landelijke informatiedagen over Transition Towns. Daarnaast organiseren steeds meer plaatselijke initiatiefgroepen eigen bijeenkomsten. Raadpleeg de Aktie Agenda voor data en locaties.
Sinds het voorjaar van 2009 organiseert Transition Towns Nederland ook Transition Trainingen over het opzetten van een Transition Town - voor lokaal actieve mensen. Omslag is nauw bij de organisatie van deze trainingsweekenden betrokken. Klik hier voor meer over de Transition Trainingen (ook voor aanmelding).
31 januari 2009:
Transition Towns in Nederland
De derde Aanloopdag over Transition Towns was drukbezocht,
levendig en inspirerend. Ook deze keer kwamen de deelnemers vanuit
het hele land, van het Friese dorpje Oppenhuizen tot
Maastricht.Er was een groepje uit Reek/Grave, dat een plaatselijk TT-initiatief gaat starten, betrokkenen bij de nog prille TT-initiatieven in Zwolle, Nijmegen en Eindhoven, verschillende medewerkers van provinciale Milieufederaties en De Kleine Aarde, enkele energiespecialisten en twee oud-cursisten van het Schumacher College in Engeland. Een van de deelnemers heeft een jaar lang de ontwikkelingen in Totnes - de bakermat van de TT-beweging - van nabij meegemaakt en er waren bewoners van de nieuwe ecowijk Meanderhof in Zwolle. Al tijdens de lunch begon een geanimeerde onderlinge kennismaking. Voor mensen die voor het eerst bij Omslag waren, verzorgde Dick Verheul rond 13:00 uur een korte rondleiding en introductie. De boekentafel en de krantenpublicaties over Transition Towns werden druk bekeken.
voorprogramma
van de plaatselijke bioscoop draaide.Uitgebreidere aandacht was er voor de kern-aspecten van het TT-concept: Hoofd, Hart en Handen, en ook de 12 stappen naar transitie werden doorgenomen. Na de pauze was het tijd voor een meer interactieve uitwisseling. Genoemd werden ondermeer: Beperk je niet alleen tot je eigen omgeving, maak/hou het niet té klein, maar zoek naar de optimale schaal, bijv. een bakker i.p.v. allemaal je eigen brood
bakken. Het TT-concept moet op allerlei niveaus van de samenleving
gestalte krijgen, dus ook bij overheden, instanties etc. Kijk
verder dan je eigen dorp of stad: denk mondiaal, handel lokaal. Ga
minder werken - zo krijg je meer tijd om dingen zelf te (leren)
doen en ook: om van het leven te genieten! Gebruik het model van de
Mondiale Voetafdruk om erachter te komen waar de belangrijkste
veranderigen moeten plaatsvinden. Betrek ook oudere mensen actief
bij het TT-proces; zij hebben nog veel kennis en
vaardigheden/ambachten waar we veel van kunnen leren. Hetzelfde
geldt voor mensen uit andere culturen.Veranderingen beginnen vaak bij kennis en inzicht (weten), maar om daar ook werkelijk naar te (blijven) handelen is een verinnerlijking van het veranderingsproces nodig, zowel op individueel als maatschappelijk niveau.
Veel
veranderingen kosten pijn en moeite, omdat het vraagt om
het los (durven) laten van oude gewoonten en ingeslepen gedachten.
Daarom krijgen de sociaal-psychologische aspecten ('het Hart')
binnen het TT concept veel aandacht: om een verbinding te leggen
tussen hoofd en handen, om te leren 'anders' te gaan denken
(vertrouwen op je eigen vermogen en creativiteit; niet alles wat
politici of wetenschappers beweren is de 'enige' weg of waarheid,
actief burgerschap en geen willoos consumentisme). Een
enthousiasmerend onderdeel van een Transition Town is 'de grote
omscholing': een leerproces om verloren gegane kennis en
vaardigheden weer bij te spijkeren. De Hof van
Twello, betrokken bij Transition Town Deventer, heeft inmiddels
een breed scala van doe-het-zef cursussen en workshops ontwikkeld,
van moestuinieren en zelf jam maken tot primitief koken en
verzamelen van wilde eetbare en geneeskundige planten.
Prangende
vraag, ook tijdens deze Aanloopdag: 'hoe begin je
een Transition Town"' Het antwoord kwam van verschillende kanten:
gewoon beginnen! Verzamel een groepje mensen en organiseer een
bijeenkomst. Vertrouw erop dat zich allerlei mensen gaan aandienen
die je nu nog niet kent, maar die ook van alles willen en kunnen.
Laat het gaan opdat het initiatief zijn eigen weg kan zoeken zonder
teveel te willen sturen of vooraf bepalen. Via de website van
Transition Towns Nederland is inmiddels al veel te lezen over de
aanpak en ervaringen in andere plaatsen. En je kunt ook altijd eens
informeren bij groepen die al wat langer bezig zijn. Als er eenmaal
een stuurgroep is gevormd, is het de bedoeling dat er een
stappenplan (lijst met criteria) wordt doorlopen, ook om te
voorkomen dat mensen zich 'zomaar' een
Transition Town gaan
noemen. 'Transition Town' is inmiddels een officieel geregistreerde
term, waarvan de kerndoelen en globale aanpak zijn beschreven. Dit
is ook gedaan om de kwaliteit van het TT-concept te bewaken en om
initiatieven met elkaar te verbinden.De middag werd afgesloten met een rijk gevulde 'wand vol ideeën' *): post-its waarop iedereen ideeën en suggesties kon noteren. Ook meldden zich enkele mensen als lokale contactpersoon voor een mogelijk TT-initiatief in hun woonplaats: in Reek/Grave, Oppenhuizen, Boxtel, Maastricht, Heeze en Utrecht.
Bekijk de lijst met alle lokale contactpersonen in Nederland >>>
Tot slot was er nog de mededeling van Omslag, dat er een speciale Aanloopdag komt over permacultuur, een belangrijk aspect van Transition Towns. Op zaterdag 4 april is bij Omslag de landelijke première van de nieuwe documentaire over permacultuur in Nederland, met veel informatie en uitwisseling over de praktijk(mogelijkheden) van permacultuur. Aanmelden voor die dag is nodig >>>
Op zaterdag 14 maart was er nog een extra Aanloopdag over Transition Towns.
Na afloop van deze levendige Aanloopdag bleven dertien mensen mee-eten van de bijzonder smakelijke biologische-vegetarische maaltijd die door een groepje deelnemers a l'improviste werd bereid in de keuken van Omslag. Er werd nog lang en intensief nagepraat. Meer foto's van deze dag >>>
Relevante
websites die tijdens deze
Aanloopdag zoal werden genoemd: www,transitiontowns.nl
- http://www.peakoil.nl - www.permacultuur.eu - www.permacultuurnederland.org
- www.voetenbank.nl - www.hofvantwello.nl - www.kesnl.nl - www.mmwz.nl - www.insnet.org/feedin - www.tegenstroom.nl/WISE_30
- www.vpro.nl
- www.senternovem.nl - www.duurzameenergie.org
-Inspiratie
voor Transition Towns te gebruiken films - overzicht lokale
contactpersonen TT in Nede4land
Boeken,
films en tv-series: het Transition
Handbook - Basishandleiding
Transitie-initiatieven - Boeken over klimaatverandering in de
serie 'Hitte' - De boeken van
Richard Heinberg over Peak Oil - Boek 'Moet groei?' door Frank
Mulder en Freek Koster - Boek 'Ishmael - an adventure of the mind
and spirit', door Daniel Quinn - De boeken van Joanna Macy - het
boek 'Endgame' door Derrick Jenssen (2 delen!) -het
Living Planet Report 2008 - Film: 'The
Power of Community' - How Cuba
survived peakoil - Series op BBC tv: 'Victorian Farm' en 'It's not
easy being green' - VPRO-tv Tegenlicht-serie 'Here
comes the Sun' (ook op dvd verkrijgbaar)
- Voedsel: eetbare bossen aanleggen - lokale biologische hennepmelk zelf maken en drinken - lokale voedselafhaalpunten in de wijk - biologisch eten stimuleren. Keuze: eten met of zonder gif, waar kies je voor? - biologisch, in parken en tuinen, permacultuur, eetbare natuur - seizoensgroenten eten - samen biologische groenten telen, oogsten en eten - gezamenlijke moestuin in (de buurt van) de wijk - 100-500 m2 landbouwgrond kopen en met permacultuur bebouwen - buurtrestaurant(s) met voedsel uit de buurt - laat alle TT-ers bij de grote supermarkten vragen naar EKO-voeding - 'tuinenruil' organiseren voor meer eigen groententeelt - met meer mensen een biologische moestuin runnen - samen eten (vegetarisch, biologisch, seizoensgebonden en... lekker!) - met grotere groepen eten ('huiskamerrestaurant'): sociale cohesie, energiebesparend (gas) en gezamenlijk inkopen (goedkoper) - minder verpakkingen voor voedsel (minder afval!) - biologisch goedkoper maken (belastingteruggave) en niet-biologisch duurder (belastingheffing), vraag biologische groenten: kosten worden lager, betere landbouw -> bacterieën -> geen kunstmest - kan vlas worden gebruikt voor kleding? -
- Energie: knop 'elektriciteit uit' (zoals in Engeland voor standby-knoppen) maar en vooral: computer 'charges' die in het stopcontact blijven - stimuleren duurzame energie via zonnepanelen (teken feed-in petitie!) - windturbines in zee, grootschalig plaatsen van turbines van Nederlands fabrikaat - coöperatieve windmolens oprichten door regionale groep (www.windvogel.nl) - plaatselijk windenergie project - tip: informatie over zonnepanelen: ww.senternovem.nl/sde - oprichting CAT-achtig initiatief (CAT = Centre for Alternative Technology (www.cat.org.uk) - alle 'oude' windmolens restaureren en gebruiken als windturbine voor energie - sportscholen energie laten opwekken - duurzaam watergebruik: regenton, afkoppeling -> reservoir -> toilet, tuin, verwarming, elektrische verwarming op groene stroom, mest nij boerderij omzetten ook bij rioleringsbedrijf, filter per wijk, zonne-energie, geen belasting heffen op max. overschrijding - alle groenafval naar biocentrale, transport via treinen enz. ('s nachts staan ze toch stil), kleine producten gaan weer op wind draaien (i.pv batterijen), meer waterstof gebruiken, aardwarmte - grootschalige zonne-energieopwekking op 10.000 m2 dak (www.enfinity.be) - groene daken - verlichting in oenbare gebouwen uit na werktijd - in dorpskrant oproepen tot geven van tips, verzamelen van oude gebruiken, zoals bijv., hooikist
- Gezondheid: Touch for Health stimuleren voor groepjes (elkaar helpen op gebied van gezondheid) - winter- én zomergarderobe aanleggen - project nieuwe gezondheidszorg - alternatieve en positieve gezondheidszorg - Organisch Gezond'zijn' Centrum (bevorderen integrale holistische zorgvisie) - lokaal geld voor 'zorg' bijv.k inderopvang) bij ziekte of na operatie of bij psychische problemen - kruiden, meditatie, veel groenten eten, permacultuur
- Vervoer: auto's de stad uit, gratis openbaar vervoer - gebruik deelauto's, ook elektrisch (i.s.m. Greenchoice en Wheels4All) - vliegvakanties duurder maken, besef -> mentaliteitsverandering - overnachtingsvoorzieningen voor rondtrekkende mensen - fietstexi's, zonne-energie taxi's en -busjes, auto delen - fietsparken die water pompen (wegpompen) - bushokje/beschuttingen van natuurlijk materiaal (wilgentenen e.d.) en dan laten begroeien met eetbare planten, bessenstruiken, druiven o.i.d. -
- Lokale economie: ruilmarkt voor kleding, voedsel, 'werkuren' (a la LETS) bij klusjes en zorg - afzetlocaties in de omgeving voor oogst uit eigen moestuin (uiteraard biologsch verbouwd), bijv. bij biowinkel - monopolie geldcreatie afschaffen - ruilwinkel - Nederland herbebossen, energie uit eb en vloed, wind en zon, regenwater hergebruik/opslag, lokale ecolandbouw - allerlei apparaten 'delen' met je omgeving - inventariseren wat er in ons dorp aanwezig is op het gebied van oude ambachten, kenns over duurzaamheid en enthousiasme voor TT - dienstenruil in de wijk Meer over lokale economie >>>
- Educatie: kinderen inlichten over de situatie van de wereld en info over TT -avond organiseren in het dorp: samenhang vergroten, onafhankelijkheid vergroten (behoefte aanwezig door herindeling gemeenten = opgaan in grote gemeente) - project 'Oud Goud': praktische kennis van ouderen mensen bundelen en gebruiken - ontwikkel Transition-huishoudens: meerdere huishoudens waardoor steeds meer mensen enthousiast worden - elke school een schooltuin en kooklessen - op de scholen in je buurt een programma aanbieden m.b.t. TT voor alle groepen op hun niveau - leerlingen informeren, projectonderwijs - educatief project starten voor middelbare- en/of basisscholen - organiseren zelfvoorzienendheid op klusgebied d.m.v. cursussen en met ervaren 'oudere' deskundigen - 'ik ben lesgever ecologische siertuin en in opleiding voor lesgever moestuin, ik zou mijn kennis ter beschikking kunnen stellen
- Bouwen en wonen: composttoilet aanschafen en gebruiken! - informatiecentrum Duurzaam wonen - duurzaam/ecologsche renovatie van woningen - composttoilet (of op regenwater) - kantoorruimten 's avonds beschikbaar stellen als slaapplek voor studenten - muurverwarming - ecologosche - woning bouwen en als voorbeeld open stellen
- Hart & Ziel: minder werken, meer leven! - voor volwassenen: zich bewust laten worden van hun gebruik, hun behoefte en de noden van de aarde, gekoppeld aan hun eigen situatie - laat de kinderen uit je buurt een buurt maken die voor hun leuk is, maar ook voor hun vaders en moeders (beeldend materiaal, toneel, schrijven) - Transition Towns als een ritueel zien - creëer 'ontdek'landjes: maak er niets aan en ontdekt wat er gebeurt - ga bijv. een dag korter werken en meer zelf produceren, repareren en vooral: genieten
- Overig: Laat één centale plek deze startbijeenkomsten organiseren - filmfestival draaiboek, films en sprekers i.s.m. filmhuizen - documentaire op reguliere tv om (bijv. Tegenlicht) groot publiek bekend te maken - (snel) helderheid over wanneer je jezelf een TT kunt noemen - verbindt het idee van Transition Towns met sociale transition - uitwisselen van 'vak'technieken - teken voor het feed-in tarief (INSNet) - maak gebruik van open source software - denk mondiaal handel lokaal. Meet daarom de Mondiale Voetafdsruk (www.voetenbank.nl) - koop geen goud: iedere gram kost tonnen natuur - bemiddeling bij het zoeken van locaties
t.b.v. lokale, regionale en landelijke initiatieven - voetafdruk voor eigen streek: waar liggen grootste kansen om stappen te zeten - Van werklozen naar levensvozen: energie en vaardigheden bundelen van de nieuwe werklozen - maak de verdeling van gebruiksruimte een kwestie van mensenrechten, dus zakelijk eerlijk delen! - hierover doorpraten met vrienden, kennissen en collega's.
De ideeeënwand van 17 januari 2009 >>> - Meer inspiratie en ideeën voor Transition Towns >>>
- Voedsel: eetbare bossen aanleggen - lokale biologische hennepmelk zelf maken en drinken - lokale voedselafhaalpunten in de wijk - biologisch eten stimuleren. Keuze: eten met of zonder gif, waar kies je voor? - biologisch, in parken en tuinen, permacultuur, eetbare natuur - seizoensgroenten eten - samen biologische groenten telen, oogsten en eten - gezamenlijke moestuin in (de buurt van) de wijk - 100-500 m2 landbouwgrond kopen en met permacultuur bebouwen - buurtrestaurant(s) met voedsel uit de buurt - laat alle TT-ers bij de grote supermarkten vragen naar EKO-voeding - 'tuinenruil' organiseren voor meer eigen groententeelt - met meer mensen een biologische moestuin runnen - samen eten (vegetarisch, biologisch, seizoensgebonden en... lekker!) - met grotere groepen eten ('huiskamerrestaurant'): sociale cohesie, energiebesparend (gas) en gezamenlijk inkopen (goedkoper) - minder verpakkingen voor voedsel (minder afval!) - biologisch goedkoper maken (belastingteruggave) en niet-biologisch duurder (belastingheffing), vraag biologische groenten: kosten worden lager, betere landbouw -> bacterieën -> geen kunstmest - kan vlas worden gebruikt voor kleding? -
- Energie: knop 'elektriciteit uit' (zoals in Engeland voor standby-knoppen) maar en vooral: computer 'charges' die in het stopcontact blijven - stimuleren duurzame energie via zonnepanelen (teken feed-in petitie!) - windturbines in zee, grootschalig plaatsen van turbines van Nederlands fabrikaat - coöperatieve windmolens oprichten door regionale groep (www.windvogel.nl) - plaatselijk windenergie project - tip: informatie over zonnepanelen: ww.senternovem.nl/sde - oprichting CAT-achtig initiatief (CAT = Centre for Alternative Technology (www.cat.org.uk) - alle 'oude' windmolens restaureren en gebruiken als windturbine voor energie - sportscholen energie laten opwekken - duurzaam watergebruik: regenton, afkoppeling -> reservoir -> toilet, tuin, verwarming, elektrische verwarming op groene stroom, mest nij boerderij omzetten ook bij rioleringsbedrijf, filter per wijk, zonne-energie, geen belasting heffen op max. overschrijding - alle groenafval naar biocentrale, transport via treinen enz. ('s nachts staan ze toch stil), kleine producten gaan weer op wind draaien (i.pv batterijen), meer waterstof gebruiken, aardwarmte - grootschalige zonne-energieopwekking op 10.000 m2 dak (www.enfinity.be) - groene daken - verlichting in oenbare gebouwen uit na werktijd - in dorpskrant oproepen tot geven van tips, verzamelen van oude gebruiken, zoals bijv., hooikist
- Gezondheid: Touch for Health stimuleren voor groepjes (elkaar helpen op gebied van gezondheid) - winter- én zomergarderobe aanleggen - project nieuwe gezondheidszorg - alternatieve en positieve gezondheidszorg - Organisch Gezond'zijn' Centrum (bevorderen integrale holistische zorgvisie) - lokaal geld voor 'zorg' bijv.k inderopvang) bij ziekte of na operatie of bij psychische problemen - kruiden, meditatie, veel groenten eten, permacultuur
- Vervoer: auto's de stad uit, gratis openbaar vervoer - gebruik deelauto's, ook elektrisch (i.s.m. Greenchoice en Wheels4All) - vliegvakanties duurder maken, besef -> mentaliteitsverandering - overnachtingsvoorzieningen voor rondtrekkende mensen - fietstexi's, zonne-energie taxi's en -busjes, auto delen - fietsparken die water pompen (wegpompen) - bushokje/beschuttingen van natuurlijk materiaal (wilgentenen e.d.) en dan laten begroeien met eetbare planten, bessenstruiken, druiven o.i.d. -
- Lokale economie: ruilmarkt voor kleding, voedsel, 'werkuren' (a la LETS) bij klusjes en zorg - afzetlocaties in de omgeving voor oogst uit eigen moestuin (uiteraard biologsch verbouwd), bijv. bij biowinkel - monopolie geldcreatie afschaffen - ruilwinkel - Nederland herbebossen, energie uit eb en vloed, wind en zon, regenwater hergebruik/opslag, lokale ecolandbouw - allerlei apparaten 'delen' met je omgeving - inventariseren wat er in ons dorp aanwezig is op het gebied van oude ambachten, kenns over duurzaamheid en enthousiasme voor TT - dienstenruil in de wijk Meer over lokale economie >>>
- Educatie: kinderen inlichten over de situatie van de wereld en info over TT -avond organiseren in het dorp: samenhang vergroten, onafhankelijkheid vergroten (behoefte aanwezig door herindeling gemeenten = opgaan in grote gemeente) - project 'Oud Goud': praktische kennis van ouderen mensen bundelen en gebruiken - ontwikkel Transition-huishoudens: meerdere huishoudens waardoor steeds meer mensen enthousiast worden - elke school een schooltuin en kooklessen - op de scholen in je buurt een programma aanbieden m.b.t. TT voor alle groepen op hun niveau - leerlingen informeren, projectonderwijs - educatief project starten voor middelbare- en/of basisscholen - organiseren zelfvoorzienendheid op klusgebied d.m.v. cursussen en met ervaren 'oudere' deskundigen - 'ik ben lesgever ecologische siertuin en in opleiding voor lesgever moestuin, ik zou mijn kennis ter beschikking kunnen stellen
- Bouwen en wonen: composttoilet aanschafen en gebruiken! - informatiecentrum Duurzaam wonen - duurzaam/ecologsche renovatie van woningen - composttoilet (of op regenwater) - kantoorruimten 's avonds beschikbaar stellen als slaapplek voor studenten - muurverwarming - ecologosche - woning bouwen en als voorbeeld open stellen
- Hart & Ziel: minder werken, meer leven! - voor volwassenen: zich bewust laten worden van hun gebruik, hun behoefte en de noden van de aarde, gekoppeld aan hun eigen situatie - laat de kinderen uit je buurt een buurt maken die voor hun leuk is, maar ook voor hun vaders en moeders (beeldend materiaal, toneel, schrijven) - Transition Towns als een ritueel zien - creëer 'ontdek'landjes: maak er niets aan en ontdekt wat er gebeurt - ga bijv. een dag korter werken en meer zelf produceren, repareren en vooral: genieten
- Overig: Laat één centale plek deze startbijeenkomsten organiseren - filmfestival draaiboek, films en sprekers i.s.m. filmhuizen - documentaire op reguliere tv om (bijv. Tegenlicht) groot publiek bekend te maken - (snel) helderheid over wanneer je jezelf een TT kunt noemen - verbindt het idee van Transition Towns met sociale transition - uitwisselen van 'vak'technieken - teken voor het feed-in tarief (INSNet) - maak gebruik van open source software - denk mondiaal handel lokaal. Meet daarom de Mondiale Voetafdsruk (www.voetenbank.nl) - koop geen goud: iedere gram kost tonnen natuur - bemiddeling bij het zoeken van locaties
t.b.v. lokale, regionale en landelijke initiatieven - voetafdruk voor eigen streek: waar liggen grootste kansen om stappen te zeten - Van werklozen naar levensvozen: energie en vaardigheden bundelen van de nieuwe werklozen - maak de verdeling van gebruiksruimte een kwestie van mensenrechten, dus zakelijk eerlijk delen! - hierover doorpraten met vrienden, kennissen en collega's.
De ideeeënwand van 17 januari 2009 >>> - Meer inspiratie en ideeën voor Transition Towns >>>
17
januari 2009: Transition Towns in Nederland
Deze tweede Aanloopdag over Transition Towns was opnieuw een
levendige dag vol uitwisseling. Met deelnemers vanuit het hele
land: van Noord-Friesland tot Zuid-Limburg en van Bruinisse tot
Volendam. De 'oogst' van de dag: een wand vol ideeën. En:
Vroege Vogels kwam filmen!
Het
onderling kennismaken begon al tijdens de lunch; altijd leuk omdat
er tijdens het volle middagprogramma niet heel veel tijd is voor
persoonlijke verhalen en ervaringen. Het middaggedeelte werd
ingeleid door Paul Hendriksen, initiatiefnemer van de eerste
Nederlandse Transition Town: Deventer. Tijdens het
kennismakingsrondje bleek bij de meeste aanwezigen een meer dan
'nieuwsgierige' belangstelling voor Transition Towns. Velen zijn al
actief in hun eigen woonplaats, en/of beroepshalve, en zien of
zoeken van daaruit verbreding. Enkele genoemde bezigheden: Centraal Wonen,
zelfvoorzienend
leven, GroenFront,
kleinschalig ecologisch samenleven, consuminderen ('Genoeg'), school- en kindertuinen, permacultuur, vredesactie, ecodorpen, ecudorp Alminde - LETS en Transition Town
Deventer.
Paul
Hendriksen had een gevarieerd programma voorbereid: een uitleg van
de belangrijkste elementen van het Transition
Towns-concept aan de
hand van een powerpointpresentatie, afgewisseld met korte filmpjes
en interactieve intermezzo's. Tijdens een plenaire brainstorm bleek
hoe belangrijk - en lastig - het is om te (leren) denken buiten de
gevestigde paradigma's (de economie moet groeien, stilstand is
achteruitgang, geld is macht, de wetenschappers vinden wel
oplossingen, ...), en ook de rol van de media (focus op spektakel,
veel slecht nieuws en het verspreiden van 'dubbele' boodschappen)
werd genoemd, zoals bijvoorbeeld een nieuwsbericht over de
milieu-effecten van het vliegverkeer naast een schreeuwende
advertentie voor een spotgoedkope vliegreis. Ook werd duidelijk dat
vrijwel alle terreinen van ons dagelijks leven - en bijna alle
producten die we gebruiken, op de een of andere manier zijn
gekoppeld aan olie. Zelfs de zelfgebreide sokken van handgesponnen
schapenwol bleken een link te hebben met olie: ze waren een cadeau
van een tante die ze met de auto was komen brengen. Het besef van
onze wijdvertakte olie-afhankelijkheid moet nog groeien.
Tussendoor
waren er interactieve intermezzo's. Zoals
'speeddaten': aan de hand van een korte vragenlijst op zoek gaan
naar punten van overeenkomst en geestverwanten. Tijdens de
opstelling van een geografische kaart van Nederland (wie komt waar
vandaan) bleek een mooie landelijke spreiding - mensen die bij
elkaar in de buurt bleken te wonen konden direct samen in gesprek.
Na de pauze was de aandacht gericht op de uitdagingen en
mogelijkheden binnen het Transition Towns-concept - en op de vraag:
hoe start je een initiatief? Ter afsluiting werd iedereen
uitgenodigd ideeën voor concrete activiteiten op 'post-its te
schrijven en op de muur te plakken. Dat leverde een breed palet van
mogelijkheden op: klik hier
Tips voor
het starten van een initiatief: gewoon beginnen! Maak bekend dat je
medestanders zoekt in je omgeving en probeer een eerste groep(je)
te vormen. Het samen bekijken en nabespreken van films is een
succesvol gebleken eerste stap. Of zoek contact met actieve mensen
of organisaties in je omgeving en bespreek wat je samen zou kunnen
doen. De website van Transition Towns Nederland geeft ook veel
informatie en inspiratie;
daar staat ook een overzicht van lokale contactpersonen.
Verschillende TT-groepen hebben al een eigen website, waar ze
ondermeer verslag doen van hun aanpak en activiteiten.Aan het eind van de dag meldden zich zes nieuwe lokale contactpersonen (Assendelft, Heerlen, Landgraaf, Rijen, Schouwen-Duiveland en Venray). Bekijk de hele lijst.
Na
afloop bleven dertien mensen mee-eten, nadat eerst gezamenlijk een
biologisch-veganistische maaltijd was bereid. Natuurlijk werd
er onder het koken, eten en afwassen nog volop verder gepraat over
de inhoud van de dag, werd er nader persoonlijk kennisgemaakt en
werden informatie, websites en adressen uitgewisseld.Enkele relevante websites die tijdens deze Aanloopdag werden genoemd: Transition Towns Nederland - Transition Towns wiki (internationaal) - Permacultuurschool Nederland - initiatiefgroep voor het bouwen van van een wijkje met aardehuizen in Deventer - freeconomy community - guerilla gardening
Leuke
extra's op deze dagHet boekje met de Nederlandstalige basishandleiding voor Transitie-initiatieven was voor het eerst beschikbaar. Een uitgave van Jan van Arkel in de 5 euro-serie 'Hitte'. Dit boekje is nu ook te koop bij Omslag.
Aan het begin van de dag en tijdens de lunch en de rondleiding werd er uitgebreid gefilmd door een camerateam van VARA's Vroege Vogels (in het kader van een nieuwe serie over eco-pioniers. Dick Verheul, mede-oprichter van Omslag, was het middelpunt van de belangstelling).
Aan het einde van de dag vertelde Miquel Buckinx, dat hij samen met andere cursisten van de Permacultuurschool Nederland onlangs een documentaire over permacultuur in Nederland heeft gemaakt. De film zal in april in première gaan, tijdens een Aanloopdag bij Omslag. Daarna is de film ook te koop op dvd en (dus) beschikbaar voor vertoningen in het land.
Bekijk hier meer foto's van deze Aanloopdag >>>
Dit was de tweede in een serie van vier Aanloopdagen over Transition Towns. Bekijk ook de verslagen en foto's van 15 november 2008, 31 januari en 14 maart 2009.
*) de teksten op de post-its aan het eind van de dag:
- Voedsel: individuele beplantingsplannen afstemmen met anderen - garden sharing: mensen zonder tuin gaan tuinieren in de tuin van iemand anders en delen de oogst - ook toe te passen in Centraal Wonenprojecten - 'ik heb ervaring met bokashi: een systeem voor thuis fermenteren van organisch afval. Geweldige bodemverbeteraar. Al 200 deelnemers in Deventer' (e.franssen@ulebelt.nl) - buurttuin met buurtrestaurant - Community Supported Agriculture / Pergola - lokale voedseldistributie - school- en kindertuinen
- Vervoer en transport: wat uit de buurt komt zoveel mogelijk zelfvoorzienend (dus geen sinaasappels) - op menskracht: fiets en fietskar - lokaliseren wonen, werken en recreëren binnen fietsafstand - wonen en werken beter integreren in ruimteijke planning - witte bakfietsen voor lokaal incidenteel gebruik - GreenWheels i.p.v. eigen auto - een openbaar langzaam vervoersysteem opzetten over de fietspaden van Flevoland - auto's op elektriciteit en luchtdruk - carpoolen - meer magneettreinen - betere verbindingen publiek vervoer - vracht over het water
- Energie: kleine windmolens voor wijken of op woningniveau in combinatie met zonne-energie, later eventueel energie opwekken met 0-punt energie (nu in opkomst!) - geïntegreerde systemen met duurzame energie (zon, wind, biogas digestors) - minder vebruiken, veel kan met de hand! - inkoopgroepen voor bijv. zonnepanelen etc. om kosten te beperken - coöperatief zonnepanelen laten plaatsen op een of meer zonrijke locaties en de opbrengst delen
- Bouwen en Wonen: bestaande nuizen beter isoleren - andere energiezuinige technieken (fonds, ruilhandel), ecologisch wonen en bouwen (www.aardehuis.nl) - presentatie/film kijken over Centraal Wonen - inspiratiegroep - wat we nodig hebben om te kunnen wonen = dak + warmte! - zelf (leren) klussen in en om het huis - gevarieerde woonwijken (huur/koop, groot/klein) op menselijke maat (geen honderden woningen)
- Lokale economie: lokale duurzame economie - samenwerkingsverband ZZP-ers - complementaire economie, LETS, Regiogeld - textiel: koop alleen wol/linnen en milieuvriendelijk gemaakt - consumentenorganisatie richting duurzaamheid - maatschappelijk ondernemen - rentevrij leenfonds voor lokale bedrijven - spullen ruilen of weggeven i.p.v. (ver)kopen - samenwerking intensiveren tussen Transition Towns en LETS-land - lokale valuta (met circulatietoeslag en eigen lokale bank) - ontwikkelen van lokale economie in Alminde (zelfvoorzienend)
- Hart & Ziel: meditatie, natuurwandeling - kleinschalige ecologische samenleving - netwerk lokale initiatieven stad + platteland - ruimte voor nieuwe rituelen - leven in verbindinhg (met elkaar en de wereld om ons heen) - Genoeg-kringen, consuminderen, landelijke Genoeg-dag
- Gezondheidszorg: zoveel mogelijk in eigen hand houden - lokale gezondheidszorg als onderdeel van de gemeenschap, Community Acupunctuur Network (YouTube: 'Lisa Rohleder') - jezelf genezen - kennis vergaren over je lichaam - leren luisteren naar je lichaam - let op je dieet - natuurlijke huis, tuin en keuken geneeswijzen
- Educatie: duurzaam opvoeden: omgaan met baby's en jonge kinderen - draagdoekworkshops - info katoenen luiers/hierbij opvoeden - voorlichting over borstvoeding - speelgoed & activiteiten in de natuur - fiets groencentrum starten voor duurzaamheid, spiritualiteit, gezondheid, educatie en natuurbeleving - film- en info-avonden organiseren - bij de jeugd door bijv. school- en kindertuinen het jaar rond - natuurbeleving voor kinderen om ze weer te verbinden met de natuur en dat verder ontwikkelen - natuurspeelplaatsen, eventueel 'eetbaar' - ontwikkeling van een permacultuurtuin tussen Osdorp en Halfweg, met educatieve en culturele programmering
- Overig: subsidies/fondsen voor biologische afvalwaterzuivering en zuivering van regelwater tot drinkwater - kennis delen (website, wiki, web 2.0) - ICT-ondersteuning (website-ontwikkeling, uitwisseling, communicatie) - vrije (open source) software gebruiken (lokaal eigendom, vrij te delen, zef te onderhouden (www.ubuntu.com, www..kletskous.com)
Kijk voor nog veel meer ideeën op de pagina 'Inspiratie' van Transition Towns Nederland.
13 december 2008: het Groene Voeten Spel / Mondiale Voetafdruk
Uitgeverij Atalanta
maakte een gezelschapsspel rond de Mondiale Voetafdruk: het Groene
Voeten Spel. Tijdens deze Aanloopdag speelden we het spel in twee
teams in een realistisch-competatieve variant. Omdat het een
grote groep was, had Rymke Wiersma speciaal voor deze
gelegenheid een aangepaste spelvorm bedacht. Het was de
eerste keer dat het gloednieuwe Groene
Voeten Spel in een groot
gezelschap werd gespeeld.Voorafgaand aan het spel gaf Jan Juffermans (De Kleine Aarde) een uitgebreide uitleg van het model van de Mondiale Voetafdruk ('ecological footprint').
Zo werden tijdens deze speels-informatieve Aanloopdag allerlei informatie en ideeën uitgewisseld over de noodzaak, het scala van mogelijkheden en ook het plezier om je eigen milieugebruiksruimte te verkleinen.
Bekijk de foto's van deze dag
Mede naar aanleiding van de ervaringen tijdens deze Aanloopdag, zette Uitgeverij Atalanta de spelregels van het Groene Voeten Spel, aangevuld van verschillende spelvarianten op een speciale webpagina.
Relevante
websites die tijdens deze dag werden
genoemd:- Uitgeverij Atalanta
- alles over het model en de varianten van de Mondiale Voetafdruk
- petitie voor en goede feed-in regeling in Nederland: www.insnet.nl
- De Kleine Aarde
- Transition Towns Nederland
- Servicepunt Anders Wonen Anders Leven
Wat
is de Mondiale
Voetafdruk?Iedere persoon gebruikt een gedeelte van de ruimte op aarde. Hoeveel ruimte hangt af van iemands consumptie. Met behulp van de Mondiale Voetafdruk, kortweg Voetafdruk, kan worden uitgerekend hoeveel hectares grondoppervlak voor die leefstijl nodig zijn. Er zijn ook modellen om de Voetafdruk van steden te berekenen, evenals voor mobiliteit, voedsel en vakantie. Onlangs besloot de EU de Mondiale Voetafdruk te gaan inzetten bij het Europese beleid rond biodiversiteit. Het 'Footprint'-model werd in 1996 ontwikkeld door twee Canadese wetenschappers. Niet lang daarna introduceerde Jan Juffermans, werkzaam bij De Kleine Aarde, het model in Nederland en ontpopt zich sindsdien als Footprint-ambassadeur. Hij kan er veel én boeiend over vertellen. En: hij brengt de theorie in zijn eigen leven ook zoveel mogelijk in praktijk.
Het
Groene Voeten SpelDe Mondiale Voetafdruk was in 2008 voor uitgeverij Atalanta aanleiding voor de ontwikkeling van het
Groene Voeten Spel,
een
gezelschapsspel over over milieu, economie, verdeling van voedsel,
klimaatverandering en de mondiale voetafdruk. En over alledaagse
keuzes die invloed hebben op ieders individuele 'voetafdruk' op
aarde. In dit spel gaat het niet om 'goede' of 'foute' antwoorden
op vragen, maar om creatief denken over mogelijkheden en
verbeteringen, individueel én samen. ,,Het spel draait om
denken, spelen, uitproberen en toepassen in het dagelijks leven.
Want een groenere wereld is mogelijk, en is de 
moeite waard - voor mensen en ijsberen'',
aldus Rymke Wiersma, bedenkster van het spel.Het Groene Voeten Spel kost 9 euro en kan worden besteld bij Uitgeverij Atalanta; het spel is ook te koop bij de betere boekhandel.
Na afloop bleven zo'n tien mensen mee-eten. Zij bereidden samen een biologisch-vegetarische maaltijd. We aten in de tot een restaurantje omgebouwde Omslag-werkruimte. Tijdens en na het eten werd nog flink doorgepraat over de inhoud van de dag. Een mooie afronding van een zeer geslaagde Aanloopdag.
15 november 2008: Transition Towns in Nederland
Zo'n vijftig mensen waren aanwezig bij de eerste landelijke informatiedag over Transition Towns, op zaterdag 15 november bij Omslag in Eindhoven En ze waren vanuit het hele land gekomen: van Leeuwarden tot Baarle Nassau en van Den Helder tot Nijmegen, Utrecht en zelfs een belangstellende uit België.
Het programma was vol, intensief, informatief en vooral ook inspirerend en aanstekelijk. Het inhoudelijke deel van de dag werd ingeleid door Paul Hendriksen uit Deventer. Hij is betrokken bij het Transition Town-initiatief in zijn woonplaats en hij is (net als Omslag) actief binnen de landelijke initiatiefgroep.
Paul had verschillende presentatievormen voorbereid, die hij begeleidde met een powerpointpresentatie over de belangrijkste aspecten van het Transition Towns-concept. Daar tussendoor waren er interactieve intermezzo's waarin de deelnemers met elkaar in gesprek gingen, zoals 'speed-daten' (om meer over elkaars interesses te weten te komen en om zoveel mogelijk te matchen), en een uitwisseling in kleine groepjes van informatie over de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering. Tijdens het vormen van een geografische kaart van Nederland, bleek dat de deelnemers niet alleen uit alle windstreken kwamen, maar dat velen in hun woonplaats ook al bij allerlei initiatieven betrokken zijn: een volkstuin met meer mensen, binnen de vereniging voor dorpsbelangen, een Weggeefwinkel, LETS-kring, wonen in een collectief woonproject, een woongemeenschap van kunstenaars, een betrokkene bij een project waar kinderen zelf leren groenten te telen, er waren cursisten van de Permacultuurschool, de initiatiefneemster van de Permacultuur Leerschool (voor kinderen) in Friesland en mensen die betrokken zijn bij het streekproducten-initiatief Lekker Utregs. Door tijdgebrek kon niet iedereen vertellen waar hij of zij zoal mee bezig is.
In
zijn presentatie belichtte Paul Hendriksen de drie niveaus
van het Transition Towns-concept: Hoofd, Hart en Handen en hij
besprak de 'Twaalf stappen' die elk Transitie-initiatief moet
doorlopen in het proces naar een echte Transition Town.
Veel van deze informatie is ook terug te lezen in het Transition Handbook, en
in de Basishandleiding
voor
Transitie-initiatieven. (uitgebreide informatie op de website
van Transition Towns
Nederland)
Aan het eind van de middag meldden zich zeven mensen die als
lokale contactpersonen voor hun woonplaats willen gaan fungeren: in
Leeuwarden, Baarle Nassau, Epe, Tilburg, Eindhoven, Nijmegen en Den
Helder. Een dag later gaven zich ook nog contactpersonen op in
Delfgauw en Utrecht-stad. Klik
hier voor alle
contactgegevens.
Door het volle programma was er helaas te weinig tijd voor voldoende reacties, reflexie en discussie. Desalnietemin ging iedereen zeer tevreden huiswaarts.
Ruim twintig mensen bleven na afloop mee-eten. Terwijl de helft van de groep in de Omslag-keuken een lekkere biologische maaltijd bereidde, dekten anderen de tafels in de werkruimte, en weer anderen brachten het gebruikte klaslokaal weer in orde of snuffelden wat rond in de Omslag-bibliotheek. Ook tijdens de maaltijd waren er levendige gesprekken en werd er druk onderling uitgewisseld.
Een verslag van deze dag zal binnenkort ook verschijnen in het tijdschrift van Milieudefensie, waarmee Transition Towns Nederland zijn verdere weg door het land zal gaan zoeken.
Foto's van de Aanloopdag op 15
november >>>
Vanwege de ruime over-intekening voor deze dag, kwamen er in 2009
extra Aanloopdagen
bij Omslag, met ongeveer eenzelfde programma. Bekijk de verslagen en
foto's van 17 januari,
31 januari en 14 maart.
21 september 2008: Open Huis in het Kloosterhof van Gestel
Op zondag 21 september hielden de zeven organisaties die zijn gevestigd in Het Kloosterhof van Gestel in Eindhoven een Open Dag. Ook Omslag is hier gevestigd. Het was de hele dag een gezellige drukte.Klik hier voor uitgebreide fotoseries >>>
Om 15:00 uur werd de nieuwe naam van het pand officieel onthuld. Dit gebeuren werd muzikaal omlijst door actiekoor Lopend Vuurtje met enkele toepasselijke liedjes.
Door op allerlei plekken de zevenkleurige vredesvlaggen te laten wapperen, werd ook aandacht besteed aan het feit dat het op 21 september de Internationale Dag van de Vrede is. Op 16 september 2008 droeg de Congregatie van de Zusters van Liefde hun kloosterpand aan de Hoogstraat/Genneperweg over aan een nieuwe stichting (De Hoogstrater); op 21 september kreeg het hele complex ook een nieuwe naam. Met de overdracht blijft het pand - met zijn huidige maatschappelijk actieve en ideële bestemming - behouden voor de toekomst. Aan de overdracht van het kloosterpand, gebouwd in 1883, ging een intensief proces vooraf, waarin werd gezocht naar de beste constructie om het gebouw over te dragen (te schenken) aan een nieuwe stichting.
De Congretatie is verheugd dat hun sociale missie in het pand wordt voorgezet - zij het dan op een meer eigentijdse manier. www.zustersvanliefde.nl
Stichting De Hoogstrater heeft als doelstelling het gebouw en zijn huidige multifunctionele en maatschappelijk-ideële invulling voor de toekomst te waarborgen. De overdracht werd begeleid door het Ana Maria Fonds OnroerendGoed, onderdeel van Vereniging Solidair. www.solidair.nl
Artikel 'Van klooster naar solidaire broedplaats' (uit ZOZ
83): www.omslag.nl
23 augustus 2008: Longo
Maï
en Comedia Mundi
Tussen 22 en 25 augustus tourde
een delegatie van de Europese coöperaties van Longo Ma ï door
Nederland. Hoogtepunt van deze reis
was
de informatiedag bij Omslag op zaterdag 23 augustus, met 's avonds
een exclusief optreden door Comedia Mundi. Het werd een
onvergetelijke dag! ( klik hier voor foto's van de dag, met muziek van Comedia Mundi )
Het
was de hele dag gezellig druk bij Omslag. Zo'n zeventig mensen
namen 's middags deel aan het informatieve programma, dat -
verspreid over twee groepen - werd verzorgd door René Lehnherr
en Caroline Meijers van Longo Maï. Aan de hand van historische
filmbeelden begon René zijn inleiding bij het ontstaan van
Longo Maï (in 1968), waar hij zelf bij betrokken was. Bij
Caroline lag de nadruk op de organisatie en besluitvorming binnen
de coöperaties en tussen de collectieven onderling, waar in
totaal zo'n 200 mensen wonen, werken en leven. Na de theepauze
wisselden de groepen, zodat iedereen beide inleidingen kon
bijwonen. Meer over Longo Mai
>>>De dag begon met een forse regenbui, maar tegen twaalf uur brak de zon door. Daarom kon het overige programma zich toch in de Omslag-tuin afspelen. Veertig mensen schoven vanaf 12:00 uur aan de lunch aan, en na afloop bleven ruim zestig mensen meeëten. In de tuin stonden lange tafels opgesteld, waaraan plaats genoeg was voor iedereen. Onder de zonnepergola was de hele dag een presentatie van producten van Longo Maï: boeken, brochures en nieuwsbrieven, truien, sokken, sjawls en mutsen uit de wolspinnerij in Chantemerle (Alpen), kruidige massage-olie en andere verzorgingsproducten uit de coöperaties in Zuid-Frankrijk, koffie uit Finca Sonador (Costa Rica) en een uitgebreid assortiment jams, groentekaviaar en hors d'oeuvres uit de coöperaties in Limans. Natuurlijk kon iedereen daar ook uitgebreid van proeven. In de hal van kloostergebouw stond een fototentoonstelling met impressies van de verschillende coöperaties. Het buitengebeuren werd alvast opgeluisterd met muziek van de cd van Comedia Mundi: 'De nous'.
Ook
de warme maaltijd, zoals gebruikelijk bij Omslag mede-bereid door
de deelnemers aan de dag, was in de tuin. Ruim zestig mensen
genoten van een biologisch-vegetarisch driegangen-menu. Na de afwas
werd de tuin ingeruimd voor het muzikale hoogtepunt van de dag: het
optreden van Comedia Mundi. Er werden grote fakkels, olielampen en
kaarsen ontstoken en de 'bar ' met biologische wijn van de
coöperatie in Crau - ging open. Intussen druppelden steeds
meer nieuwe bezoekers binnen. Jong en oud genoot van de muziek: een
mix van zigeunermuziek, Franse chansons, politieke liederen en
folkloristische muziek uit Oost-Europa. Alle leden van Comedia
Mundi wonen en werken in de coöperaties. Onder hen ook Beatriz
('Trixie') Graf, die in de pauze van het optreden haar boek 'Opstand
en utopia na '68 - Maatschappijkritiek en zelfbeheer in de Europese
coöperaties' toelichtte. Dit boek, in het voorjaar
van 2008 ook in het Nederlands vertaald, is bij Omslag te bestellen.
Muziek en dansen duurden tot laat in de
avond; vrijwel niemand kon stil aan de kant blijven zitten. Na
afloop bleven zo'n twintig mensen bij Omslag overnachten met
tentjes in de tuin. De elf 'Longo's' + baby vonden gastvrij
onderdak in de (in dat weekend toevallig leegstaande) logeerkamers
in het klooster. Van de dag en het optreden van Comedia Mundi zijn
foto's beschikbaar. Klik
hier voor het fotoverslag
met muziek!Wie Longo Maï wil bezoeken, is altijd welkom. Korte of langere tijd meewerken kan ook - mits vooraf afgesproken.
In Pierrerue (Provençe) heeft Longo Maï enkele huizen ('Les Magnans')die kunnen worden gehuurd als vakantieverblijf. Van daaruit kunnen ook verschillende coöperaties worden bezocht. Klik hier voor de adressen.
Longo Maï geeft een paar maal per jaar een (gratis) Nederlandstalige nieuwsbrief uit.
Op 22 augustus gaf Longo Maï een presentatie in Leiden. Klik hier voor een interview met Caroline Meijers
Door de jaren heen heeft Omslag goede contacten opgebouwd met mensen van Longo Maï; in 2006 organiseerden we gezamenlijk een tweeweekse groepsreis naar de coöperaties in Frankrijk en we organiseerden vaker informatiedagen over de verschillende collectieven. Klik hier voor foto's van de reis naar Longo Maï.
7 juni 2008: Film 'Voices of Cohousing' en Centraal Wonen in Nederland
We begonnen deze Aanloopdag
met de
vertoning van de splinternieuwe film Voices of Cohousing / Reis
door Centraal Wonen. Daarna praatten we verder over Centraal Wonen
en andere vormen van gemeenschappelijk wonen in Nederland. Aanwezig
was ook Flip Krabbendam van de Landelijke Vereniging Centraal
Wonen.
Voices of Cohousing ('Reis door Centraal Wonen') is een film
uit
2007 van de Italiaanse filmmaker Matthieu Lietaert. Hij
portretteerde veertien Centraal Wonenprojecten in Denemarken,
Zweden, Nederland, Duitsland en België. Bewoners van deze
projecten komen uitgebreid aan het woord over de vele aspecten van
Cohousing. Daardoor geeft de film geeft een goed en breed beeld van
Cohousing en hoe deze vorm van gemeenschappelijk wonen in de
praktijk vorm krijgt. Ook twee ecodorpen komen aan bod: Fri og Fro
in Denemarken (bouwen met strobalen) en Lebensgarten in Duitsland,
waar tevens principes van permacultuur worden toegepast. De
aspecten 'hoe begin je een Cohousing-project' en
'besluitvorming binnen Centraal Wonen' worden belicht in aparte
interviews.
Meer over de film >>>
De film is inmiddels al bekroond met verschillende prijzen.
Het Cohousing-concept werd bedacht in Denemarken; daar
ontstonden ook de eerste projecten. In Nederland werd in 1977 het
eerste Centraal Wonenproject betrokken: De Wandelmeent in
Hilversum. Anno 2008 zijn er alleen al in Nederland ruim 100 grote
en kleinere Centraal Wonenprojecten verspreid over het hele land.
De meeste CW-projecten zijn in steden en er komen nog steeds nieuwe
initiatieven bij. Door de combinatie van zelfstandige woningen en
gemeenschappelijke voorzieningen, is Centraal Wonen bij menigeen
zeer geliefd; vooral bij mensen met (jonge) kinderen. Ook veel
senioren hebben een voorkeur voor deze vorm van gemeenschappelijk
wonen, vanwege de sterk gedifferentieerde leeftijdsopbouw van de
bewoners en de mogelijkheden van sociale contacten en burenhulp
dicht bij huis.
Meer over
Centraal en Gemeenschappelijk Wonen in Nederland
>>>
De Nederlandse projecten die in de film in beeld komen zijn De
Wandelmeent in Hilversum en Het Aardrijk in Breda; verschillende
bewoners worden geïnterviewd.
Na de film vertelde Flip Krabbendam over het ontstaan en de
hedendaagse praktijk van Centraal Wonen in Nederland. Flip is
vanaf het begin betrokken bij de Landelijke
Vereniging Centraal Wonen en
hij woont zelf in Centraal Wonen Delft. Ook werden de plannen voor
het nieuwe CoHousingproject De Hof van Heden
(Rotterdam-Hoogvliet uitgebreid toegelicht door enkele
participanten.
Voor deze Aanloopdag was veel belangstelling. Er waren
een
kleine vijftig belangstellenden, waarvan vele na afloop bleven
mee-eten.
De film Voices of Cohousing (met Nederlandse ondertitels) is
ook
te koop bij Omslag. Bestellen
26 april 2008: woon-werkpanden in zelfbeheer
Tijdens deze Aanloopdag verkenden we de mogelijkheden van niet-commercieel, collectief beheer van panden aan de hand van concrete voorbeelden uit de praktijk. Het kan gaan om grote en kleine panden, een voormalige school, klooster, fabriek of zorginstelling, maar ook om een boerderij, villa, kraakpand of studentenflat.Klik hier voor foto's van deze dag, die met ruim vijftig deelnemers over-ingetekend was.
Grote
(maar ook kleine) panden kunnen vaak uitstekend worden herbestemd
tot collectief woon- en/of werkpand. Maar: hoe pak je zoiets aan?
Hoe regel je de eigendom, de eventuele verbouwingen, het onderhoud,
de financiering en allerlei juridische zaken? En hoe vorm je een
bewoners-/gebruiksgroep die zich collectief verantwoordelijk voelt
en gedraagt? Is zo'n ideaal ook haalbaar voor mensen en
organisaties met een krappe beurs? Waar vind je goede raad, advies
en professionele begeleiding?In Nederland is al heel wat ervaring opgedaan met collectieve eigendom, beheer en/of gebruik van panden voor particuliere bewoning en/of huisvesting van (kleine) bedrijven en ideële organisaties. Een belangrijke voortrekker en inspirator is de Vereniging Solidair, waarbij veel bedrijven, woonverenigingen, ideële organisaties en individuen zijn aangesloten die door samenwerking meer willen bereiken. De kracht van het samenwerken wordt gebruikt om te wonen, te werken en te leven zoals je dat zelf wilt.
Vereniging Solidair bestaat al ruim dertig jaar. In die tijd kregen vele tientallen initiatieven advies en praktische ondersteuning in hun proces naar zelfbeheer. Ook kan de eigenaar van een pand het beheer uitbesteden aan het speciaal daarvoor opgerichte Ana Maria Fonds-OnroerendGoed, onderdeel van Solidair.
De
inleiders
op deze Aanloopdag zijn al vele jaren actief betrokken bij
Vereniging Solidair, waardoor zij kunnen putten uit een brede
praktijkervaring: André Jonkers (V.O.F.
De Verandering) en Kees Brinkman (V.O.F.
Raamwerk).Een extra interessant aspect van deze dag was, dat het beheer van het kloostercomplex waar Omslag is gevestigd, in juli 2007 werd overgedragen aan het Ana Maria Fonds.
Meer hierover >>>
29 maart 2008: Gewoon duurzaam leven
Deze Aanloopdag was vooral bedoeld als uitwisselingsdag van ideeën, inspiratie, idealen, ervaringen en praktische tips rond duurzaam leven. De twintig deelnemers spraken met elkaar over de kwaliteit van leven en gingen op zoek naar de niet-materiële aspecten van een duurzame leefstijl.
De middag werd ingeleid met een toelichting op de visie van de Chileense econoom Manfred Max-Neef over 'Human Scale Development'. Max-Neef maakt een onderscheid tussen tussen behoeften ('needs') en middelen om behoeften te bevredigen ('satisfiers'). Hij ontwierp een matrix van Fundamentele menselijke behoeften. Volgens Max-Neef heeft ontwikkeling niet te maken met dingen, maar met mensen. De beste vorm van ontwikkeling is volgens hem 'een ontwikkeling die de kwaliteit van het leven van mensen verbetert' en die kwaliteit wordt bepaald door de mogelijkheden die mensen hebben om in hun fundamentele behoeften te voorzien. Uit de matrix volgt dat fundamentele menselijke behoeften niet alleen benoembaar en beperkt zijn, maar dat die ook in alle culturen hetzelfde zijn. Slechts de wijze waarop behoeften worden bevredigd is per cultuur verschillend. En hij stelt dat iedere fundamentele behoefte die niet bevredigd wordt, duidt op armoede. Tegen deze achtergrond krijgen woorden als 'armoede' en 'rijkdom' ook een heel andere betekenis.
Deze visie kan
een
interessant hulpmiddel zijn bij het verder definiëren en
ontwikkelen van een duurzame leefstijl. Want, als de meeste
fundamentele menselijke behoeften niet materieel zijn, wat kunnen
we dan doen om tevreden en gelukkige mensen te worden? Op welke
andere terreinen dan duurzaam consumeren kunnen we onze aandacht
nog meer richten? Deze vraag vormde de rode draad tijdens de
Aanloopdag 'Gewoon duurzaam consumeren'.
ZOZ 84 bevat een
artikel waarin de ideeën van Max-Neef nader worden uitgelegd.
Ook de inleiding Een
visie op
duurzaam consumeren, van Omslag-medewerkster Marta Resink geeft
meer informatie.